Przeciętny mieszkaniec Unii Europejskiej wyrzuca każdego dnia niemal pół kilograma opakowań. Jak wynika z danych Eurostatu, w 2023 roku w krajach UE wytworzono łącznie 79,7 mln ton odpadów opakowaniowych, co daje średnio 177,8 kg na osobę rocznie. W przeliczeniu na dzień oznacza to blisko 0,5 kg zużytych opakowań przypadających na jednego Europejczyka. Wraz ze wzrostem konsumpcji, rozwojem handlu internetowego i rosnącą liczbą dostaw do domów ilość odpadów opakowaniowych systematycznie rośnie.
Struktura tych odpadów pozostaje niekorzystna z punktu widzenia środowiska. W 2023 roku największy udział wagowy miały opakowania z papieru i tektury (40,4 proc.), następnie tworzywa sztuczne (19,8 proc.), szkło (18,8 proc.) oraz drewno (15,8 proc.). Choć papier i tektura dominują pod względem masy, to właśnie opakowania z tworzyw sztucznych stanowią największe wyzwanie dla systemów gospodarowania odpadami. Plastik jest lekki, ale zajmuje dużą objętość w strumieniu odpadów komunalnych i charakteryzuje się niższą efektywnością recyklingu.
Problem pogłębia się, ponieważ ilość plastikowych odpadów opakowaniowych rośnie szybciej niż zdolności ich przetwarzania. W latach 2013–2023 masa tych odpadów przypadająca na jednego mieszkańca UE wzrosła o 6,4 kg, podczas gdy ilość poddana recyklingowi zwiększyła się jedynie o 3,8 kg. Luka między generowaniem a przetwarzaniem odpadów wciąż się więc powiększa.
Zgodnie z unijną dyrektywą dotyczącą opakowań i odpadów opakowaniowych, do 2030 roku co najmniej 55 proc. odpadów z tworzyw sztucznych powinno trafiać do recyklingu. Tymczasem w 2023 roku średni wskaźnik recyklingu plastikowych opakowań w UE wyniósł 42,1 proc. Cel ten osiągnęły już Belgia i Łotwa, a kilka innych państw zbliżyło się do wymaganego poziomu. Polska, z wynikiem 46,3 proc., plasuje się powyżej unijnej średniej, jednak nadal poniżej obowiązującego progu.
Eksperci podkreślają, że samo zwiększanie poziomu recyklingu nie rozwiąże problemu. Kluczowe są działania na wcześniejszych etapach – projektowanie opakowań z myślą o ponownym użyciu oraz ograniczanie zbędnych elementów. W tym kierunku zmierzają nowe regulacje unijne, w tym rozporządzenie PPWR, które wprowadza jednolite zasady i surowe wymogi ekoprojektowe dla opakowań w całej UE.
Źródło: PIE
