Wojewoda: Stypendia dla uczniów przysługują niezależnie od miejsca ich zamieszkania, jednak miejsce nauki ma znaczenie - taka forma wspierania uczniów dotyczy bowiem tylko tych, którzy uczęszczają do szkół na obszarze danej jednostki samorządu terytorialnego.

Obszerny temat wspierania uczniów za pomocą stypendiów, o których mówi ustawa o systemie oświaty, doczekał się kolejnego rozstrzygnięcia nadzorczego. Na podstawie uzasadnienia przedstawionego przez Wojewodę Śląskiego, możliwe jest utrwalenie tego, w jakich sytuacjach i okolicznościach związanych ze stypendiami znaczenie ma lokalizacja.

Zaczynając od art. 90t ustawy o systemie oświaty, czyli podstawy prawnej tej formy udzielania wsparcia dzieciom i młodzieży, należy zwrócić uwagę na zapis ust. 4 upoważniający organy stanowiące do określenia szczegółowych warunków nagradzania uczniów. Jak wynika to z treści tego przepisu, odbywa się to niezależnie od miejsca ich zamieszkania. Na łamach naszego Dziennika niejednokrotnie przytaczaliśmy już sytuacje, w których to organy nadzoru stwierdzały nieważność otwarcie dyskryminujących zapisów, które prawo do stypendium ograniczały tylko do uczniów mieszkających na terenie gminy czy powiatu, wykluczając tych uczęszczających do położonej w danej jednostce szkoły, lecz zamieszkałych być może po drugiej stronie ulicy - już w granicach innej miejscowości.

Inną rzeczą jest natomiast miejsce, w którym znajduje się szkoła czy placówka oświatowa, w której młody człowiek pobiera naukę. Zapis rady jednostki samorządu terytorialnego niejako odwracający sytuację wspomnianą wyżej, przewidujący prawo objęcia wsparciem uczniów zamieszkałych na terenie jednostki, jednak uczęszczający do szkół poza nią, narusza upoważnienie ustawowe. Zgodnie z nim, jedynym kryterium wyznaczającym krąg podmiotowy uchwały o wspieraniu uczniów, jest pobieranie nauki na danym terenie. Tym samym, w odróżnieniu od miejsca zamieszkania, ma ono kluczowe znaczenie. Gmina czy powiat wspierają uczniów szkół położonych na swoim obszarze, choć mieszkających w innym miejscu. Nie mają jednak prawnego upoważnienia do świadczenia stypendiów tym, którzy będąc mieszkańcami danej jednostki, uczą się poza jej granicami.

Naruszenie tych zasad skutkowało częściowym stwierdzeniem nieważności badanej uchwały.

Rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Śląskiego z 23 maja 2025 r. (sygn. NPII.4131.1.320.2025)

Źródło: Dziennik Urzędowy Województwa Śląskiego