W czwartek, tj. 30 lipca 2026 r., miało miejsce posiedzenie Komisji Edukacji i Nauki, którego przedmiotem obrad było pierwsze czytanie poselskiego projektu ustawy o wychowaniu patriotycznym zmieniającej niektóre inne ustawy (druk nr 671).
Założenia i uzasadnienie projektu przedstawił reprezentujący wnioskodawców poseł Krzysztof Paszyk. Potrzebę przygotowania projektu wnioskodawcy uzasadnili trudnymi i skomplikowanymi czasami, w których coraz mniejszą wagę przykłada się do patriotyzmu stanowiącego, w ich ocenie, podstawę budowania silnego społeczeństwa. Zdaniem autorów, inicjatywa ma na celu wzmacnianie postaw patriotycznych oraz poczucia wspólnoty, a także zwracanie uwagi na najważniejsze miejsca związane z historią Polski.
Podczas dyskusji ogólnej głos zabrali przede wszystkim przedstawiciele opozycji oraz poseł Marcin Józefaciuk. Wspólnym elementem wystąpień było docenienie samej idei wychowania w duchu patriotycznym. W pozostałym zakresie projekt spotkał się z krytyką co do treści merytorycznej oraz sposobu finansowania. Zastrzeżenia w tym zakresie zgłosił także NSZZ „Solidarność”, koncentrując się na kwestii finansowania wycieczek i związanych z tym wynagrodzeń nauczycieli. Podobne stanowisko wyrazili pozostali przedstawiciele strony społecznej.
Głos zabrał również przedstawiciel Związku Powiatów Polskich. ZPP docenił samą ideę kładzenia nacisku na kształcenie dzieci i młodzieży w duchu patriotycznym, wskazał jednak, że w praktyce istota rozwiązań sprowadza się do nałożenia na szkoły obowiązku organizowania wycieczek do miejsc związanych z polskimi tradycjami wolnościowymi oraz propagowania nauki przedmiotów ścisłych. W tym kształcie projekt — zdaniem ZPP — nie jest gotowy do dalszego procedowania bez istotnych zmian.
ZPP zwrócił uwagę na brak właściwego oszacowania skutków finansowych. Projekt zawiera dziewięć nowych upoważnień ustawowych do wydania rozporządzeń dla czterech różnych ministrów, z których każde będzie generowało (pośrednio lub bezpośrednio) skutki finansowe. Mimo to projektodawcy ograniczyli się do wskazania łącznego budżetu 15 mln zł dla trzech programów, nie przedstawiając szacunków kosztów obowiązku organizowania wycieczek, mających być finansowanymi z dotacji celowej. Ciężar wykonania nowych zadań, a w razie nieadekwatnej dotacji, również ich sfinansowania, spocznie na jednostkach samorządu terytorialnego jako organach prowadzących szkoły. Podniesiono przy tym, iż Biuro Ekspertyz i Oceny Skutków Regulacji Kancelarii Sejmu wskazało w ocenie skutków regulacji, że skala kosztów pozostaje nieoszacowana, a koszty deklarowane w uzasadnieniu są radykalnie zaniżone.
ZPP wskazał również, że projektowi nie towarzyszą projekty aktów wykonawczych, których założenia pozostają jedynie ogólne, co uniemożliwia rzetelną ocenę rzeczywistych obciążeń dla JST. Wskazano ponadto, że odgórne wyznaczanie list miejsc wycieczek oraz przypisanie zadań radom oświatowym, przy jednoczesnym przeniesieniu ciężaru wykonawczego i finansowego na samorząd, narusza konstrukcyjną logikę podziału kompetencji między państwem a jednostkami samorządu terytorialnego.
MEN, w osobie ministra Henryka Kiepury, ocenił projekt pozytywnie, wskazując go jako wsparcie dla resortu w budowaniu postaw patriotycznych oraz silnej polskiej gospodarki, i wniósł o jego uchwalenie w przyszłości.
W ramach szczegółowego rozpatrywania przepisów najistotniejszą zmianą była rezygnacja z wprowadzenia instytucji Komisji Edukacji Narodowej. Przyjęto szereg poprawek o charakterze redakcyjno-legislacyjnym, zaś wszystkie poprawki o charakterze merytorycznym zgłoszone przez posła Józefaciuka zostały odrzucone. Finalnie, Komisja zakończyła pierwsze czytanie projektu, przyjęła go wraz z poprawkami i wniosła o jego uchwalenie przez Sejm, zaś na sprawozdawcę wyznaczono posła Wiesława Różyńskiego.
