Podczas majowej sesji plenarnej Europejskiego Komitetu Regionów przywódcy lokalni i regionalni jednogłośnie przyjęli opinię dotyczącą ochrony młodzieży i nieletnich w sferze cyfrowej. Dokument, przygotowany przez Heike Raab, sekretarz stanu rządu Nadrenii-Palatynatu, wskazuje, że przestrzeń cyfrowa nie zapewnia dziś dzieciom i młodzieży wystarczającego poziomu bezpieczeństwa, a odpowiedzialność za poprawę tej sytuacji powinna spoczywać przede wszystkim na platformach internetowych i regulatorach.
W opinii podkreślono, że choć cyfryzacja zwiększa dostęp do informacji, wspiera kreatywność i ułatwia uczestnictwo ponad granicami państw, jednocześnie prowadzi do wzrostu zagrożeń. Zwrócono uwagę na nasilającą się ekspozycję na nawoływanie do nienawiści, cyberprzemoc skutkującą wycofywaniem się dzieci z życia społecznego oraz dezinformację osłabiającą udział nieletnich w procesach demokratycznych. W dokumencie wskazano również na ryzyka związane z rozwojem generatywnej sztucznej inteligencji, w tym deepfake’ów i chatbotów.
Przedstawiciele miast i regionów ocenili, że źródłem problemu jest także sposób projektowania platform cyfrowych. W opinii wskazano, że nieprzejrzyste algorytmy rekomendacji oraz mechanizmy mające zwiększać zaangażowanie użytkowników mogą prowadzić do uzależniającego korzystania z usług cyfrowych przez nieletnich. W związku z tym zaapelowano o ograniczenie praktyk sprzyjających uzależnieniu, takich jak „loot boxy” w grach wideo, oraz o pełną przejrzystość mechanizmów promujących kompulsywne korzystanie z platform.
Komitet Regionów wezwał również do wyraźnego zwiększenia odpowiedzialności platform internetowych. Zdaniem samorządowców dominujący na rynku międzynarodowi dostawcy korzystają obecnie z systemu odpowiedzialności, który pozostawia im ograniczoną odpowiedzialność prawną za publikowane treści. W opinii odrzucono jednocześnie pomysł całkowitych zakazów korzystania z mediów społecznościowych przez młodzież, uznając, że takie rozwiązania ograniczałyby prawa młodych ludzi do informacji, prywatności i uczestnictwa.
Dokument przewiduje możliwość wprowadzenia minimalnego wieku 14 lat dla dostępu do części usług mediów społecznościowych, pod warunkiem stosowania obowiązkowej weryfikacji wieku. Jednocześnie wskazano na konieczność wdrożenia standardów projektowania odpowiednich dla wieku użytkowników do 16. roku życia.
Członkowie Komitetu Regionów pozytywnie ocenili obowiązujące europejskie regulacje, w tym dyrektywę o audiowizualnych usługach medialnych oraz akt o usługach cyfrowych, apelując jednocześnie o ich konsekwentne egzekwowanie. W opinii wezwano także do obowiązkowych ocen wpływu usług cyfrowych na prawa dziecka.
W dokumencie poparto również rozwój systemów weryfikacji wieku, podkreślając jednak, że muszą one respektować prywatność użytkowników i nie mogą wykluczać grup szczególnie wrażliwych. Za konieczne uznano także wdrażanie przez państwa członkowskie przepisów dotyczących influencerów oraz stosowanie przez platformy podejścia „safety by design”, eliminującego rozwiązania takie jak nieskończone automatyczne odtwarzanie treści, manipulacyjne powiadomienia czy mechanizmy nagradzania użytkowników.
Istotną rolę w zwiększaniu bezpieczeństwa cyfrowego dzieci i młodzieży mają według opinii odegrać władze lokalne i regionalne. Wskazano, że nierówności w dostępie do łączności, kompetencji cyfrowych i usług wsparcia mogą pogłębiać ryzyko zarówno w miastach, jak i na obszarach wiejskich. Komitet Regionów podkreślił również potrzebę wzmacniania edukacji medialnej oraz aktualizacji wytycznych dla nauczycieli dotyczących dezinformacji.
W debacie podczas sesji plenarnej uczestniczył komisarz ds. sprawiedliwości międzypokoleniowej, młodzieży, kultury i sportu Glenn Micallef, który podkreślił, że ochrona młodych ludzi w środowisku cyfrowym stała się odpowiedzialnością społeczną i powinna opierać się na regulacji, prewencji oraz wzmacnianiu kompetencji cyfrowych dzieci, rodziców i nauczycieli.
