Rada gminy podjęła uchwałę w sprawie odwołania darowizny i zwrotu do zasobów gminy od Skarbu Państwa nieruchomości, z uwagi na niewykorzystanie jej na cel, na który została darowana.
Czy była do tego uprawniona? Otóż według Wojewody Zachodniopomorskiego jest to niedopuszczalne, bowiem działanie takie nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach prawa.
Dokonując oceny zgodności z prawem uchwały organ nadzoru zwrócił uwagę na brzmienie przepisu art. 30 ust. 2 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym, z którego wynika, że uprawnionym do gospodarowania mieniem komunalnym jest wójt. Mieniem komunalnym są własność i inne prawa majątkowe należące do gmin i innych gminnych osób prawnych, w tym własność rzeczy ruchomych i nieruchomych, natomiast gospodarowanie mieniem to ogół czynności faktycznych i prawnych, które będą się składać na zarządzanie, dysponowanie i zajmowanie się mieniem w formach prawem dopuszczalnych (przewidzianych). Zakres ostatniego z ww. pojęć jest bardzo szeroki i pozwala organowi wykonawczemu gminy na samodzielne działanie i podejmowanie wszystkich koniecznych decyzji gospodarczych co do mienia gminy, w tym również decyzji, w wyniku których dojdzie do rozwiązania zawartych w toku działalności umów cywilnoprawnych, których przedmiotem są nieruchomości.
Kompetencja wynikająca z powołanej regulacji doznaje pewnego ograniczenia, którego zakres został sformułowany w art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a ustawy o samorządzie gminnym. Reguły interpretacyjne stanowią natomiast, że każdy wyjątek od reguły musi być interpretowany ściśle, co w niniejszej sprawie oznacza, że niedopuszczalnym jest przejmowanie przez radę do rozstrzygania w drodze uchwał spraw dotyczących gospodarowania mieniem gminnym, gdy przepis szczególny jej do tego nie upoważnia.
Zatem czynności mieszczące się w obszarze działań polegających na „gospodarowaniu mieniem gminnym”, należą wyłącznie do kompetencji wójta, a ich skuteczność i legalność w najmniejszym stopniu nie zależą od woli rady gminy.
Czynnością tego rodzaju jest m.in. odwołanie darowizny ze względu na niewykorzystanie nieruchomości na cel, na który została darowana. Art. 13 ust. 2b ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi, że w przypadku niewykorzystania nieruchomości na cel, na który została darowana, lub wykorzystywania nieruchomości na inny cel niż cel, na który została darowana, darowizna podlega odwołaniu.
Regułą jest zatem, że w przypadku stwierdzenia ww. okoliczności wójt – jako organ właściwy do gospodarowania nieruchomościami stanowiącymi zasób gminy – jest zobowiązany darowiznę odwołać. Realizacja tego obowiązku nie jest uzależniona od jego akceptacji przez radę gminy. Nie jest również zasadne podejmowanie przez organ stanowiący gminy uchwały wyrażającej zgodę na nabycie nieruchomości do zasobu gminy, bowiem odwołanie darowizny i przeniesienie własności nieruchomości następuje z mocy przepisu art. 13 ust. 2b ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Dopiero, odstąpienie od odwołania darowizny w przypadkach, o których mowa w tym przepisie wymaga zgody rady gminy.
W konsekwencji Wojewoda stwierdził nieważność badanej uchwały, z uwagi na wydanie aktu z przekroczeniem granic delegacji ustawowej oraz z jednoczesnym naruszeniem kompetencji przyznanych organowi wykonawczemu (wójtowi) przez ustawodawcę.
Rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Zachodniopomorskiego z 16.06.2025 r., znak: P-1.4131.204.2025.AA
Źródło: gov.pl
