WSA: Wydatki na ubezpieczenie budynku przedszkola nie mogą być finansowane ze środków dotacji oświatowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wydał wyrok, który w praktyce wyjaśnia, jakiego rodzaju wydatki dokonywane ze środków dotacji dla niesamorządowych przedszkoli, stanowią wydatki niezgodne z przeznaczeniem dotacji. Choć orzeczenie łączy wiele wątków, w tym artykule skoncentrujmy się na budzącej liczne wątpliwości kwestii ubezpieczania przedszkolnych budynków.

Czy ubezpieczenie budynku służy celom działalności przedszkola?

Sprawa trafiła na wokandę w wyniku skargi na decyzję samorządowego kolegium odwoławczego. Określiło ono stronie prowadzącej przedszkole należność do zwrotu na rachunek budżetu miasta z powodu wykorzystania udzielonej dotacji niezgodnie z jej przeznaczeniem. Wśród nadużyć, jakich miała dopuścić się strona, było przeznaczenie pewnej kwoty na ubezpieczenia. Umową ubezpieczenia objęto budynek, który podmiot prowadzący przedszkole dzierżawił od miasta, a także wyposażenie, w tym poszczególne urządzenia.

Kolegium zakwestionowało ten wydatek podnosząc, że niemożliwe jest zakwalifikowanie go do wydatków wymienionych w art. 35 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych (u.f.z.o.). Przepis ten wymienia rodzaje zadań, które podlegają finansowaniu ze środków dotacji, jednak interpretacja jego zapisów bywa niejednolita. Poniesienie wydatków na ubezpieczenie zostało uznane przez Kolegium za nadużycie, gdyż żaden z przepisów art. 35 u.f.z.o. o tego typu wydatkach nie wspomina. Kolegium przypomniało, że dotacje mogą służyć jedynie finansowaniu działalności dydaktycznej, wychowawczej czy opiekuńczej, jak również wydatków bieżących danej placówki. Bez znaczenia pozostaje w tym kontekście fakt, że umowa dzierżawy zawarta przez stronę skarżącą nałożyła na nią obowiązek opłacania składek. Wciąż były to bowiem wydatki innego rodzaju niż przeznaczane na działalność przedszkola. Kolegium wyjaśniło w tym miejscu, że chodzi o cele statutowe placówki, a nie jej szeroko pojmowaną działalność.

Ubezpieczenia majątkowe - zasadniczo dobrowolne

Sąd podtrzymał stanowisko Kolegium. W wydanym wyroku przedstawione powyżej argumenty zostały powtórzone. Sąd potwierdził, że wydatki tego rodzaju mogłyby zostać sfinansowane z dotacji jedynie wówczas, gdyby można było je przyporządkować do kategorii wydatków ujętych w art. 35 u.f.z.o. Wbrew niektórym stanowiskom podmiotów prowadzących przedszkola, opłacanie składek na ubezpieczenie obiektów i wyposażenia nie może być traktowane w kategorii wydatków bieżących. Muszą być one bowiem wydatkami poniesionymi na cele działalności placówki, tj. cele kształcenia, wychowania i opieki. Takiego wydatku nie traktuje się również jako związanego z realizacją zadań organu prowadzącego, o których mowa w art. 10 ust. 1 Prawa oświatowego (P.oś.), polegających na zapewnieniu bezpiecznych i higienicznych warunków działania placówki. Ubezpieczenia majątkowe nie są ubezpieczeniami obowiązkowymi (co do zasady), lecz mają charakter dobrowolny. Nie mają bezpośredniego przełożenia na realizację zadań podlegających dofinansowaniu z dotacji, co dotyczy także ubezpieczeń sprzętu.

Stanowisko gdańskiego sądu administracyjnego nie jest odosobnione. Podobny pogląd wyraziły m.in. wojewódzkie sądy administracyjne w Bydgoszczy (sygn. I SA/Bd 52/24, 27 lutego 2024 r.) i Olsztynie (sygn. I SA/Ol 97/24, 5 czerwca 2024 r.). W praktyce oznacza to, że organy prowadzące przedszkola muszą finansować koszty ubezpieczenia ze środków innych niż dotacja z budżetu gminy, nawet jeśli obowiązek ich poniesienia wynika z umowy cywilnoprawnej.

Wyrok WSA w Gdańsku z 4 lutego 2026 r. (sygn. I SA/Gd 964/25) - orzeczenie nieprawomocne

Źródło: CBOSA