NSA: Wzorcem kontroli samorządowych uchwał w sprawie stypendiów za wyniki sportowe powinien być przepis ustawy o sporcie, a nie ogólny przepis ustawy o systemie oświaty.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Wojewody od wyroku WSA dotyczącego samorządowej uchwały w przedmiocie zasad przyznawania stypendiów dla szczególnie uzdolnionych uczniów i studentów, a także stypendiów sportowych. Uwzględniając skargę, Sąd zwrócił uwagę na odmienną naturę nagród za stypendia sportowe oraz ich bardziej uniwersalny charakter.

Dwie podstawy prawne funkcjonują nie bez przyczyny

Stypendia ustanowione przez radę jednej z gmin znalazły oparcie w podstawie prawnej umieszczonej w art. 90t ust. 1 pkt 2 (jest to podstawa dla ustanowienia lokalnego lub regionalnego programu stypendialnego) oraz ust. 4 (przepis bezpośrednio upoważniający do określenia szczegółowych warunków udzielania pomocy) ustawy o systemie oświaty (u.s.o.). Analizujący uchwałę sąd I instancji zauważył jednak, że ustanowienie stypendium za szczególne osiągnięcia sportowe musi uwzględniać także przepisy innej ustawy, tj. ustawy o sporcie (u.s.), która w swoim art. 31 ust. 3 formułuje zasady przyznawania stypendiów niezależnie od u.s.o. Niepowołanie się na tę podstawę prawną zostało jednak uznane w tym orzeczeniu za błąd mało istotny. Nie zgodził się z tym Wojewoda, który w skardze kasacyjnej podniósł zarzut niewypełnienia przez radę gminy delegacji ustawowej. Jego zdaniem z uwagi na odmienny charakter ww. przepisów było to naruszenie dużej wagi uzasadniające uchylenie wyroku.

Zamiar ustawodawcy rzuca światło na przepisy

Analiza skargi kasacyjnej doprowadziła Naczelny Sąd Administracyjny do uznania jej za zasadną. Sąd zauważył, że podstawa prawna zawarta w ustawie o sporcie istotnie różni się od tej umieszczonej w ustawie o systemie oświaty, z czym wiąże się m.in. inny krąg adresatów uchwały. Należy bowiem mieć na uwadze, że stypendia przyznawane na podstawie art. 90t ust. 4 u.s.o. są przyznawane dla dzieci i młodzieży pobierającej naukę na obszarze danej jednostki samorządu terytorialnego bez względu na miejsce zamieszkania. Stypendium przewidziane w u.s. może natomiast dotyczyć wszystkich osiągających sukcesy w sporcie niezależnie od wieku, posiadania statusu ucznia czy bycia zrzeszonym w klubie sportowym. Potencjalnymi beneficjentami takiego stypendium są zatem wszyscy członkowie wspólnoty samorządowej.

Sąd zauważył, że gdyby intencją ustawodawcy było ograniczenie zakresu podmiotowego regulacji w sprawie stypendiów sportowych, z pewnością wprowadziłby takie ograniczenie w treści przepisu. Jego brzmienie, a także ugruntowane orzecznictwo przywołane chociażby na przykładzie wyroku NSA z 23 października 2025 r. (sygn. II GSK 1750/22) wskazują jednak na zamiar, jakim jest promocja i wspieranie sportu tylko w oparciu o kryterium osiąganych wyników.

Tym samym, zdaniem NSA, regulacja przedstawiona w ustawie o sporcie jest regulacją o większym stopniu szczegółowości w porównaniu do przepisu ustawy o systemie oświaty. Zgodnie z zasadą "lex specialis derogat legi generali" (przepis szczególny uchyla przepis ogólny), wzorcem kontroli samorządowych uchwał w sprawie stypendiów za osiągnięcia sportowe powinien być właśnie przepis art. 31 u.s.

Wyrok NSA z 22 kwietnia 2026 r. (sygn. III OSK 1925/23)

Źródło: CBOSA