Jedno z częściej zadawanych pytań Rzecznikowi Praw Pacjenta dotyczy udzielenia przepustki lub umożliwienia wyjścia na spacer pacjentowi szpitala psychiatrycznego. Pobyt w szpitalu psychiatrycznym, niezależnie od jego przyczyn, jest dla pacjenta sytuacją wymagającą szczególnej troski i wsparcia. Jednym z ważnych elementów procesu leczenia jest stopniowe przywracanie samodzielności i odpowiedzialności za swoje decyzje – a temu służą m.in. spacery poza teren szpitala lub przepustki.

Spacer, najczęściej w towarzystwie personelu medycznego lub pod opieką osoby bliskiej, to forma kontrolowanego wyjścia pacjenta poza teren oddziału, która może być stosowana w ramach terapii. Decyzję o jego przyznaniu podejmuje lekarz prowadzący na podstawie stanu zdrowia psychicznego pacjenta, przebiegu leczenia oraz ewentualnych ryzyk związanych z opuszczeniem placówki.

Przepustka to czasowe zwolnienie pacjenta z obowiązku przebywania w szpitalu, zazwyczaj na jeden lub kilka dni. Jest przyznawana w określonych przypadkach i tylko pacjentom, którzy: wyrażają zgodę na leczenie (lub mają zgodę opiekuna, jeśli taka jest wymagana), nie zagrażają sobie ani innym oraz osiągnęli odpowiednią stabilizację psychiczną.

W przypadku hospitalizacji bez zgody, zwłaszcza gdy pacjent został przyjęty decyzją sądu np. ze względu na zagrożenie dla życia lub zdrowia swojego lub innych, wyjścia mogą być ograniczone lub wykluczone, chyba że sąd wyrazi na to zgodę. W sytuacjach, gdy pacjent stwarza zagrożenie, również decyzja o wyjściu może zostać cofnięta.

Przepustki mogą być przyznane: w celach terapeutycznych np. odwiedzenie domu rodzinnego, w celach integracyjnych, z powodów osobistych np. udział w ważnych wydarzeniach rodzinnych, jako forma przygotowania do wypisu.

Warunkiem ich przyznania jest pozytywna ocena lekarza, stabilny stan zdrowia pacjenta oraz brak przeciwwskazań medycznych i prawnych.

Osoba z zaburzeniami psychicznymi leczona w szpitalu psychiatrycznym może uzyskać zgodę ordynatora (lekarza kierującego oddziałem) na okresowe przebywanie poza szpitalem bez wypisywania z zakładu, jeżeli nie zagraża to jej życiu albo życiu lub zdrowiu innych osób. W obu przypadkach kluczowa jest ocena stanu zdrowia pacjenta przez lekarza zwłaszcza w kontekście zagrożenia życia pacjenta, bądź zdrowia lub życia innych osób.

Lekarz może odmówić udzielenia przepustki lub wyjścia na spacer tylko wtedy, gdy stan zdrowia pacjenta na to nie pozwala.

Źródło: RPP