Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz decyzje organów administracji architektoniczno-budowlanej dotyczące sprzeciwu wobec zgłoszenia robót budowlanych związanych z wykonaniem stacji bazowej telefonii komórkowej na dachu istniejącego budynku.
Sprawa dotyczyła oceny, czy planowana inwestycja mogła zostać zrealizowana na podstawie zgłoszenia, czy też wymagała uzyskania pozwolenia na budowę.
Inwestor zgłosił zamiar wykonania inwestycji obejmującej instalację czterech antenowych konstrukcji wsporczych o wysokości 8,3 m, a wraz z odgromnikiem 9,5 m, wraz z osprzętem. W ramach przedsięwzięcia zaplanowano również montaż instalacji radiokomunikacyjnej, w tym szafy telekomunikacyjnej na ruszcie stalowym, sześciu anten sektorowych wraz z modułami radiowymi oraz jednej anteny radioliniowej. Wszystkie elementy miały zostać umieszczone na dachu istniejącego budynku.
Starosta wniósł sprzeciw wobec zgłoszenia. Uznał, że planowane roboty nie stanowią instalowania ani montażu instalacji radiokomunikacyjnej telefonii komórkowej, lecz budowę nowej budowli, na co wskazują rozmiar i charakter inwestycji. W ocenie organu realizacja przedsięwzięcia wymagała uzyskania pozwolenia na budowę.
Po rozpatrzeniu odwołania wojewoda utrzymał sprzeciw w mocy. Wskazał, że inwestycja nie stanowi instalacji urządzeń na obiekcie budowlanym, a jej charakter wykracza poza proste umieszczenie elementów na budynku. Zwrócił uwagę, że przedsięwzięcie obejmuje antenowe konstrukcje wsporcze, anteny sektorowe oraz urządzenia techniczne i musi funkcjonować jako całość wymagająca przeprowadzenia odpowiednich robót budowlanych.
Wojewoda stwierdził również, że skoro budowa stacji telefonii komórkowej na dachu budynku nie została wymieniona w art. 29 ustawy – Prawo budowlane, roboty te wymagają pozwolenia na budowę.
Skargę inwestora oddalił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Sąd uznał, że zakwalifikowanie robót jako instalowania antenowych konstrukcji wsporczych i instalacji radiokomunikacyjnych na obiektach budowlanych jest możliwe jedynie wtedy, gdy ich umiejscowienie nie stanowi budowy tych obiektów.
W wyroku z 14 stycznia 2026 r. (II OSK 617/25) Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę na rozbieżności występujące w orzecznictwie sądów administracyjnych dotyczące interpretacji pojęcia instalowania urządzeń technicznych na obiektach budowlanych. Podkreślił, że zwolnienie z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę dla takich robót funkcjonuje w Prawie budowlanym od 1997 r.
NSA omówił także zmiany przepisów wprowadzone w 2010 i 2019 r. Wskazał, że miały one na celu usunięcie rozbieżności interpretacyjnych i jednoznaczne przesądzenie, że wykonanie stacji bazowej na budynku mieści się w pojęciu instalowania, a tym samym korzysta ze zwolnienia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę.
Sąd stwierdził, że pojęcia „instalowanie” i „urządzenia” użyte w art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. a ustawy – Prawo budowlane należy interpretować z uwzględnieniem całej treści przepisu. Według NSA instalowanie na obiektach budowlanych może dotyczyć urządzeń stanowiących całość techniczno-użytkową, obejmującą antenowe konstrukcje wsporcze, instalacje radiokomunikacyjne, osprzęt oraz urządzenia zasilające.
NSA wskazał, że nie można zawężać pojęcia „instalowania” w sposób wyłączający elementy wymienione w przepisie, skoro ustawodawca przewidział możliwość ich instalowania.
Sąd zaznaczył również, że stacja bazowa telefonii komórkowej jest w świetle przepisów Prawa ochrony środowiska traktowana jako instalacja, stanowiąca zespół stacjonarnych urządzeń technicznych powiązanych technologicznie i emitujących pole elektromagnetyczne. Jednocześnie podkreślił, że zwolnienie z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę nie oznacza zwolnienia urządzeń funkcjonujących w ramach stacji bazowej z wymogów ochrony środowiska.
Źródło: GUNB
