Do opiniowania w ramach prac Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego trafił projekt uchwały Rady Ministrów w sprawie przyjęcia polityki publicznej pod nazwą „Polska w grze o przyszłość – polityka dla sektora półprzewodników 2026+". Dokument wyznacza cele strategiczne, kierunki działań oraz obszary interwencji publicznej w zakresie rozwoju krajowego ekosystemu półprzewodników.
Czym są półprzewodniki i dlaczego mają znaczenie
Półprzewodniki, potocznie zwane czipami, to układy scalone będące fundamentem współczesnej elektroniki – bez nich nie działają smartfony, komputery, samochody, systemy energetyczne ani sprzęt wojskowy. Kontrola nad ich produkcją
i projektowaniem stanowi dziś jeden z kluczowych wymiarów suwerenności technologicznej państw.
Diagnoza punktem wyjścia
Dokument wskazuje, że brak dotychczasowej polityki publicznej w tym obszarze utrudniał koordynację działań administracji państwowej, utrzymanie spójności interwencji publicznych oraz precyzyjne określenie priorytetów inwestycyjnych
i regulacyjnych. Obecnie sektor półprzewodników generuje w Polsce mniej niż 1% PKB, lecz rozwija się dynamicznie w wysoce wyspecjalizowanych obszarach technologicznych. W tradycyjnie rozumianej branży mikroelektroniki krzemowej działa około 20 firm zatrudniających łącznie ok. 9 tysięcy osób. Sektor uzupełnia ok. 200 podmiotów z branży fotoniki oraz przedsiębiorstwa działające na styku obszarów pokrewnych.
Wśród krajowych podmiotów branżowych wyróżniają się m.in. jedyny w Europie producent modułów pamięci komputerowych, firmy specjalizujące się w architekturze czipów, systemach druku półprzewodników oraz projektowaniu układów do specjalistycznych zastosowań (tzw. ASIC). Szczególne miejsce zajmuje światowy lider w technologii jednofotonowych detektorów podczerwieni, który rozwija technologię produkcji czipów fotonicznych do zastosowań w automatyzacji produkcji, autonomicznej mobilności, zdalnej medycynie i systemach zbrojeniowych.
Siedem filarów polityki
Polityka publiczna „Polska w grze o przyszłość 2026+" ma porządkować działania rządu wokół siedmiu głównych obszarów: (1) infrastruktury technologicznej, (2) impulsu państwowego, (3) współpracy regionalnej i międzynarodowej, (4) finansowania i inwestycji, (5) kompetencji i edukacji, (6) energii i wody oraz (7) chemikaliów i surowców.
Cel główny polityki zdefiniowano jako włączenie Polski w globalne łańcuchy wartości sektora półprzewodników poprzez rozwój krajowych kompetencji technologicznych, zwiększenie atrakcyjności inwestycyjnej oraz wzmocnienie odporności na zakłócenia w dostawach komponentów strategicznych. Wizją nadrzędną jest uczynienie Polski rozpoznawalnym węzłem europejskiego ekosystemu półprzewodników, który wykorzystuje lokalne kompetencje w projektowaniu układów scalonych
i fotonice do budowania trwałych przewag konkurencyjnych w wybranych niszach technologicznych.
Konkretne wskaźniki dla poszczególnych celów
Do realizacji strategicznych celów przypisano mierzalne wskaźniki. W obszarze rozwoju krajowej bazy technologicznej i badawczej zakłada się m.in. uruchomienie co najmniej jednej krajowej linii pilotażowej półprzewodników do końca 2028 roku,
a nakłady inwestycyjne mają wynieść co najmniej 800 mln zł w wydatkach kapitałowych (CAPEX) oraz 300 mln zł w wydatkach operacyjnych (OPEX) do 2029 roku. W obszarze kadr przewiduje się podwojenie liczby absolwentów kierunków elektronicznych i półprzewodnikowych do 2030 roku oraz wzrost liczby projektantów czipów z ok. 1 500 do 3 000 specjalistów.
W zakresie wzmocnienia pozycji Polski w europejskim i globalnym ekosystemie zakłada się przystąpienie polskich podmiotów do Europejskiego Sojuszu na rzecz Półprzewodników (ESRA) do końca 2026 roku, a łączna wartość zainicjowanych inwestycji w sektorze ma osiągnąć 3 mld zł do 2030 roku. Dla zapewnienia odporności i bezpieczeństwa dostaw przewidziano zawarcie co najmniej 2 długoterminowych kontraktów energetycznych do 2028 roku oraz utworzenie krajowych rezerw krytycznych chemikaliów i gazów procesowych zabezpieczających co najmniej 3 miesiące zapotrzebowania.
Z pełną wersją dokumentu można zapoznać się tutaj.
