Kolegium RIO: Samorządowa uchwała w sprawie dotacji na prace konserwatorskie przy obiektach zabytkowych nie służy określaniu szczegółowych sposobów rozliczania dotacji.

Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Kielcach wydało uchwałę w przedmiocie poddanej kontroli uchwały rady jednostki samorządu terytorialnego w obszarze ochrony zabytków i opieki nad zabytkami. Na podstawie art. 81 ust. 1 właściwej ustawy wydany został akt, w którym rada gminy określiła zasady i tryb udzielania dotacji celowej z budżetu samorządu na prace konserwatorskie, restauratorskie lub roboty budowlane przy obiekcie znajdującym się w miejscowym rejestrze zabytków. Kompetencja wynikająca z ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, związana z zadaniem ochrony zabytków nałożonym mocą ustaw samorządowych, została jednak w tym przypadku wykonana w sposób nieprawidłowy.

Rada gminy, kierując się upoważnieniem wynikającym z art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, określiła zbyt wiele szczegółów związanych z problematyką dotowania prac konserwatorskich. W przyjętej uchwale określiła bowiem dokładny sposób rozliczania tych dotacji, a także dane, które miałyby zostać umieszczone w odpowiednich sprawozdaniach. To zaś zbyt wiele, biorąc pod uwagę dokładną treść przepisu, na podstawie którego przyjęto akt. Jak wynika z przywołanego przez RIO orzeczenia WSA w Krakowie (sygn. I SA/Kr 83/13), przepis mówi wprost wyłącznie o zasadach udzielania dotacji. Oznacza to, że organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego ma prawo określić sposób postępowania z wnioskiem o udzielenie dotacji, wymagane dokumenty, czy sposób załatwienia wniosku - jednak już nie sposobu rozliczania uchwały.

Taka nadinterpretacja okazała się przekroczeniem zakresu upoważnienia ustawowego, a zatem istotnym naruszeniem prawa i zasady legalizmu. Mając to na uwadze, organ nadzoru postanowił o stwierdzeniu częściowej nieważności gminnej uchwały, w celu wyeliminowania z niej przepisów o rozliczaniu dotacji na prowadzone przy zabytkach prace.

Uchwała Kolegium RIO w Kielcach z 9 maja 2025 r. (sygn. 78/2025)

Źródło: BIP RIO w Kielcach