Cyfryzacja planowania przestrzennego w Polsce wkracza w nowy etap. Uruchomiony Rejestr Urbanistyczny ma usprawnić przygotowywanie planów ogólnych gmin, ułatwić pracę urbanistom oraz zapewnić mieszkańcom, inwestorom i administracji publicznej szybki dostęp do najważniejszych dokumentów planistycznych. Nowy system teleinformatyczny pozwoli zgromadzić w jednym miejscu dane przestrzenne wysokiej jakości, dzięki czemu łatwiejsze stanie się sprawdzanie przeznaczenia terenów oraz planowanie przyszłych inwestycji.
Nowe rozwiązanie jest jednym z najważniejszych elementów cyfryzacji procesu planowania przestrzennego i ma zwiększyć przejrzystość informacji dotyczących zagospodarowania przestrzeni. Projekt realizowany jest we współpracy Ministerstwa Cyfryzacji i Ministerstwa Rozwoju i Technologii przy wsparciu środków z Krajowego Planu Odbudowy.
Wszystkie informacje o planach w jednym miejscu
Największą zmianą dla użytkowników będzie możliwość szybkiego sprawdzenia najważniejszych informacji dotyczących konkretnej nieruchomości lub działki. Po zasileniu systemu danymi każdy zainteresowany będzie mógł zweryfikować, w jakiej strefie planistycznej znajduje się wybrana lokalizacja, jakie funkcje przewidziano dla danego obszaru oraz jakie parametry zabudowy będą obowiązywały w przyszłości.
To rozwiązanie znacząco ułatwi podejmowanie decyzji dotyczących zakupu nieruchomości czy planowania inwestycji. Zamiast przeszukiwać wiele źródeł informacji, wszystkie najważniejsze dane będą dostępne w jednym systemie.
Do 30 września 2026 roku obowiązuje jednak okres przejściowy. W tym czasie gminy będą sukcesywnie uzupełniać rejestr, a informacje nadal będą publikowane również w Biuletynach Informacji Publicznej poszczególnych urzędów.
Narzędzie dla mieszkańców i samorządów
Rejestr Urbanistyczny został podzielony na kilka modułów dostosowanych do potrzeb różnych grup użytkowników. Jednym z nich jest część zawierająca akty planowania przestrzennego wraz z danymi przestrzennymi. Ważnym elementem systemu jest również repozytorium dokumentów związanych z planowaniem przestrzennym.
Nowością jest usługa e-Wyrys POG dostępna w aplikacji mObywatel. Dzięki niej można elektronicznie złożyć wniosek o wypis i wyrys z planu ogólnego gminy, a gotowy dokument otrzymać w krótkim czasie na wskazany adres e-mail.
System udostępnia także dane przestrzenne w standardach wykorzystywanych przez systemy geoinformacyjne i geoportale. Od października 2026 roku użytkownicy będą mogli korzystać również z systemu powiadomień informującego o nowych danych publikowanych w rejestrze.
Wsparcie dla urbanistów i urzędników
Nowe rozwiązanie ma usprawnić również przygotowywanie dokumentów planistycznych przez samorządy. Rejestr wyposażono w rozbudowane mechanizmy weryfikacji, które pozwalają sprawdzać poprawność planów ogólnych na każdym etapie ich opracowywania.
System automatycznie kontroluje zgodność dokumentów z obowiązującymi przepisami prawa, schematami danych oraz wymaganiami technicznymi. Dzięki temu możliwe będzie ograniczenie liczby błędów oraz przyspieszenie całej procedury planistycznej.
Dodatkowym wsparciem dla projektantów jest bezpłatna wtyczka APP2 opracowana przez Ministerstwo Rozwoju i Technologii. Narzędzie prowadzi użytkownika przez kolejne etapy tworzenia planu ogólnego, wspiera przygotowanie zarówno elementów obowiązkowych, jak i fakultatywnych oraz automatycznie wyznacza obszary uzupełnienia zabudowy na podstawie wskazanych budynków.
Większa przejrzystość i łatwiejsze inwestowanie
Rejestr Urbanistyczny ma zwiększyć przejrzystość procesu planowania przestrzennego oraz ułatwić dostęp do informacji wszystkim zainteresowanym. Bezpłatny system będzie regularnie aktualizowany przez jednostki samorządu terytorialnego, dzięki czemu mieszkańcy, przedsiębiorcy i inwestorzy zyskają dostęp do aktualnych danych dotyczących zagospodarowania przestrzeni.
Cyfrowe narzędzie ma także usprawnić współpracę pomiędzy administracją publiczną a projektantami oraz przyspieszyć przygotowywanie planów ogólnych gmin. W dłuższej perspektywie ma to przełożyć się na bardziej przejrzyste procedury inwestycyjne, łatwiejszy dostęp do informacji oraz sprawniejsze zarządzanie rozwojem przestrzennym w całym kraju.
Źródło: MRiT
