Zmiany w zakresie wysokości opłaty rocznej za szkolenie mają wejść w życie za sprawą czterech procedowanych rozporządzeń, które na te chwilę są w opiniowaniu. Podwyżka ma dotyczyć aplikantów radcowskich, adwokackich, notarialnych oraz komorniczych. Wzrost wysokości opłaty w stosunku do dotychczasowej to różnica 650 zł, co Ministerstwo Sprawiedliwości argumentuje wzrostem wydatków ponoszonych przez organy prowadzące szkolenia, a także wzrostem płacy minimalnej.
Należy wspomnieć, iż do tej pory, włącznie z rokiem 2025, aplikantów obowiązywała opłata roczna w wysokości 5850 zł. We wszystkich czterech projektach rozporządzeń ministerstwo wskazuje, że podwyższenie opłaty do kwoty 6500 zł jest konsekwencją regularnego wzrostu kosztów w zakresie szkoleń aplikantów na przestrzeni ostatnich lat, a przede wszystkim wysokości wydatków poniesionych na przeprowadzenie szkoleń w 2024 r., przeciętny koszt edukacji aplikantów oraz systematyczny wzrost zarówno minimalnego wynagrodzenia, jak i inflacji.
Na poparcie swojej decyzji ministerstwo przedstawiło stosowne wyliczenia obrazujące niekorzystną sytuację samorządów względem ogólnego rozrachunku. Do wyliczeń zostały wykorzystane dane za 2024 rok. W ubiegłym roku przeciętny wydatek na szkolenie jednego aplikanta notarialnego w trakcie pierwszych trzech lat aplikacji wynosił 6.530,13 zł, podczas gdy na czwartym roku sięgał 6.649,24 zł. Tak też przychody samorządu uiszczane w ramach opłaty rocznej za aplikacje notarialną wyniosły 5.912.420,47 zł, zaś całkowita suma wydatków poniesionych na szkolenia osiągnęła 7.330.444,43 zł, co oznacza stratę na poziomie 1.418.023,96 zł. W przypadku aplikantów radcowskich, średni koszt szkolenia oszacowano na 6.522,15 zł. Wpływy z tego tytułu wyniosły 26.247.385,97 zł, co przy wydatkach rzędu 30.119.311,77 zł daje deficyt w wysokości 3.871.925,80 zł. Analogiczna sytuacja ma miejsce w odniesieniu do aplikantów adwokackich. W tym samorządzie średni koszt kształcenia jednego aplikanta uplasował się na poziomie 5.935,45 zł. W ogólnym zaś rozrachunku przychody z tytułu opłaty rocznej stanowiły 20.788.606,85 zł, a wydatki 21.201.412,44 zł, finalnie skutkując dopłatą samorządu w kwocie 412.805,59 zł.
Ministerstwo Sprawiedliwości podkreśla, iż na przestrzeni lat 2021–2025 płaca minimalna wzrosła z 2800 zł do 4666 zł, czyli o około 67 procent. Tym samym wzrosły koszty szkolenia aplikantów, a co za tym idzie – zapotrzebowanie samorządów na wydatki w tym zakresie.
