Konwent Powiatów Województwa Podlaskiego przyjął stanowisko w sprawie ograniczenia środków Funduszu Pracy na 2026 rok przeznaczonych na realizację form wsparcia dla osób bezrobotnych oraz pracodawców i przedsiębiorców.
Jak wskazano w stanowisku, powiatowe urzędy pracy w województwie podlaskim na realizację zadań ustawowych w 2026 roku otrzymały 67,4 mln zł. W 2025 roku pula tych środków wynosiła 120,8 mln zł, co oznacza zmniejszenie o 53,3 mln zł, czyli o 44%. Ponadto zmniejszenie tych środków nie nastąpiło równomiernie: w Funduszu Pracy o 68,7%, a w projektach realizowanych w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego + o 12,8%.
Z dostępnych środków Funduszu Pracy w wysokości 21,2 mln zł powiatowe urzędy pracy muszą również sfinansować zobowiązania zaciągnięte w 2025 roku, które wynoszą 10,3 mln zł. W efekcie znacząco zmniejszy się liczba osób kierowanych do form pomocy. Część powiatowych urzędów pracy została zmuszona do ograniczenia lub rezygnacji z niektórych form wsparcia z uwagi na ograniczone środki. Dodatkowo wskazano, że programy takie jak roboty publiczne nie mogą być realizowane w projektach EFS+.
Konwent zwrócił również uwagę na zmiany wynikające z nowej ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia, która weszła w życie w 2025 roku. Ustawa rozszerzyła katalog osób uprawnionych do korzystania ze wsparcia, obejmując m.in. rolników, emerytów i osoby bierne zawodowo. Podniosła również wysokość zasiłków, w tym dla osób z krótszym stażem pracy, wydłużyła okres pobierania zasiłku dla określonych grup, w tym osób powyżej 50. roku życia oraz członków rodzin wielodzietnych, zniosła ograniczenia wiekowe w dostępie do wybranych instrumentów rynku pracy, takich jak bon na zasiedlenie, a także zwiększyła poziom wielu świadczeń i dofinansowań, w tym stypendiów stażowych.
W stanowisku podkreślono, że rozszerzenie zakresu wsparcia oraz podniesienie wysokości świadczeń przy jednoczesnym znacznym ograniczeniu dostępnych środków finansowych prowadzi do istotnego ograniczenia możliwości realizacyjnych powiatowych urzędów pracy.
Konwent wskazał także, że zmniejszenie środków na programy rynku pracy następuje w momencie wzrostu poziomu bezrobocia. W Polsce stopa bezrobocia na koniec grudnia 2024 roku wynosiła 5,1%, natomiast w grudniu 2025 roku wzrosła do 5,7%, czyli o 0,6%. W województwie podlaskim stopa bezrobocia wyniosła w grudniu 2024 roku 6,9%, a na koniec grudnia 2025 roku – 7,4%, co oznacza wzrost o 0,5%.
Jednocześnie - jak podkreślono - kondycja finansowa Funduszu Pracy jest bardzo dobra. Według planów jego przychody mają wynieść 12 mld zł, z czego 10 mld zł zostanie wydatkowanych, w tym 2 mld zł na programy przeciwdziałania bezrobociu. Oznacza to powstanie oszczędności w wysokości 2 mld zł. W tym kontekście, zdaniem Konwentu, niezrozumiałe jest obniżenie środków Funduszu Pracy z poziomu 3,6 mld zł w 2025 roku do 2,1 mld zł w 2026 roku.
W stanowisku zwrócono również uwagę, że ogłoszony 4 lutego 2026 roku nabór ze środków rezerwy Funduszu Pracy w wysokości 150 mln zł stanowi jedynie około 10% zmniejszonych środków i nie wpłynie znacząco na poprawę sytuacji urzędów pracy w Polsce.
W związku z powyższym Konwent Powiatów Województwa Podlaskiego wniósł o zwiększenie poziomu finansowania powiatowych urzędów pracy z Funduszu Pracy w 2026 roku do poziomu co najmniej zbliżonego do roku 2025. W ocenie samorządów jest to konieczne dla zapewnienia stabilności finansowej urzędów pracy w okresie wdrażania ustawy z dnia 20 marca 2025 roku o rynku pracy i służbach zatrudnienia oraz dla umożliwienia powiatom realnego wpływu na pogarszającą się sytuację na lokalnych rynkach pracy, realizacji programów aktywizacyjnych dla osób bezrobotnych i poszukujących pracy oraz wsparcia przedsiębiorców zgodnie z ich potrzebami.
