WSA: Strona ma prawo zaskarżyć czynność w przedmiocie ustalenia i wypłaty dotacji dla niepublicznego przedszkola, jeśli nie została ona odpowiednio umotywowana.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uwzględnił skargę stowarzyszenia prowadzącego niepubliczne przedszkole na czynność wójta obejmującą ustalenie i wypłatę dotacji dla tej placówki. W podniesionych przez stronę skarżącą argumentach uwagę przykuwają twierdzenia o niejasnych motywach, którymi kierował się wójt. Doprowadziło to do ustalenia nieprawidłowej, zaniżonej wysokości dotacji. Obliczenia, jakich podjął się organ gminy, nie uwzględniały wszystkich wydatków bieżących ponoszonych na utrzymanie przedszkoli przez gminę najbliższą, do czego obliguje art. 17 ust. 3 i 4 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych. Skarżące stowarzyszenie zarzuciło także błędne ustalenie kwoty wydatków bieżących zaplanowanych na rok budżetowy na prowadzenie przedszkola przez najbliższą gminę, co miało stanowić przykład nieuwzględnienia przepisów ustawy objaśniających zasady ustalania kwot.
Kontrola wymaga materiału dowodowego
Kontrola Sądu w opisywanej sprawie dotyczyła ustalenia i przekazania dotacji. O ile niespornym było samo przyznanie środków, tak wątpliwości wiązały się z ich wysokością. Konieczne było zatem zweryfikowanie podstaw, na jakich opierała się czynność organu. Po wezwaniu wójta do przesłania akt sprawy, Sąd stwierdził że zgromadzone materiały nie pozwalają na ustalenie prawidłowości podjętych działań. Wybrakowana dokumentacja oraz lakoniczne stanowisko organu podawały w wątpliwość, czy ustalenie kwoty dotacji odbyło się w pełnym poszanowaniu przepisów u.f.z.o. Braki dotyczyły zwłaszcza danych źródłowych, na podstawie których obliczono podstawową sumę dotacji za dany okres. Nie bez znaczenia była jednak także nieznajomość motywów organu, który dokonał zaskarżonej czynności. Jego jedyne wyjaśnienia były bardzo zdawkowe, co nie pozwalało na prześledzenie toku rozumowania. Brak uzasadnienia oznaczał bowiem brak możliwości poznania zarówno prawnych, jak i faktycznych motywów.
Uzasadnienie czynności umacnia zaufanie obywatela
Sąd zauważył w tym miejscu, że z przepisów ustawy nie wynika wprost obowiązek uzasadniania rozstrzygnięcia w przedmiocie przyznania dotacji. Mimo to, orzecznictwo NSA ugruntowało stanowisko, w świetle którego taki obowiązek można wyprowadzić z dwóch elementarnych zasad prawa administracyjnego, tj. zasady sprawiedliwości proceduralnej oraz zasady dobrej administracji. Przez pojęcie "sprawiedliwości proceduralnej" rozumie się natomiast właśnie uzasadnianie podejmowanych czynności. Tylko w ten sposób można bowiem uznać wynik zastosowania prawa za słuszny. Z perspektywy sądu, brak uzasadnienia znacząco ogranicza możliwości zweryfikowania działań organu. Zaznajomienie się z przebiegiem czynności wykracza poza sferę możliwości sądu, co wynika z prawomocnego wyroku NSA z 14 lipca 2021 r. (sygn. I GSK 364/21).
W uzasadnieniu wyroku, Sąd powołał się także na poglądy doktryny podkreślające wagę umożliwienia sądowej kontroli działań administracji publicznej dotyczących praw i obowiązków obywateli i innych podmiotów w sferze publicznej. Obowiązek motywowania rozstrzygnięć wiąże się nierozerwalnie z zasadą zaufania do Państwa, wynikającą z art. 2 Konstytucji RP.
Z uwagi na braki w uzasadnieniu czynności dotyczącej ustalenia i wypłaty dotacji, Sąd stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności, zobowiązując wójta do ponownego - tym razem poprawnego - rozpatrzenia sprawy. W przypadku, gdyby obliczona wcześniej kwota dotacji została uznana za odpowiednią, obowiązkiem organu miałoby być powiadomienie o tym na piśmie strony skarżącej, przy jednoczesnym wskazaniu sposobu dokonanych odliczeń z odwołaniem do podstawy prawnej.
Wyrok WSA w Kielcach z 20 listopada 2025 r. (sygn. NK-II.4131.184.2025.AJ) - orzeczenie nieprawomocne
Źródło: CBOSA
