Rada Ministrów przyjęła projekt nowelizacji ustawy o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych. Nowe regulacje mają wprowadzić istotne zmiany na rynku produktów nikotynowych, w tym zakaz sprzedaży jednorazowych papierosów elektronicznych. Projekt przygotowany przez resort zdrowia ma przede wszystkim ograniczyć dostępność tych wyrobów oraz zmniejszyć ryzyko uzależnienia od nikotyny, szczególnie wśród młodych ludzi.
Zmiany wpisują się w szersze działania mające na celu ochronę zdrowia publicznego. Według szacunków ekonomiczne skutki palenia tytoniu w Polsce sięgają około 57 miliardów złotych rocznie. Kwota ta obejmuje zarówno koszty leczenia chorób odtytoniowych, jak i straty wynikające z obniżonej produktywności pracowników.
Najważniejszym elementem proponowanych regulacji jest wprowadzenie zakazu sprzedaży jednorazowych papierosów elektronicznych. Obejmie on zarówno produkty zawierające nikotynę, jak i urządzenia z płynami bez tej substancji.
W praktyce oznacza to całkowity zakaz wprowadzania takich wyrobów do obrotu, czyli ich sprzedaży w sklepach stacjonarnych oraz przez internet. Ustawodawca wskazuje, że nawet e-papierosy beznikotynowe mogą stanowić zagrożenie zdrowotne, a także zwiększać ryzyko sięgania po produkty nikotynowe w przyszłości.
Projekt wprowadza również nową definicję jednorazowego papierosa elektronicznego. Za taki produkt uznane zostanie urządzenie, którego nie można ponownie napełnić płynem ani używać z wymiennymi wkładami.
Nowe przepisy przewidują także zakaz sprzedaży produktów zawierających nikotynę, które nie są klasyfikowane jako wyroby tytoniowe ani produkty powiązane z tytoniem. Chodzi przede wszystkim o nowe formy wyrobów nikotynowych pojawiające się na rynku.
Wyjątek będą stanowiły produkty dopuszczone jako leki, wyroby medyczne, żywność lub pasza. W takich przypadkach będą one jednak musiały spełniać rygorystyczne normy bezpieczeństwa przewidziane w odpowiednich przepisach.
Zmiany obejmą również woreczki nikotynowe. W ich przypadku dopuszczone będą jedynie składniki nadające zapach lub smak tytoniu. Ma to ograniczyć atrakcyjne aromaty, które według ekspertów szczególnie przyciągają młodych użytkowników.
Projekt przewiduje również wzmocnienie nadzoru nad składem e-papierosów i płynów wykorzystywanych w tych urządzeniach. Inspekcja Sanitarna oraz Inspekcja Handlowa będą mogły zlecać badania laboratoryjne zarówno płynów do e-papierosów, jak i substancji emitowanych podczas ich używania.
Dodatkowo na opakowaniach e-papierosów oraz pojemników z płynem pojawi się specjalny identyfikator produktu. Ma on ułatwić identyfikację wyrobów oraz skuteczniejsze monitorowanie rynku.
Za wprowadzanie do sprzedaży produktów objętych zakazem przewidziano surowe sankcje. Projekt zakłada możliwość nałożenia grzywny do 200 tysięcy złotych, kary ograniczenia wolności lub obu tych kar łącznie.
Zgodnie z projektem przedsiębiorcy będą mieli ograniczony czas na dostosowanie się do nowych przepisów. Produkty niespełniające nowych wymagań będą mogły pozostać w sprzedaży maksymalnie przez sześć miesięcy od momentu wejścia w życie ustawy.
Po upływie tego okresu ich sprzedaż stanie się nielegalna. Same przepisy mają zacząć obowiązywać po sześciu miesiącach od ogłoszenia ustawy w Dzienniku Ustaw.
Wprowadzenie zakazu sprzedaży jednorazowych papierosów elektronicznych wymaga zgody Komisji Europejskiej, zgodnie z przepisami dyrektywy dotyczącej wyrobów tytoniowych. Polska nie jest jednak jedynym krajem rozważającym takie rozwiązania.
Podobne regulacje wprowadzają lub przygotowują m.in. Belgia, Holandia i Francja. Pokazuje to rosnący w Europie trend zaostrzania przepisów dotyczących produktów nikotynowych, szczególnie tych, które mogą przyciągać młodych użytkowników.
Planowane zmiany mają więc nie tylko ograniczyć dostępność jednorazowych e-papierosów w Polsce, ale także wpisać się w szerszą strategię ochrony zdrowia publicznego realizowaną w wielu państwach europejskich.
Źródło: MZ
