12-13 marca br. w Warszawie, pod hasłem „Finanse samorządowe: Odpowiedzialność, Współpraca, Innowacje, Przyszłość", odbędzie się VIII Krajowy Kongres Forów Skarbników – największe w Polsce wydarzenie skupiające praktyków samorządowych finansów. Organizatorami są Fundacja Rozwoju Demokracji Lokalnej im. Jerzego Regulskiego oraz Krajowa Rada Forów Skarbników.
- Ostatnio zaszła ogromna zmiana w finansowaniu funkcjonowania JST – od 2026 roku weszła w życie nowa ustawa o dochodach JST, która określiła dochody z podatków mieszkańców i przedsiębiorstw (PIT i CIT) jako podstawowe źródło finansowania samorządów. Dlatego ten Kongres będzie dobrym czasem, aby „na gorąco” dokonać wstępnej oceny nowego systemu. I od takiego tematu zaczniemy całe wydarzenie. Program jest niezwykle bogaty, gdyż staraliśmy się, aby tematyka dotyczyła zarówno zagadnień ogólnych, jak i bardziej „niszowych” – dotyczących konkretnych szczebli JST. Zatem poza kwestią deficytu czy oszczędności, mamy także problem dziedziczenia majątku przez gminę, pieczy zastępczej w powiatach czy przekształcenia zakładu budżetowego w spółkę i umów rekompensaty. Nie zapomnieliśmy o postępie technologicznym - dlatego jest też miejsce na tematykę związaną z wykorzystaniem AI w zarządzaniu samorządowymi finansami. Zwieńczeniem Kongresu będzie dyskusja zapoczątkowana już na poprzednim naszym spotkaniu dotycząca statusu skarbnika i jego odpowiedzialności. Oczywiście nieocenione są zawsze rozmowy kuluarowe, którym zdecydowanie sprzyja klimat takiego spotkania - mówi Małgorzata Kern, Skarbnik Miasta Gliwice, Przewodnicząca Zarządu Krajowej Rady Forów Skarbników:
Z kolei dr Daniel Budzeń, ekspert FRDL z zakresu finansów publicznych, doradca strategiczny w Związku Miast Polskich ds. finansów w JST podkreśla: - Zarządzanie finansami jednostek samorządu terytorialnego (JST) pozostaje stałym wyzwaniem. Wstępne dane z projektów wieloletnich prognoz finansowych (WPF) na lata 2026+ wskazują na możliwy spadek marży operacyjnej w poszczególnych kategoriach JST już w 2025 r. W ubiegłym roku wzrósł udział wydatków majątkowych w wydatkach ogółem, natomiast na 2026 r. - mimo planowanego spadku nakładów majątkowych - prognozowany jest wzrost zadłużenia (w relacji do dochodów ogółem oraz w przeliczeniu na mieszkańca). Jednocześnie obserwuje się słabszą dynamikę transferów z budżetu państwa w ramach tzw. dochodów systemowych (udziały w PIT i CIT oraz subwencja ogólna). Na te uwarunkowania nakładają się procesy społeczno-ekonomiczne, w tym depopulacja, które już dziś wpływają na finanse lokalne, a w kolejnych latach będą szczególnie widoczne m.in. w oświacie (wzrost kosztów jednostkowych). Powyższe trendy i ich konsekwencje będą przedmiotem debat podczas najbliższego Kongresu.
- Na Kongres jadę z jednym celem: żeby rozmowa o finansach JST nie kończyła się na formalnych wskaźnikach, lecz prowadziła do bezpiecznych decyzji - takich, które da się obronić w budżecie, w WPF i w rozmowie z bankiem czy nadzorem. Dlatego poprowadzę panel o badaniu zdolności kredytowej JST - rozumianym nie jako formalność, lecz jako narzędzie oceny ryzyka, kontroli oraz racjonalnego planowania długu i inwestycji w wieloletniej perspektywie. Temat zdolności kredytowej ma dziś wymiar szczególnie praktyczny: decyduje o tym, czy dług jest narzędziem rozwoju, czy zaczyna ograniczać przestrzeń finansową JST. Właśnie dlatego tak ważne jest, aby ocena zdolności kredytowej nie była jednorazową kalkulacją, lecz stałym elementem zarządzania - łączącym reguły prawne z analizą ryzyk i konsekwencji dla wyniku bieżącego oraz płynności. To podejście jest mi bliskie również z uwagi na doświadczenia z prac nad rozwiązaniami systemowymi po stronie dochodów JST oraz debat prowadzonych na styku perspektywy samorządowej i rządowej - tam, gdzie wskaźniki trzeba przełożyć na reguły, konsekwencje i decyzje. Po ponad roku obowiązywania nowej ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, warto podsumować zalety i wady wprowadzonych przepisów. Rok 2026 to m.in. wprowadzenie Krajowego Systemu e-Faktur, co również zostanie szczegółowo omówione podczas Kongresu - dodaje Dariusz Giza, ekspert FRDL w zarządzaniu finansami publicznymi.
Wnioski wypracowane podczas poprzedniego rekordowego Kongresu, w którym udział wzięło ponad 700 osób, stanowiły podstawę dla dalszych prac środowiska skarbników i wypracowania postulatów skierowanych do ustawodawcy. Warto wziąć udział w VIII Krajowym Kongresie Forów Skarbników, by dołączyć do tej największej dyskusji o polityce finansowej w jednostkach samorządu terytorialnego.
Formularz zgłoszeniowy oraz aktualny program wydarzenia dostępne są na stronie www.kongresskarbnikow.pl.
Związek Powiatów Polskich objął patronatem honorowym, a Dziennik Warto Wiedzieć patronatem medialnym to wydarzenie.
