Ministerstwo Sprawiedliwości zapowiedziało podjęcie prac koncepcyjnych nad zmianami w postępowaniu karnym. Zgodnie z postulatem Rzecznika Praw Obywatelskich ma dojść do ograniczenia wpływu prokuratora na funkcjonowanie organów jednostek samorządu terytorialnego. Aktualnie zawieszenie wójta, burmistrza czy prezydenta miasta w czynnościach służbowych stanowi kompetencję prokuratora, co rodzi obawy o ewentualne naciski polityczne w tego typu sprawach.
Problem zgłoszony przez Rzecznika Praw Obywatelskich Marcina Wiącka zasygnalizowaliśmy na łamach naszego Dziennika w ubiegłym tygodniu: Zawieszenie wójta w czynnościach służbowych tylko przez sąd tego oczekuje RPO. Intencją Rzecznika jest, aby to sąd był uprawniony do zawieszania podejrzanych samorządowców w czynnościach służbowych. Wprowadzenie takiej zmiany wymaga nowelizacji kodeksu postępowania karnego, w świetle którego przed wniesieniem aktu oskarżenia środki zapobiegawcze (w tym wszelkie zawieszenia i zakazy wynikające z art. 276 k.p.k.) stosuje prokurator.
Prace, które ruszają w Ministerstwie Sprawiedliwości, uwzględniają postulat RPO tylko częściowo, jednak stanowią ważny krok naprzód. Sekretarz Stanu MS Arkadiusz Myrcha poinformował o kierunku podjętych działań, które mają zmierzać nie tyle do przeorganizowania porządku postępowania, co do pełniejszej ochrony praw osoby zawieszanej - korzystającej przy tym z konstytucyjnej zasady domniemania niewinności. Choć poddanie takiej osoby dolegliwościom wynikającym z toczącej się procedury karnej jest czymś dopuszczalnym i koniecznym - o czym stanowił m.in. Trybunał Konstytucyjny - uzasadnioną zmianą jest w ocenie resortu uzależnienie wykonalności danego środka od jego uprawomocnienia. Projekt zmiany ustawy, który - w razie podjęcia decyzji o zasadności jego przygotowania - zostanie udostępniony RPO, będzie zakładać możliwość wykonania środka zapobiegawczego, tj. rzeczywistego zawieszenia samorządowca w czynnościach służbowych, dopiero po tym, gdy ów środek stanie się prawomocny.
Choć przedstawiciel resortu sprawiedliwości przyznał, że taki kierunek prac nie realizuje postulatów RPO w pełni, jest wyjściem naprzeciw oczekiwaniom. Zmiana przepisów ograniczyłaby bowiem możliwości natychmiastowego oddziaływania na organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego poprzez jego zawieszenie - oddziaływania, które w ocenie niektórych, teoretycznie może mieć podłoże polityczne.
Źródło: BIP RPO
