W czwartek (30 lipca 2026 r.) miało miejsce wspólne posiedzenie Komisji Edukacji i Nauki oraz Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej, którego przedmiotem było pierwsze czytanie i rozpatrzenie poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy – Prawo oświatowe oraz niektórych innych ustaw (druk nr 1849) dotyczącego zapewnienia bezpłatnego posiłku każdemu dziecku w szkołach podstawowych.
Na wstępie, uzasadnienie projektu przedstawiła posłanka Marcelina Zawisza, a w imieniu wnioskodawców głos zabrał poseł Adrian Zandberg, apelując o poparcie inicjatywy i podkreślając jej doniosłość aksjologiczną oraz społeczną.
Wątpliwości co do sposobu rozwiązania problemu niedożywienia, przy jednoczesnym niekwestionowaniu celu ustawy, wyraził Przewodniczący Komisji - poseł Marcin Skonieczka. Wskazał, że obecnie obowiązujące programy pozwalają na skuteczną walkę z tym problemem, a dotychczasowa praktyka pokazuje, że wzrost subwencji nie szedł w parze z rzeczywistym wzrostem dochodów na rzecz oświaty. Zwrócono również uwagę na niedoszacowanie kosztów projektu. Stanowisko wtórujące Przewodniczącemu wyraził poseł Bartosz Romowicz, oceniając projekt jako populistyczny. W podobnie negatywnym tonie względem procedowanej inicjatywy w przedstawionym brzmieniu wypowiedział się Marek Wójcik ze Związku Miast Polskich.
Stanowisko w sprawie, koncentrujące się przede wszystkim na kwestii finansowania założeń przedstawionych w projekcie, przedstawił również reprezentant ZPP – mec. Mateusz Jabłoński. ZPP podkreślił, że nie kwestionuje samego celu projektu - przeciwdziałania niedożywieniu dzieci oraz ograniczenia stygmatyzacji uczniów korzystających z bezpłatnych posiłków - lecz sposobu jego realizacji. Wskazano, że luka w finansowaniu zadań oświatowych na szczeblu jednostek powiatowych ze środków budżetu państwa sięga obecnie ok. 60 mld zł, a środki subwencyjne nie pokrywają nawet bieżących kosztów prowadzenia szkół, w tym w wielu jednostkach samych wynagrodzeń nauczycieli. W efekcie oświata pochłania coraz większą część budżetów powiatów i miast na prawach powiatu kosztem inwestycji, transportu publicznego, ochrony zdrowia i pomocy społecznej.
ZPP ocenił zaproponowany w projekcie mechanizm finansowania jako pozorny. Samo „uwzględnienie” nowego zadania przy podziale łącznej kwoty potrzeb oświatowych nie oznacza, że pojawią się środki na jego realizację, gdyż de facto o rzeczywistej wysokości środków decyduje kwota realnie zaplanowana w budżecie państwa, a nie ustawa o dochodach jednostek samorządu terytorialnego ani rozporządzenie. Wskazano, iż tożsame wątpliwości wyraziło Biuro Ekspertyz i Oceny Skutków Regulacji Kancelarii Sejmu, a pośrednio przyznaje je sam projektodawca, wskazując w uzasadnieniu na ryzyko nadmiernego obciążenia budżetów samorządów w razie braku uprzedniego zabezpieczenia środków.
ZPP podniósł również kwestię znacznego zaniżenia szacowanych kosztów. Wskazywana bowiem kwota 6 mld 16 mln zł rocznie opiera się wyłącznie na iloczynie liczby uczniów, kosztu tzw. „wsadu do kotła” i liczby dni nauki, z pominięciem wynagrodzeń personelu kuchennego wraz ze składkami, kosztów mediów, kosztów utrzymania kuchni oraz kosztów inwestycyjnych. Jak podniesiono, również Biuro Ekspertyz Kancelarii Sejmu wskazało, że przyjęta metodologia „drastycznie zaniża rzeczywiste koszty”, które w praktyce mogą być 2–3 razy wyższe od szacowanych. ZPP zwrócił także uwagę, że projekt zakłada zapewnienie posiłku „w stołówce szkolnej”, podczas gdy znaczna część szkół podstawowych stołówek nie posiada, co wymusza uprzednie odtworzenie lub wybudowanie infrastruktury, nieuwzględnione w oszacowaniu. W tym świetle termin wejścia w życie ustawy 1 września 2026 r. uznano za nierealistyczny.
Głos zabrała również przedstawicielka strony społecznej, która poszerzając postulaty wyrażone w projekcie, zaapelowała o wprowadzenie darmowych śniadań dla wszystkich uczniów.
Na zakończenie obrad Przewodniczący odczytał pismo Minister Edukacji Barbary Nowackiej z 29 czerwca 2026 r. do Marszałka Sejmu Włodzimierza Czarzastego, informujące o zintensyfikowanych pracach w MEN nad projektem regulującym omawianą problematykę. Tym samym, decyzją Przewodniczącego ustanowiono przerwę w posiedzeniu Komisji do czasu przygotowania projektu przez Panią Minister, zgodnie z jej prośbą.
