Artykuł 66 ust. 1 Prawa oświatowego wymienia przesłanki odwołania dyrektora szkoły.
Zgodnie z jego treścią organ, który powierzył nauczycielowi stanowisko kierownicze w szkole lub placówce:
1) odwołuje nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w razie:
a) złożenia przez nauczyciela rezygnacji, za trzymiesięcznym wypowiedzeniem,
b) ustalenia negatywnej oceny pracy lub negatywnej oceny wykonywania zadań wymienionych w art. 57 ust. 2 Prawa oświatowego w trybie określonym przepisami w sprawie oceny pracy nauczycieli - bez wypowiedzenia,
c) złożenia przez organ sprawujący nadzór pedagogiczny wniosku, o którym mowa w art. 56 ust. 3 Prawa oświatowego;
2) w przypadkach szczególnie uzasadnionych, po zasięgnięciu opinii kuratora oświaty, a w przypadku szkoły i placówki artystycznej oraz placówki, o której mowa w art. 2 pkt 8 Prawa oświatowego, dla uczniów szkół artystycznych prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego - ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, może odwołać nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia.
W orzecznictwie sądowym dominuje pogląd, że "szczególnie uzasadniony przypadek" może dotyczyć tylko sytuacji zupełnie wyjątkowych, nadzwyczajnych i nagłych, kiedy organ uprawniony do wydania zarządzenia w sprawie odwołania nauczyciela z funkcji dyrektora szkoły publicznej ma prawo uznać, że dalsze pełnienie funkcji kierowniczej w szkole lub placówce oświatowej stanowi istotne zagrożenie dla funkcjonowania tych jednostek lub z jakichkolwiek innych, obiektywnie ważnych przyczyn jest nie do przyjęcia (tak np. NSA w wyroku z dnia 14 listopada 2018 r. sygn. akt I OSK 22/17; NSA w wyroku z dnia 27 sierpnia 2019 r. sygn. akt I OSK 2870/17; NSA w wyroku z dnia 28 maja 2019 r. sygn. akt I OSK 1884/17; wyrok NSA z dnia 14 listopada 2023 r. sygn. akt III OSK 2755/21; wyrok NSA z dnia 11 czerwca 2025 r. sygn. akt III OSK 1442/22). Pojęcie "szczególnie uzasadnionych przypadków" winno być rozumiane wąsko i oznaczać takie sytuacje, w których nie jest możliwe spełnianie przez nauczyciela funkcji kierowniczej, a konieczność natychmiastowego przerwania jego czynności zachodzi ze względu na zagrożenie interesu publicznego, ponieważ naruszenie prawa przez dyrektora jest na tyle istotne, że nie pozwala to na dalsze wykonywanie obowiązków przez daną osobę, a stwierdzone w ich pracy uchybienia mogą prowadzić do destabilizacji funkcjonowania szkoły, a przy tym nie ulega wątpliwości, że osoba sprawująca funkcję kierowniczą utraciła zdolność wykonywania powierzonej jej funkcji z przyczyn etycznych lub rażącej niekompetencji w realizacji spoczywających na niej obowiązków (por. wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 2008 r. sygn. akt I OSK 86/08; wyrok NSA z dnia 11 czerwca 2025 r. sygn. akt III OSK 1442/22).
Dodatkowo należy podnieść, że w orzecznictwie sądowym wskazano - uwzględniając okoliczności konkretnych spraw - następujące przypadki uzasadniające spełnienie przez osobę pełniącą funkcję kierowniczą w szkole przesłanki "szczególnie uzasadnionego przypadku":
1) kradzież (np. alkoholu) przez dyrektora w sklepie;
2) błędy organizacyjne, które postawiły placówkę w stan zagrożenia likwidacją;
3) poniżanie, upokarzanie i ignorowanie pracownika oraz wykorzystanie pracowników do przeprowadzenia remontu w mieszkaniu dyrektora;
4) zaniedbania w nadzorze nad pracownikami skutkujące molestowaniem seksualnym podopiecznych;
5) notoryczne nieregulowanie zobowiązań finansowych szkoły;
6) długotrwała choroba uniemożliwiająca wykonywanie funkcji kierowniczej, która negatywnie wpływa na szkołę, powodując jej dezorganizację;
7) jawne, nietolerancyjne i dyskryminujące zachowanie dyrektora szkoły mające na celu poniżanie nauczycieli bądź uczniów (por. wyrok NSA z dnia 28 maja 2019 r. sygn. akt I OSK 1884/17; wyrok NSA z dnia 14 listopada 2018 r. sygn. akt I OSK 22/17; wyrok NSA z dnia 29 czerwca 2017 r. sygn. akt I OSK 109/19).
Źródło: https://orzeczenia.nsa.gov.pl/
