Kolejne orzeczenie sądu administracyjnego dotyczące ponoszenia opłat za udostępnienie informacji publicznej wydał niedawno Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie.
Zgodnie z ustalonym stanem faktycznym, zobowiązany do udzielenia informacji publicznej podmiot stwierdzając potrzebę przeskanowania dokumentów wezwał do uiszczenia opłaty na podstawie art. 15 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Jednakże sąd, badając skargę na bezczynność, stwierdził co następuje:
- regułą jest udostępnianie informacji publicznej bez ponoszenia opłat przez osoby wnioskujące, a pobieranie z tego tytułu opłaty należy traktować jako wyjątek, który musi być interpretowany ściśle. Powstanie obowiązku uiszczenia opłaty w wysokości odpowiadającej kosztom związanym ze wskazanym we wniosku sposobem i formą udostępnienia informacji oraz wezwanie strony do uiszczenia tej opłaty powoduje jedynie przesunięcie terminu udostępnienia tej informacji w zakresie określonym w art. 15 ust. 2 ustawy. Organ nie może więc uzależnić udostępnienia informacji publicznej od uiszczenia opłaty. Powiadomienie o wysokości opłaty jest ewentualnym wstępnym etapem postępowania, poprzedzającym samą czynność materialno-techniczną udostępnienia informacji publicznej
- organ powinien powiadomić wnioskodawcę o konkretnej wysokości żądanej opłaty, aby umożliwić mu podjęcie decyzji o pozostawieniu wniosku w pierwotnej jego wersji, ewentualnej zmianie wniosku w zakresie sposobu lub formy udostępnienia informacji lub cofnięcia wniosku. W powiadomieniu, o którym mowa organ winien nadto wskazać przyczyny powstania kosztów udostępnienia informacji publicznej i wyjaśnić sposób ustalenia ich wysokości. Dla oceny prawidłowości działań organu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej kluczowe jest zatem to, czy wnioskodawca został w sposób prawidłowy poinformowany o ustaleniu opłaty za udostępnienie informacji publicznej przed jej udostępnieniem oraz okolicznościach dotyczących powstania tych kosztów i możliwości zmiany swojego wniosku
- żaden przepis prawa nie sprzeciwia się uprawnieniu odzyskania kosztu pracy związanej z udostępnieniem informacji, jeżeli wykazane zostanie, że ów koszt przekracza normalne działanie pracownika w ramach wykonywania swoich obowiązków. Koszty osobowe (koszty pracy) mogą być zatem traktowane jako dodatkowe koszty w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy tylko wówczas, jeżeli jest konieczność (potrzeba) zatrudnienia dodatkowej osoby do udzielenia informacji lub zapłacenia za nadgodziny pracownikowi i wynika to z realizacji wskazanych we wniosku szczególnej formy lub sposobu udostępnienia informacji.
Wyrok WSA w Olsztynie z 10.03.2026 r., sygn. II SAB/Ol 150/25. Orzeczenie nieprawomocne
