Wojewoda: Programy wspierania szczególnie uzdolnionych uczniów opierają się na na kryterium uzdolnienia - klasa, do której uczęszcza dany uczeń nie ma zatem w tym kontekście znaczenia. Taki oraz inne warunki umieszczone w samorządowych uchwałach są nieważne.
Wojewoda Podlaski, powołując się na zgodne orzecznictwo sądów administracyjnych, stwierdził częściową nieważność uchwały rady miejskiej, na mocy której ustanowiony miał być program stypendialny dla uczniów. Uchwała została podjęta na podstawie art. 90t ust. 4 ustawy o systemie oświaty. Przepis ten obliguje organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego do określenia szczegółowych warunków udzielania pomocy uczniom, jej form i zakresu, w tym określenia stypendiów dla uzdolnionych uczniów i tryb postępowania w tych sprawach. Co bardzo ważne, program stypendialny ma dotyczyć wszystkich uczniów pobierających naukę na terenie danej jednostki samorządu terytorialnego, niezależnie od miejsca zamieszkania konkretnego ucznia. Potwierdza to m.in. prawomocny wyrok WSA w Łodzi z 13 marca 2024 r. (sygn. III SA/Łd 50/24), który już stanowi pewną wskazówkę - ograniczanie prawa do stypendium nie jest słusznym kierunkiem działania.
W sprawie, którą opisał Wojewoda, organ samorządu postanowił zróżnicować sytuację uczniów - ewentualnych adresatów stypendium - w zależności od klasy, do której uczęszczają. Takie kryterium jest obce ustawie i stanowi nieuprawnioną ingerencję w zakres wiążącego upoważnienia. Istnieje tylko kryterium uzdolnienia, natomiast znaczenie traci chociażby wiek ucznia. Oznacza to m.in., że pomijanie w tego typu projektach uczniów klas I-III szkół podstawowych jest błędem. Jak wskazał WSA w Kielcach w prawomocnym wyroku z 23 kwietnia 2024 r. (sygn. II SA/Ke 548/23), fakt iż najmłodsi uczniowie są oceniani w formie ocen opisowych (co niewątpliwie utrudnia "odłowienie" tych szczególnie uzdolnionych) nie ma znaczenia w kontekście obowiązującego prawa.
Rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Podlaskiego z 30 grudnia 2025 r. (sygn. NK-II.4131.205.2025.AB)
