17 marca br. odbyło się posiedzenie Zespołu ds. Edukacji, Kultury i Sportu KWRiST. Jego uczestnicy dyskutowali o aktualnie uzgadnianych i opiniowanych projektach, w wyniku czego wydano szereg opinii pozytywnych. Poruszono jednak także tematy natury bardziej ogólnej, które znalazły się w porządku posiedzenia z inicjatywy Związku Powiatów Polskich.
Pozytywne opinie Zespołu
Z pozytywnym przyjęciem spotkał się wniosek Ministerstwa Cyfryzacji o wprowadzenie nowego zawodu, jakim jest technik cyberbezpieczeństwa. Zawód mający stanowić odpowiedź na rosnące zapotrzebowanie zawiera dwie wyodrębnione kwalifikacje, tj. zarządzanie bezpieczeństwem systemów i sieci komputerowych, a także programowanie bezpiecznych aplikacji webowych.
Strona samorządowa wyraziła także pozytywną opinię wobec projektu rozporządzenia Ministra Sportu i Turystyki zmieniającego rozporządzenie w sprawie wzorów umowy o turystyczny rachunek powierniczy, formularzy gwarancji bankowej, gwarancji ubezpieczeniowej oraz umowy ubezpieczenia na rzecz podróżnych. Podstawą zmiany tego rozporządzenia jest modyfikacja przepisów ustawy o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych w związku z ustawą z 7 listopada 2025 r. Wzory formularzy gwarancji bankowej i gwarancji ubezpieczeniowej zostaną dostosowane do ww. zmiany poprzez wprowadzenie możliwości spełnienia wymogu minimalnej sumy gwarancyjnej przez przedsiębiorcę turystycznego także poprzez zawarcie kilku umów gwarancji bankowej lub ubezpieczeniowej - nie tylko jednej jak do tej pory.
Opinię pozytywną otrzymał także projekt rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego zmieniającego rozporządzenie w sprawie oceny pracy nauczycieli szkół artystycznych. Była to nowa wersja projektu dostarczonego stronie samorządowej już pod koniec stycznia br. Potrzeba nowelizacji rozporządzenia z 2022 r. wynika ze zmian wprowadzonych przez zmianę rozporządzenia w sprawie oceny pracy nauczycieli. W opiniowanym projekcie znalazły się zmiany o charakterze dostosowującym. Zakładają one usunięcie dodatkowych kryteriów oceny pracy, doprecyzowanie w zakresie punktów, w których oceniany jest poziom spełnienia kryteriów oceny pracy, zapewnienie większej transparentności oceny pracy, a także zwiększenie udziału nauczyciela w procedurze odwoławczej od dokonanej oceny.
Projekty niezaopiniowane
Opinii w ramach posiedzenia Zespołu nie uzyskał projekt rozporządzenia Ministra Sportu i Turystyki zmieniającego rozporządzenie w sprawie obiektów hotelarskich i innych obiektów, w których są świadczone usługi hotelarskie. Nowelizacja rozporządzenia z 2004 r. przewiduje zmianę wymagań w zakresie kategoryzacji obiektów hotelarskich (w tym hoteli, moteli i kempingów), w celu dostosowania dotychczasowych standardów do zmian społecznych, technologicznych, a także potrzeb zrównoważonego rozwoju. Oznacza to liczne zmiany techniczne, odnoszące się chociażby do wyposażenia obiektów hotelarskich czy oferowanych przez nie usług. Liczne uwagi do projektu zgłosił Związek Województw RP, który na chwilę rozpoczęcia posiedzenia nie otrzymał jeszcze odpowiedzi. Uczestnicy obrad postanowili o poddaniu projektu opiniowaniu w trybie obiegowym w kolejnym tygodniu.
Brak opinii dotyczy także projektu rozporządzenia Ministra Edukacji zmieniającego rozporządzenie w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego oraz dodatkowych umiejętności zawodowych w zakresie wybranych zawodów szkolnictwa branżowego. Rozporządzenie to wprowadza nowe podstawy programowe i jest kontynuacją wcześniejszych prac w obszarze udoskonalania systemu kształcenia w zawodach. Dotychczas obowiązujące rozporządzenie z 2019 r. ma zostać uzupełnione o podstawy programowe zawodów nowych (m.in. agroogrodnika czy technika cyberbezpieczeństwa), natomiast niektóre zawody już wyodrębnione w rozporządzeniu otrzymają nowe programy nauczania zgodne z postulatami środowiska branżowego. Do głównych celów założonych zmian należą dostosowanie kształcenia zawodowego do potrzeb współczesnego rynku pracy, a także zmian technologicznych motywowanych transformacją cyfrową czy wzrostem świadomości ekologicznej. Decyzję w sprawie dalszych losów tego projektu miał podjąć sam resort, który następnego dnia skierował do KWRiST wniosek o upoważnienie Zespołu do wydania opinii wiążącej.
Sprawy różne z inicjatywą ZPP - dyskusja o przyszłości dualnego modelu kształcenia
Po zakończeniu prac nad projektami zmian legislacyjnych, uczestnicy posiedzenia poświęcili uwagę problemom dostrzeżonym przez przedstawicieli Związku Powiatów Polskich. Wnioski o dołączenie tych spraw do porządku obrad zostały skierowane niezwłocznie po zgłoszeniu nam tych kwestii przez przedstawicieli samorządów.
W pierwszej kolejności uczestnicy pochylili się nad trudną sytuacją szkół realizujących dualny model kształcenia (tj. nauki zawodu prowadzonej przez szkołę w porozumieniu z przedsiębiorstwem). Jak zauważono, niedobór środków finansowych na kontach Ochotniczych Hufców Pracy będących operatorami tego modelu kształcenia, doprowadził pod koniec ubiegłego roku do czasowego zaprzestania refundowania wynagrodzeń młodocianych pracowników. W innych przypadkach refundacje były wypłacane z naruszeniem 40-dniowego terminu liczonego od dnia złożenia przez pracodawcę wniosku o zwrot kosztów. Przedstawiciele samorządów powiatowych przyjęli z zaniepokojeniem określenie w ustawie budżetowej kwoty na ten cel na poziomie 900 mln zł. Rzeczywiste potrzeby pracowników młodocianych i pracodawców uczących ich praktyki zawodu szacuje się bowiem na zdecydowanie więcej - ok. 1,2 mld zł.
Nasza organizacja zwróciła uwagę, że zgłoszony problem nie jest trudną sytuacją tylko dla pracodawców. Mówimy bowiem o realnym zagrożeniu dla szkół realizujących dualny model kształcenia, które mogą być zmuszone do ograniczenia swoich ofert. W przypadku, gdy pracodawcy nie będą mogli przyjmować młodocianych pracowników na praktyczne szkolenie w zawodzie, szkoły nie zawsze będą mogły ich zastąpić. Pewne zawody nie mogą być nauczane w warunkach szkolnych, a zaadaptowanie pracowni do nowych potrzeb może być wyzwaniem nazbyt trudnym. Długofalową konsekwencją takiego stanu rzeczy może być zatem pogorszenie jakości kształcenia w zawodach i pogłębienie niedoboru fachowców w różnych dziedzinach, w tym tzw. luki pokoleniowej.
Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej Małgorzata Baranowska przyjęła obawy Związku ze zrozumieniem. Z udzielonej informacji wynika, że wnioski o refundację są rozpatrywane wg. kolejności zgłoszeń do wyczerpania limitów w planie finansowym Funduszu Pracy. Kiedy środków zabrakło, resort rozpoczął poszukiwania. Ochotnicze Hufce Pracy wydały komunikaty dotyczące możliwości ponownego składania wniosku o refundację, a w styczniu decyzją MRPiPS dodano ok. 169 mln zł do poprzednich 900 mln na refundację kosztów. Wciąż pozostała jednak luka, której nie udało się zapełnić pomimo składanych do Ministerstwa Finansów wniosków o zabezpieczenie dodatkowych pieniędzy. Niestety środki te nie zostały udzielone, a szanse na zmianę tego stanu rzeczy mają być w tej chwili niewielkie - co wynika z wypowiedzi przedstawiciela MF. Dialog z resortem ma być jednak ciągle prowadzony nie tylko przez MRPiPS, lecz także MEN - w tym osobiście minister Barbarę Nowacką, która trzykrotnie występowała w tej sprawie do MF.
Sprawy różne z inicjatywą ZPP - dyskusja o zmianie regulaminu programu "Aktywna Szkoła"
Drugim z dodatkowych tematów, które trafiły do porządku obrad Zespołu Edukacji z inicjatywy ZPP była kwestia niekorzystnej dla samorządów zmiany regulaminu Zadania 1 w ramach programu "Aktywna Szkoła" (dawniej "Aktywny AS"). Zmiany te polegały na ograniczeniu możliwości uczestnictwa w naborze tylko do jednostek samorządu terytorialnego dysponującymi obiektami sportowymi typu "orlik". Wykluczono tym samym uczestników z tych powiatów, w których zajęcia sportowe dla dzieci i młodzieży były przeprowadzane w obszarze obiektów innego rodzaju. Nieuzasadnioną zmianą było również ograniczenie możliwości prowadzenia zajęć w ramach "Aktywnej Szkoły" wyłącznie do okresów nauki, z pominięciem wakacji. W związku z tym, przedstawiciele samorządów oczekiwali stosownych wyjaśnień.
Zastępca Dyrektora Departamentu Sportu dla Wszystkich w MSiT Marcin Nowocień przekazał, że wspomniane zmiany są w dużej mierze uwarunkowane kwestiami budżetowymi, jednak resort nie zamyka się na ewentualne zmiany regulaminu w przyszłorocznej edycji. Jak ponadto nadmienił, wyłączenie organizacji zajęć w okresie letnich wakacji wynikało z nieodpowiedniej frekwencji na zajęciach odbywających się w tym czasie.
Podczas posiedzenia z inicjatywy Unii Metropolii Polskich omawiano także stan prac nad zmianą ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej. Prawdopodobnie w sprawie tej odbędzie się dodatkowe spotkanie czy posiedzenie Zespołu poświęcone tylko kwestiom organizacyjnym w tym przedmiocie.
Termin kolejnego posiedzenia Zespołu Edukacji nie jest jeszcze znany.
