Od maja 2026 roku obowiązują nowe standardy organizacyjne opieki okołoporodowej, które mają poprawić jakość opieki nad kobietami w ciąży, rodzącymi oraz noworodkami. Wprowadzone zmiany koncentrują się przede wszystkim na poszanowaniu praw pacjentek, zapewnieniu im większego wpływu na przebieg porodu oraz rozszerzeniu zakresu świadczeń medycznych i edukacyjnych.

Nowe przepisy wpisują się w rozwijany od lat model opieki perinatalnej, obejmującej nie tylko sam poród, ale również okres ciąży, połogu oraz opiekę nad noworodkiem. Celem jest zapewnienie kompleksowego wsparcia medycznego, psychicznego i organizacyjnego kobietom oraz ich rodzinom.

Edukacja i profilaktyka od pierwszych tygodni ciąży

Jedną z najważniejszych zmian jest możliwość rozpoczęcia edukacji przedporodowej już od momentu potwierdzenia ciąży. Dotychczas zajęcia przygotowujące do porodu rozpoczynały się znacznie później. Nowe rozwiązanie ma pomóc przyszłym rodzicom lepiej przygotować się do narodzin dziecka oraz świadomie korzystać z dostępnych świadczeń. W standardach wyraźnie podkreślono również rolę ojca dziecka jako uczestnika procesu przygotowania do porodu i opieki nad noworodkiem.

Rozszerzono także zakres badań wykonywanych w czasie ciąży. Wśród nowych obowiązkowych badań znalazły się m.in. dodatkowe testy w kierunku wirusa HBV odpowiedzialnego za wirusowe zapalenie wątroby typu B. Celem jest wcześniejsze wykrywanie zagrożeń dla zdrowia matki i dziecka oraz skuteczniejsze zapobieganie powikłaniom.

Więcej praw podczas porodu

Nowe standardy znacząco wzmacniają prawa kobiet rodzących. Szpitale zostały zobowiązane do publikowania informacji o dostępnych metodach łagodzenia bólu porodowego, a dostęp do znieczulenia zewnątrzoponowego ma być łatwiejszy i bardziej powszechny.

Duży nacisk położono również na zapewnienie kontaktu „skóra do skóry” między matką a noworodkiem. Jeśli stan zdrowia kobiety i dziecka na to pozwala, kontakt ten ma odbywać się także po cesarskim cięciu, jeszcze na sali operacyjnej lub pooperacyjnej. Każdej mamie zagwarantowano minimum dwie godziny nieprzerwanego kontaktu z dzieckiem bezpośrednio po porodzie, co sprzyja budowaniu więzi oraz ułatwia rozpoczęcie karmienia piersią.

Zmiany obejmują również możliwość spożywania lekkostrawnych posiłków podczas porodu, oczywiście po konsultacji z personelem medycznym.

Większe wsparcie w trudnych sytuacjach

Nowe przepisy przewidują szczególną ochronę kobiet znajdujących się w wyjątkowo trudnej sytuacji. Wprowadzono zakaz umieszczania w jednej sali pacjentek po poronieniu, urodzeniu martwego dziecka lub śmierci noworodka z kobietami, które urodziły zdrowe dzieci. Rozwiązanie to ma ograniczyć dodatkowe obciążenie psychiczne i zapewnić bardziej godne warunki opieki.

Rozszerzono również wsparcie związane z karmieniem piersią. Każda kobieta będzie mogła korzystać z profesjonalnego doradztwa laktacyjnego, natomiast pacjentki po poronieniu lub decydujące się nie karmić piersią otrzymają pomoc w bezpiecznym zahamowaniu laktacji.

Większa rola położnych i mniej zbędnych interwencji

Nowe standardy wzmacniają kompetencje położnych, które będą odgrywały jeszcze większą rolę zarówno w czasie ciąży, jak i po porodzie. Każdej kobiecie zagwarantowano profesjonalną opiekę położnej w miejscu zamieszkania również wtedy, gdy noworodek pozostaje w szpitalu lub doszło do poronienia czy śmierci dziecka.

Jednocześnie zalecono ograniczenie rutynowych interwencji medycznych podczas porodów przebiegających prawidłowo. Dotyczy to m.in. rutynowej amniotomii, stymulacji porodu, nacięcia krocza, cesarskiego cięcia czy ciągłego monitorowania KTG bez wskazań medycznych.

Placówki medyczne zostały zobowiązane do dostosowania swoich procedur do nowych przepisów, przeszkolenia personelu oraz udostępnienia pacjentkom aktualnych informacji dotyczących organizacji opieki. Nowe standardy mają zapewnić bardziej indywidualne podejście do kobiet, większy komfort porodu oraz lepszą jakość opieki zarówno nad matką, jak i noworodkiem.

Źródło: pacjent.gov.pl