Trzecim celem szczegółowym rozwoju kraju w perspektywie roku 2020, określonym w projekcie Strategii odpowiedzialnego rozwoju jest: skuteczne państwo i instytucje gospodarcze służące wzrostowi oraz włączeniu społecznemu i gospodarczemu. Jak czytamy na wstępie, w ramach tego celu strategia koncentruje się na poprawie jakości stanowionego prawa i jego stosowania, zwiększeniu efektywności funkcjonowania instytucji publicznych, wzmocnieniu systemu strategicznego zarządzania procesami rozwojowymi, większym wykorzystaniu technologii informacyjno-komunikacyjnych w zarządzaniu państwem i komunikacji z obywatelami oraz lepszym gospodarowaniu środkami publicznymi. Autorzy wyróżnili kilka tzw. obszarów, określili dla każdego po kilka kierunków interwencji, a wśród nich zaplanowali konkretne działania do przeprowadzenia.
Ocena systemu finansów lokalnych, zwiększenie dochodów własnych JST (?), zwiększenie nadzoru nad JST
W części diagnostycznej, dotyczącej obszaru finansów publicznych, autorzy odnotowali zmniejszenie deficytu podsektora samorządowego i jego zadłużenia. Przyczynę tego stanu zlokalizowano w „relatywnym obniżaniu wydatków”. Generalnie odnotowano niższe wydatki polskiego sektora publicznego od średniej europejskiej. I podkreślono znaczącą rolę instytucji rządowych i samorządowych w procesach inwestycyjnych. Choć znacznie większego udziału strony samorządowej już nie odnotowano, to w innym miejscu - w rozdziale dotyczącym źródeł finansowania strategii - czytamy „Zakłada się, że wydatki rozwojowe sektora JST wzrosną z ok. 94,1 mld zł w 2015 r. do ok. 104,4 mld zł w 2020 r. Ze względu na charakter powierzonych im zadań publicznych, samorządy są znaczącym inwestorem w Polsce. Realizują największe inwestycje z zakresu infrastruktury transportowej, społecznej, ochrony środowiska i edukacji”.
Wśród wyznaczonych kierunków działań i konkretnych przedsięwzięć znalazły się m.in. ocena funkcjonowania zasad finansowania jednostek samorządu terytorialnego. Zespół autorski przewidział opracowanie koncepcji i kierunków nowelizacji ustawy o dochodach JST i ustawy o finansach publicznych. Ocena ta stanowić będzie podstawę do wypracowania zmian, jak napisano, "uwzględniających zwiększenie znaczenia dochodów własnych w finansowaniu działalności JST w stosunku do transferów ze szczebla centralnego (w tym zmiana algorytmu podziału środków dystrybuowanych w ramach mechanizmu korekcyjno-wyrównawczego na wszystkich poziomach JST)".
Oprócz powyższego, zaplanowano również wprowadzenie jednolitej klasyfikacji wydatków rozwojowych dla instytucji obu podsektorów (rządowego i samorządowego), umożliwiającej monitorowanie wydatków rozwojowych oraz prowadzenie analiz efektywności wdrażanych polityk rozwojowych.
W innym miejscu autorzy strategii przewidzieli wzmocnienie kontrolnej i pomocniczej wobec samorządu terytorialnego funkcji regionalnych izb obrachunkowych. Właściwie jesteśmy tego świadkami (vide: ministerialny projekt z lipca br. ustawy o zmianie o regionalnych izbach obrachunkowych, dostępny tutaj: https://legislacja.rcl.gov.pl/docs//2/12287702/12367368/12367369/dokument232492.pdf ).
Nowelizacja prawa zamówień publicznych, monitoring usług, wykorzystywanie form partnerstwa
Dla przykładu inne z kierunków zaplanowanych interwencji, to: doskonalenie systemu stanowienia prawa; redukcja barier prawnych i kosztów regulacyjnych związanych z wykonywaniem działalności gospodarczej (obejmującej m.in. nowelizację prawa zamówień publicznych); usprawnienie procesów zarządzania w administracji oraz systemów zarządzania jakością w instytucjach publicznych (w tym samorządowych); wprowadzenie powszechnego ogólnokrajowego systemu monitoringu usług publicznych, zbierającego dane z poziomu gminy.
Integracja planowania przestrzennego z społeczno-gospodarczym
Strategia przewiduje zasadniczą reformę funkcjonowania sfery zarządzania rozwojem. Dokumenty strategiczne i planistyczne mają zostać połączone na każdym poziomie zarządzania: krajowym, wojewódzkim, funkcjonalnym oraz lokalnym. Oprócz tego wypracowane mają być sposoby integracji obszarów na styku morza i lądu, tak aby planowanie przestrzenne w większym stopniu służyło osiąganiu celów rozwojowych. Przewidziano przygotowanie koncepcji zintegrowanego planowania rozwoju, która zaproponuje m.in. rozwiązania dotyczące sposobu przenoszenia treści planistycznych dotyczących inwestycji celu publicznego oraz roli krajowego dokumentu dotyczącego zagospodarowania przestrzeni w zintegrowanym systemie.
Likwidacja decyzji w-z, zmiana ocen odziaływania na środowisko
Autorzy przewidzieli również wprowadzenie mechanizmów zachęcających gminy do uchwalania planów miejscowych oraz likwidacji decyzji o warunkach zabudowy, a także, jak to ujęto „mechanizmów fiskalnych uzależnionych od typu terenu inwestycyjnego oraz dostosowanie podatków i opłat odnoszących się do działań związanych ze zmianami w zagospodarowaniu przestrzeni”. Zaplanowano także reformę systemu ocen oddziaływania na środowisko w kierunku zwiększenia jego skuteczności i odpowiedzialności; upowszechnienie dobrych praktyk partycypacyjnego tworzenia lub zmian miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego oraz sformułowanie rekomendacji w zakresie roli konsultacji społecznych na wczesnym etapie planowania przestrzennego do nowelizacji ustawy.
