MEN proceduje wprowadzenie całkowitego zakazu korzystania z telefonów komórkowych i urządzeń elektronicznych w publicznych szkołach podstawowych. Zmiana miałaby wejść w życie 1 września.

W poniedziałek, 13 kwietnia, odbyło się dodatkowe posiedzenie Zespołu ds. Edukacji, Kultury i Sportu Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego. Upoważniony przez Komisję Zespół wydał dwie pozytywne opinie wiążące.

Mniej ekranów

Przedstawiciel Ministerstwa Edukacji Narodowej przedstawił informacje na temat projektu ustawy o zmianie ustawy – Prawo oświatowe (UD381). Akt ma wprowadzić przepisy regulujące kwestię używania telefonów komórkowych i innych urządzeń elektronicznych na terenie szkoły.

W publicznych szkołach podstawowych planuje się wprowadzenie całkowitego zakazu korzystania z telefonów komórkowych i urządzeń elektronicznych na terenie szkoły (zarówno w czasie zajęć edukacyjnych, jak i w trakcie przerw międzylekcyjnych). Inaczej sytuacja ma wyglądać w publicznych szkołach ponadpodstawowych oraz wszystkich placówkach niepublicznych, w których ma obowiązywać zasada autonomii – każda szkoła będzie mogła samodzielnie ustalić w swoim statucie warunki ewentualnego korzystania z urządzeń.

– Zauważamy przy tym, że nie jest możliwe wprowadzenie całkowitego zakazu wnoszenia takich urządzeń na teren szkoły, bo jest to logistycznie niemożliwe – komentował przedstawiciel resortu – To, na czym nam szczególnie zależało, to też na tym, żeby pokazać szkołom, że one mają realne możliwości egzekwowania tego zakazu i dlatego w projekcie ustawy jasno wskazaliśmy, że szkoły mogą stosować czy to działania wychowawcze, czy kary statutowe, czy obniżać oceny z zachowania. Mają szereg działań, szereg narzędzi, które mogą stosować w zakresie naruszenia ewentualnego zakazu czy innych warunków.  

Ze strony samorządowej wpłynęły dwie jednobrzmiące uwagi do projektu, zgłoszone przez Związek Powiatów Polskich oraz Związek Gmin Warmińsko-Mazurskich, dotyczące rozszerzenia tego zakazu na przedszkola i oddziały przedszkolne.

– Naszym zdaniem regulacja ustawowa nie wymaga rozszerzenia tego na przedszkola, bo taki zakaz już w zasadzie wprowadziliśmy w drodze rozporządzenia – wyjaśnił przedstawiciel Ministerstwa.

Chodzi o rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 11 marca 2026 r. (Dz.U. z 2026 r. poz. 378) w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego, które będzie obowiązywać od 1 września 2026 r., a które wprowadza jasne zasady dotyczące korzystania
z urządzeń ekranowych przez najmłodsze dzieci.

Projekt trafił do konsultacji publicznych, które potrwają do 23 kwietnia. Jeśli ustawa wejdzie w życie zgodnie z planem, tj. 1 września, szkoły będą mogły dostosować swoje statuty do 31 października.

Podstawy programowe w nowych zawodach

Zespół wydał pozytywną opinię wiążącą do projektu rozporządzenia Ministra Edukacji zmieniającego rozporządzenie w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego oraz dodatkowych umiejętności zawodowych w zakresie wybranych zawodach szkolnictwa branżowego.

Nowelizacja określa podstawy programowe kształcenia w nowych zawodach wprowadzonych do klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego: agroogrodnik, asystent ogrodniczy, asystent florystyczny, ogrodnik terenów zieleni, monter optoelektroniki, technik optoelektroniki, technik optyki okularowej, technik agroogrodnictwa, technik architektury krajobrazu i arborystyki, technik aranżacji florystycznych, technik cyberbezpieczeństwa. Ponadto nowe brzmienie otrzymają podstawy programowe kształcenia w zawodach: florysta, kierowca mechanik, technik transportu drogowego, technik awionik, technik mechanik lotniczy, technik lotniskowych służb operacyjnych, technik farmaceutyczny, technik ortopeda, technik sterylizacji medycznej i terapeuta zajęciowy. Możliwe będzie też prowadzenie kształcenia na kwalifikacyjnych kursach zawodowych lub kursach umiejętności zawodowych w zakresie kwalifikacji wyodrębnionych w zawodach: agroogrodnik, asystent ogrodniczy, asystent florystyczny, ogrodnik terenów zieleni, monter optoelektroniki, technik optoelektroniki, technik optyki okularowej, technik agroogrodnictwa, technik architektury krajobrazu i arborystyki, technik aranżacji florystycznych, technik cyberbezpieczeństwa.

W czasie posiedzenia mec. Piotr Majoch ze Związku Powiatów Polskich zgłosił ustne uwagi do projektu. Pierwsza dotyczyła terminu przeprowadzania projektowanych zmian.

– Zmiana klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego powinna nastąpić na etapie wcześniejszym, tak żeby szkoły miały czas na przygotowanie się do nowego roku szkolnego. Najlepiej, gdyby to się działo na kilka miesięcy wcześniej, tak do listopada, ponieważ to wynika z potrzeb konkretnych dyrektorów i organów prowadzących, którzy muszą uzyskać opinię Wojewódzkich Rad Rynku Pracy. Pochodną tej procedury jest konieczność złożenia arkusza organizacyjnego. Tutaj mamy termin 21 kwietnia. Także zasadnym byłoby jednak przygotowanie takiego rozporządzenia wcześniej, tak żeby dać czas na odpowiednie analizy, zrobienie porównań i zestawień z poprzednią wersją rozporządzenia.

Drugie zastrzeżenie dotyczyło skutków finansowych nowelizacji.

– Rzetelna ocena finansowych skutków tych proponowanych zmian nie została nam przygotowana. Pojawiły się argumenty braku możliwości oszacowania takich skutków. Natomiast trudno jest mi się z tym zgodzić, dlatego że Ministerstwo Edukacji, nawet na potrzeby prac wewnętrznych, wewnątrzresortowych, musiało wykonać jakieś analizy, musi mieć lepszą wiedzę dotyczącą chociażby aktualnego stanu wyposażenia szkół, jak daleko idące będą to zmiany. Oczywiście tutaj ta reforma jest rozłożona na lata, natomiast już teraz chciałbym jednak zasygnalizować wyraźnie, że oczekujemy dalszego wzrostu nakładów i przywrócenia kryterium podziału rezerwy na uzupełnienie dochodów na wyposażenie pracowni w nowo uruchamianych zawodach. Takie kryterium było jeszcze dwa lata temu, w ubiegłym roku się nie pojawiło.

W odpowiedzi na postulat dotyczący kryteriów podziału rezerwy na uzupełnienie dochodów jednostek samorządu terytorialnego przedstawiciel strony rządowej zapewnił, że resort dostrzega, że  kryterium dotyczące kształcenia w nowych zawodach jest dla szkół bardzo ważne.

– Skłaniamy się do tego, żeby takie kryterium w tym roku zaproponować. Natomiast czekamy jeszcze na to, aż reprezentacje samorządów wyślą ten podział rezerwy do Ministra Finansów. Do 30 marca taki podział miał być dokonany. Jeżeli okaże się, że tych środków na oświatę jest trochę więcej, niż w roku poprzednim, to bardzo chętnie takie kryterium wprowadzimy, ponieważ widzimy bardzo dużą potrzebę. Jest to bardzo potrzebne w tych szkołach, więc jest ogromna szansa, że takie kryterium będzie zaproponowane w tym roku. A nad kryteriami będziemy pracować już całkiem niedługo. Myślę, że jeszcze w kwietniu – powiedział.

„Posiłek w szkole i w domu”

Zespół wydał pozytywną opinię wiążącą do projektu rozporządzenia Rady Ministrów zmieniającego rozporządzenie w sprawie realizacji modułu 3 wieloletniego rządowego programu „Posiłek w szkole i w domu” dotyczącego wspierania w latach 2024–2028 organów prowadzących publiczne szkoły podstawowe w zapewnieniu bezpiecznych warunków nauki, wychowania i opieki przez organizację stołówek i miejsc spożywania

Nowelizacja wprowadza jedynie techniczne zmiany, wynikające z konieczności dostosowania się do nowego stanu prawnego, wprowadzonego nową ustawą o dochodach jednostek samorządu terytorialnego.

Kolejne posiedzenie Zespołu ds. Edukacji, Kultury i Sportu KWRiST odbędzie się 21 kwietnia.