WSA: "Bezczynność" w sprawie skargi na dyrektora szkoły złożonej w trybie wnioskowo-skargowym na podstawie k.p.a. znajduje się poza nadzorem sądu administracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wydał postanowienie, którym odrzucił skargę na bezczynność prezydenta miasta w przedmiocie przekazania innemu organowi skargi na dyrektora szkoły. Sąd zwrócił uwagę na formę złożonej skargi, która - jako skarga powszechna składana w trybie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego nie podlega kognicji sądów administracyjnych.

Skarga skardze nierówna

Postanowienie WSA zostało wydane po wniesieniu skargi na bezczynność prezydenta miasta, który wcześniej był adresatem zarzutów stawianych dyrektorowi jednej ze szkół. Po tym, jak prezydent przekazał tę skargę radzie miasta, wycofał ją, podnosząc, że organ stanowiący nie jest w tej sprawie właściwy. Skarżący zareagowali wówczas wezwaniem prezydenta do niezwłocznego ponownego przekazania skargi na dyrektora szkoły, po czym zdecydowali się na zaskarżenie bezczynności do sądu administracyjnego, wnosząc jednocześnie o nałożenie na prezydenta miasta grzywny z uwagi na rażące naruszenie prawa, jakiego miał się dopuścić.

Oddalając skargę, Sąd zwrócił uwagę na proceduralną różnicę, która wykluczyła jego właściwość w opisywanej sprawie. Jak wynika z uzasadnienia, skarga na dyrektora szkoły została złożona w trybie przepisów Działu VIII kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.) "Skargi i wnioski". Postępowanie skargowe opisane w tej części k.p.a. jest praktyczną formą realizacji obywatelskiego prawa składania skarg i wniosków wynikającego z art. 63 Konstytucji. W myśl art. 227 k.p.a. przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Obowiązkiem organu, który otrzymał skargę nie będąc właściwym do jej rozpoznania, jest niezwłoczne przekazanie jej organowi właściwemu na podstawie art. 231 § 1 k.p.a. Domniemane niedopełnienie tego obowiązku było przyczyną złożenia skargi do sądu administracyjnego, lecz brak możliwości jej rozpoznania wynikał właśnie z odmienności trybu załatwiania skarg wynikających z k.p.a.

Postępowanie w sprawie skargi na dyrektora nie zawsze może trafić na wokandę

Jak wskazał Sąd, postępowanie skargowo-wnioskowe nie kończy się wydaniem decyzji administracyjnej. Toczy się jako jednoinstancyjne postępowanie o uproszczonym charakterze, a zakończenie takiego postępowania nie daje podstaw do uruchomienia postępowania odwoławczego ani sądowoadministracyjnego. Mowa bowiem o procedurze, w ramach której nie wydaje się aktów kierowanych do strony skarżącej, lecz jedynie informuje się ją o czynnościach podejmowanych w celu wyjaśnienia okoliczności wspomnianych w skardze. Są to czynności niepodlegające kognicji sądu administracyjnego, toteż niemożliwe jest skuteczne zaskarżenie bezczynności. Sąd wykluczył możliwość rozpatrzenia sprawy na podstawie art. 3 § 2 pkt 9 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), w świetle którego sądy administracyjne orzekają w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania wobec niektórych niewymienionych w innych przepisach aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego. Skarga wniesiona na podstawie art. 227 k.p.a. nie kształtuje bowiem żadnych uprawnień ani obowiązków stron, co znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (wspomniane zostało postanowienie NSA z 14 grudnia 2023 r., sygn. I FSK 1821/23).

Konsekwencje nieprzekazania skargi na dyrektora szkoły właściwemu organowi przez prezydenta miasta nie miały zatem dalszego ciągu przed WSA. Postanowienie przypomina, że w sytuacji posługiwania się trybem skargowym opisanym w k.p.a., nie mamy do czynienia z bezczynnością czy przewlekłym prowadzeniem postępowania w typowym rozumieniu.

Postanowienie WSA w Gdańsku z 14 maja 2026 r. (sygn. III SAB/Gd 41/26) - orzeczenie nieprawomocne

Źródło: CBOSA