Ogólnopolski Konwent Dyrektorów Powiatowych Urzędów Pracy skierował do Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej stanowisko wyrażające zdecydowany i jednoznaczny sprzeciw wobec obniżenia środków Funduszu Pracy przeznaczonych na formy pomocy w 2026 roku. Konwent wnosi o utrzymanie poziomu finansowania Powiatowych Urzędów Pracy z Funduszu Pracy w roku 2026 na poziomie co najmniej zbliżonym do roku 2025.
Zdaniem Konwentu, plany finansowe Funduszu Pracy na rok 2026 dają podstawy do niepokoju i prowadzą do wniosków wskazujących na pozorność walki z bezrobociem. Ograniczanie środków przeznaczonych na finansowanie polityki rynku pracy budzi istotne obawy co do możliwości skutecznej realizacji tej polityki.
W uzasadnieniu stanowiska wskazano, że uwarunkowania prawne wynikające z ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia stanowią podstawę merytoryczną realizowanych projektów, natomiast plan finansowania tych projektów pozostaje w ewidentnej sprzeczności z zakresem przewidzianym w ustawie. Zgodnie z art. 1 ust. 1 i 2 ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia, określa ona zadania państwa w zakresie aktywności zawodowej, wspierania zatrudnienia oraz rynku pracy. Jednocześnie przepis art. 1 ust. 3 Ustawy określa zakres podmiotowy jej zastosowania, obejmując olbrzymi krąg potencjalnych klientów Powiatowych Urzędów Pracy.
Konwent zwraca uwagę na materialną i logiczną sprzeczność pomiędzy zwiększeniem zakresu podmiotowego ustawy a ograniczeniem środków finansowych zaplanowanych na rok 2026, niezbędnych do aktywizacji bardzo szerokiej grupy osób. Zestawienie tych dwóch elementów prowadzi do wniosku, że realizacja projektów określonych ustawą w stopniu podstawowo wystarczającym nie będzie możliwa.
Podkreślono również niekonsekwencję polegającą na jednoczesnym wzroście bezrobocia i zmniejszeniu środków przeznaczonych na działania przeciwdziałające temu zjawisku. Skutkiem takich uwarunkowań będzie wyraźne zmniejszenie liczby osób objętych aktywizacją zawodową. Zdaniem Konwentu jest to praktyka społecznie szkodliwa, która może wywołać falę krytyki zarówno ze strony osób bezpośrednio zainteresowanych, jak i innych podmiotów.
W 2025 roku środki Funduszu Pracy na programy promocji zatrudnienia, łagodzenia skutków bezrobocia i aktywizacji zawodowej wyniosły 3 652 108 tys. zł. Natomiast prognoza na 2026 rok zakłada przeznaczenie na te cele 2 147 808 tys. zł, co oznacza spadek o ponad 42% w stosunku do roku 2025.
Jak wskazuje Konwent środki Funduszu Pracy dla województw są ustalane zgodnie z zasadami określonymi w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 27 listopada 2025 r. w sprawie zasad gospodarki finansowej Funduszu Pracy. W efekcie, brak środków w województwach łódzkim i opolskim oraz istotne ograniczenia w pozostałych województwach na realizację form pomocy w 2026 roku wynikają przede wszystkim ze zmniejszenia ogólnego budżetu Funduszu Pracy o połowę. W każdym województwie środki przeznaczone na formy pomocy finansowane wyłącznie z Funduszu Pracy są niższe niż w 2025 roku. Najmniejsze obniżenie odnotowano w województwie podkarpackim (ok. 40%), natomiast największe w województwie świętokrzyskim (ok. 90%). Województwa łódzkie i opolskie nie otrzymały środków na realizację form pomocy, a podział środków nie zabezpieczył nawet realizacji projektów współfinansowanych z EFS+, co wymagało uruchomienia rezerwy dysponenta Funduszu Pracy w wysokości 6 649 839,22 zł.
Konwent podkreśla, że obniżenie środków Funduszu Pracy do wskazanego poziomu znacząco ograniczy możliwość realizacji zadań ustawowych przez Powiatowe Urzędy Pracy, w szczególności programów aktywizacyjnych dla osób bezrobotnych oraz wsparcia przedsiębiorców. Może to prowadzić do pogorszenia efektywności działań urzędów, osłabienia lokalnych gospodarek oraz ograniczenia dostępu mieszkańców do skutecznego wsparcia w obszarze zatrudnienia.
Sytuacja ta jest szczególnie niepokojąca w kontekście rosnącego poziomu bezrobocia – stopa bezrobocia wzrosła z 5,4% w lipcu 2025 r. do 5,6% w listopadzie 2025 r., a liczba osób bezrobotnych zwiększyła się z 866,1 tys. we wrześniu 2025 r. do 873,6 tys. w listopadzie 2025 r. Dodatkowo, obowiązująca od 1 czerwca 2025 r. ustawa o rynku pracy i służbach zatrudnienia wprowadza nowe formy wsparcia, na których wdrożenie – przy planowanym budżecie – zabraknie środków finansowych.
Konwent wskazuje, że tak głęboka redukcja środków Funduszu Pracy może mieć konsekwencje wykraczające poza sektor publicznych służb zatrudnienia, w tym spowolnienie aktywizacji osób pozostających poza rynkiem pracy, mniejsze wsparcie przedsiębiorstw, zwłaszcza sektora MŚP, obniżenie efektywności interwencji rynku pracy w regionach o niskim popycie na pracę oraz osłabienie zdolności przeciwdziałania dezaktywizacji zawodowej wynikającej z procesów demograficznych.
W związku z powyższym Ogólnopolski Konwent Dyrektorów Powiatowych Urzędów Pracy apeluje o podjęcie zdecydowanych działań zmierzających do zwiększenia środków Funduszu Pracy w budżecie państwa na 2026 rok, w tym o uruchomienie środków Rezerwy Funduszu Pracy już w pierwszym kwartale 2026 roku, w celu zapewnienia stabilności finansowej powiatowych urzędów pracy, zabezpieczenia środków umożliwiającą realizację nowych form pomocy przewidzianych ustawą, zapewnienia powiatom możliwości realizacji programów aktywizacyjnych dla osób bezrobotnych, poszukujących pracy i biernych zawodowo oraz skutecznego wsparcia przedsiębiorców zgodnie z potrzebami lokalnych rynków pracy.
