11 lutego br. odbyło się posiedzenie Zespołu ds. Edukacji, Kultury i Sportu Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego. Choć porządek obrad należał do obszernych, to spotkanie ponownie zostało zdominowane przez temat zmian na rynku usług najmu krótkoterminowego.
Dyskusje o najmie krótkoterminowym nadal bez przełomu
Dotychczasowy projekt ustawy o zmianie ustawy o usługach hotelarskich oraz usługach pilotów wycieczek i przewodników turystycznych został przyjęty krytycznie, o czym świadczy duża liczba uwag zgłaszanych przez organizacje samorządowe. Uwagi zostały omówione przez Dominika Borka z Departamentu Turystyki MSiT. W swojej wypowiedzi potwierdził, że najem krótkoterminowy ma być traktowany jako usługa hotelarska. Pod pojęciem usługi hotelarskiej kryje się ponadto świadczenie licznych usług wewnątrz danego obiektu. W nawiązaniu do licznych uwag dotyczących niewystarczającej precyzyjności przepisów projektu, przedstawiciel MSiT wspomniał, że umieszczanie w projekcie dodatkowych definicji uważane jest za niezasadne. Wyszczególnianie kolejnych rodzajów obiektów także nie jest potrzebne, gdyż tworzone przepisy są spójne z innymi. Jak wynika z wypowiedzi Dominika Borka, wiele szczegółów można znaleźć w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1028 z 11 kwietnia 2024 r. Odpowiedź na inne pytania ma natomiast wynikać z uzupełnienia oceny skutków regulacji projektu oraz jego nowej przedstawionej wersji (z którą do czasu posiedzenia Zespołu uczestnicy nie mogli się jeszcze zapoznać). Przedstawiciel MSiT przekonywał, że kontrole obiektów hotelarskich mają mieć fakultatywny charakter i nie obciążać zanadto samorządów.
Mimo to, uczestnicy spotkania podnieśli wiele uwag, odwołując się również do pisemnych odpowiedzi resortu na zastrzeżenia złożone wcześniej. Reprezentant Związku Powiatów Polskich dostrzegł potrzebę doprecyzowania wielu projektowanych przepisów, zwracając uwagę na ich małą klarowność. W swojej wypowiedzi podniósł, że poprawienie wielu projektowanych zapisów nie powinno nastręczyć trudności, lecz jeden z pomysłów resortu pozostaje absolutnie nie do przyjęcia. Stanowczo zakwestionowano pogląd, że dokonywane przez wójtów gmin wykreślanie wpisów obiektów hotelarskich do ewidencji miałoby następować w formie czynności materialno-technicznej. Taki porządek pozbawiłby bowiem przedsiębiorców możliwości odwołania się. Przedstawiciele resortu sportu i turystyki oświadczyli, że posiadają odpowiednie ekspertyzy, z których wynika możliwość posłużenia się taką formą czynności. W odpowiedzi Zastępca Dyrektora Biura ZPP Grzegorz Kubalski poprosił o podanie ich źródła i przesłanie źródła takiej ekspertyzy, bowiem uzasadnienie ograniczania praw przedsiębiorców w drodze czynności materialno-technicznych wydaje się nieprawdopodobne.
Kolejne uwagi, zgłaszane głównie przez przedstawiciela Związku Województw RP, potwierdziły skalę problemów, jakie nadal wychodzą na jaw po tygodniach opiniowania. Wspominano chociażby o niepewności co do tego, które organy mają być stronami postępowania w sprawie nakładania administracyjnych kar pieniężnych na przedsiębiorców, czy o braku wiedzy co do finansowych konsekwencji wdrożenia nowych przepisów po stronie samorządów. Nikt po stronie samorządowej nie miał bowiem wątpliwości, że takie konsekwencje wystąpią.
Liczba i zakres zgłoszonych uwag, a także fakt przesłania stronie samorządowej nowej wersji projektu sprawiły, że dalsze dyskusje w ramach tego posiedzenia Zespołu stały się bezcelowe. Zdecydowano o kontynuowaniu pracy nad projektem w ramach spotkania roboczego, które zostało zaplanowane na kolejny tydzień (wtorek, 17 lutego). Opinia nie została zatem wydana. W ramach „zwykłego” spotkania uwagę przekierowano na kolejne projekty.
Szereg projektów z akceptacją strony samorządowej
Wśród projektów zaopiniowanych pozytywnie znalazł się projekt rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w sprawie wykazu podmiotów zobowiązanych do sporządzenia planu ochrony dóbr kultury na czas wojny oraz trybu zgłaszania podmiotów w celu wpisania ich do wykazu. Nowa wersja projektu, przesłana pod koniec stycznia, była uzupełnieniem propozycji omawianej już na listopadowym posiedzeniu.
Opinię pozytywną wydano także w odniesieniu do projektu rozporządzenia Ministra Edukacji zmieniającego rozporządzenie w sprawie organizacji kształcenia, wychowania i opieki dzieci i młodzieży będących obywatelami Ukrainy. W tym przypadku Komisja Wspólna upoważniła Zespół do wydania opinii wiążącej, której pozytywny kształt wynikał z braku uwag wobec proponowanych rozwiązań. Proponowane w projekcie zmiany miały bowiem charakter dostosowujący i koncentrowały się na przedłużeniu funkcjonowania niektórych rozwiązań stosowanych wobec ukraińskich dzieci i młodzieży do 31 sierpnia, czyli do końca roku szkolnego.
Po udzieleniu odpowiedzi na uwagi nadesłane przez niektóre samorządy, opinię pozytywną otrzymał także projekt rozporządzenia Ministra Edukacji w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej, w tym dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym.
Pozytywnie zaopiniowano również projekt rozporządzenia Ministra Edukacji w sprawie dotacji celowej na wyposażenie szkół w podręczniki, materiały edukacyjne i materiały ćwiczeniowe w 2026 r. Omawiająca projekt Anna Dakowicz-Nawrocka z Departamentu Kształcenia Ogólnego MEN potwierdziła, że nowy projekt różni się od poprzednich tylko wskazaniem klas szkoły podstawowej, które w danym roku mają otrzymać środki, a także niektórymi terminami składania poszczególnych wniosków.
Ile będą kosztować zmiany ramowych planów nauczania? ZPP z uwagą.
Nie wszędzie opinia pozytywna była jednak formalnością. Projekt rozporządzenia Ministra Edukacji zmieniającego rozporządzenie w sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół w gruncie rzeczy powtarzał rozwiązania proponowane już w poprzedniej wersji projektu. Dokument był omawiany pod koniec ubiegłego roku. Brak możliwości jego wejścia w życie wynikał z zawetowania nowelizacji Prawa oświatowego przez Prezydenta RP. Już wtedy jednak Związek Powiatów Polskich przedstawił jedną uwagę dotyczącą przewidywanych skutków finansowych wdrożenia zmiany rozporządzenia. Z dużym sceptycyzmem przyjęliśmy zapowiedzi braku negatywnych konsekwencji z uwagi na oszczędności wynikające z ograniczenia liczby zajęć religii. W kontekście rosnącej, wielomiliardowej luki potrzeb oświatowych, już sama wzmianka o „oszczędnościach” została uznana za zbyt daleko idącą. Po przedstawieniu nowej wersji, nasze stanowisko nie uległo jednak zmianie. Przedstawiciel ZPP Piotr Majoch zwrócił uwagę na przewidywany wzrost liczby godzin zajęć w porównaniu do stanu obecnego, co stawia jakiekolwiek szanse na sfinansowanie nowych pomysłów ze wspomnianych "oszczędności" pod dużym znakiem zapytania. Ponieważ środowisko samorządowe nie wniosło wielu innych zastrzeżeń, dyskusja na temat projektu zakończyła się wydaniem opinii pozytywnej, ale z uwagą - dotyczącą właśnie skutków finansowych, które w perspektywie kilku lat mogą okazać się inne niż wynika z zapewnień resortu.
Dwa projekty jeszcze bez możliwości zaopiniowania
Podczas obrad Zespołu uwagę poświęcono także projektom, które nie mogły zostać zaopiniowane ze względu na trwające konsultacje czy uzgodnienia międzyresortowe. Z powodu konsultacji trwających do 20 lutego, nie wydano jeszcze opinii do projektu rozporządzenia Ministra Edukacji zmieniającego rozporządzenie w sprawie minimalnych stawek wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli, ogólnych warunków przyznawania dodatków do wynagrodzenia zasadniczego oraz wynagradzania za pracę w dniu wolnym od pracy. Potrzeba wydania tego rozporządzenia wynika z upoważnienia zawartego w Karcie Nauczyciela. Zgodnie z nim, minister ds. oświaty w porozumieniu z ministrem ds. pracy oraz po zasięgnięciu opinii KWRiST corocznie określa wysokość minimalnych stawek wynagrodzenia zasadniczego dla nauczycieli realizujących obowiązkowy tygodniowy wymiar godzin oraz dla nauczycieli, dla których wymiar ten jest ustalany na podstawie art. 42 ust. 7 Karty Nauczyciela, a także sposób udokumentowania prawa do określonej stawki wynagrodzenia zasadniczego. Opinia do projektu zostanie prawdopodobnie wydana obiegowo, po 20 lutego.
Uzgodnienia międzyresortowe nie zakończyły się natomiast w pracach nad projektem rozporządzenia Ministra Edukacji zmieniającego rozporządzenie w sprawie ogólnych celów i zadań kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego oraz klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego. Szczegóły projektu zostały przypomniane uczestnikom spotkania przez Piotra Bartosiaka - dyrektora Departamentu Kształcenia Zawodowego MEN. W odpowiedzi na sygnalizowane uwagi dotyczące zmian w zawodach branży ogrodniczej, dyr. Bartosiak poinformował, że wszystkie planowane rozwiązania zostały omówione z samą branżą i uzyskały jej aprobatę. Zmiany obejmują m.in. wykreślenie zawodu ogrodnika i wprowadzenie zawodów takich, jak agroogrodnik, asystent ogrodniczy czy technik architektury krajobrazu i arborystyki. Wobec trwających uzgodnień międzyresortowych, Zespół nie mógł jednak wydać swojego stanowiska. Po zakończeniu wspomnianych uzgodnień, opiniowanie nastąpi prawdopodobnie w trybie obiegowym.
Inne sprawy przedyskutowane w ramach posiedzenia
Ze względu na nieobecność przedstawiciela Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, nie omówiono jednego z punktów porządku obrad w ramach tzw. "spraw różnych", tj. kwestii stanu prac nad zmianą ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej. W ramach luźnej dyskusji uczestnicy spotkania usłyszeli natomiast propozycję zorganizowania przez MEN spotkania poświęconego uporządkowaniu kwestii rozliczania godzin nadliczbowych nauczycieli. Deklaracja spotkała się z krytycznym przyjęciem dyr. Grzegorza Kubalskiego zabierającego głos w imieniu ZPP. Zwrócił on uwagę, że temat ten jest obecny na agendzie prac Ministerstwa, a także KWRiST już od roku, jednak wciąż nie znamy bliższych szczegółów. Samorządy obawiają się, że resort ulegnie roszczeniom strony związkowej i przyjmie zbyt krótkie okresy rozliczeniowe. Potrzebny będzie czas na ewentualną polemikę, toteż strona samorządowa oczekuje możliwie szybkiego udzielenia szerszych informacji w tym przedmiocie.
Piotr Majoch z ZPP zadał ponadto pytanie o planowane w bieżącym roku kryteria podziału rezerwy na uzupełnienie dochodów jednostek samorządu terytorialnego w obszarze oświaty. Celem było dowiedzenie się, czy jest szansa na powrót kryterium dofinansowania wyposażenia pracowni dla szkół, które rozpoczynają kształcenie w nowych zawodach. Kryterium takie występowało do 2024 roku, jednak w roku ubiegłym zostało pominięte przez MEN. Odpowiedzi udzielił Marcin Nowak z Departamentu Współpracy z Samorządem Terytorialnym. Poinformował, że z racji zmiany systemu finansowania samorządów, kwota rezerwy została dość znacznie ograniczona, a Ministerstwo nie chce rozdrabniać jej nadmiernie na wiele kryteriów. Jeśli jednak margines środków będzie odpowiednio szeroki, to niewykluczone, że kryterium dofinansowania wyposażenia wspomnianych pracowni zostanie przywrócone. Temat ten prawdopodobnie będzie jeszcze poruszany.
Posiedzenie Zespołu Edukacji zakończyło się po nieco ponad dwóch godzinach. Przedstawiciele MSiT oraz strona samorządowa spotkają się ponownie 17 lutego, aby w dalszym ciągu opiniować projekt zmiany ustawy o usługach hotelarskich i zapowiadane nowe regulacje dotyczące najmu krótkoterminowego. Termin następnego „regularnego" posiedzenia Zespołu nie został jeszcze przedstawiony.
