Polska zbliża się do utworzenia pierwszego od 24 lat nowego parku narodowego. Sejmik Województwa Zachodniopomorskiego oficjalnie wyraził zgodę na powstanie Parku Narodowego Doliny Dolnej Odry. To kamień milowy w procesie, którego celem jest ochrona unikalnych terenów Międzyodrza, leżących na pograniczu gmin Kołbaskowo, Widuchowa i Miasta Szczecin.
Zgoda sejmiku została poprzedzona akceptacją ze strony lokalnych samorządów: gmin Kołbaskowo, Widuchowa oraz Szczecina, a także powiatów gryfińskiego i polickiego. Działanie to kończy etap samorządowy i otwiera drogę do procesu rządowego. Kolejnym krokiem będzie uchwalenie ustawy oraz wydanie rozporządzenia Rady Ministrów, które określą granice i otulinę parku. Celem jest zakończenie procedury i formalne utworzenie parku jeszcze w 2025 roku.
Oddolna inicjatywa mieszkańców
Pomysł utworzenia Parku Narodowego Doliny Dolnej Odry narodził się ponad 30 lat temu z inicjatywy lokalnej społeczności. Mieszkańcy regionu, dostrzegając niezwykłą wartość przyrodniczą i kulturową Międzyodrza, zwrócili się do Ministerstwa Klimatu i Środowiska z prośbą o objęcie tego terenu najwyższą formą ochrony przyrodniczej w Polsce.
Proces ten, choć wieloletni, właśnie osiągnął historyczny moment. Decyzję Sejmiku określono jako „prawdziwe święto polskiej przyrody” i szansę na przełamanie wieloletniego impasu w tworzeniu nowych parków narodowych w kraju.
Szczecin z własnym parkiem narodowym
W pierwszym etapie nowy park narodowy obejmie obszar o powierzchni 3 856 ha na terenie trzech gmin: Kołbaskowo, Widuchowa i Miasta Szczecin. To będzie pierwszy przypadek w Polsce, gdy park narodowy powstanie w granicach miasta wojewódzkiego. W dalszej perspektywie planowane jest poszerzenie jego granic o obszary w gminie Gryfino, co zwiększyłoby łączną powierzchnię do ponad 6 000 ha.
Korzyści dla samorządów i lokalnych społeczności
Utworzenie parku narodowego to nie tylko ochrona przyrody, ale również szereg korzyści ekonomicznych i społecznych dla lokalnych samorządów. Zwiększenie subwencji ogólnej, możliwość sięgnięcia po środki z rezerwy celowej budżetu państwa, a także rozwój sektora turystycznego to tylko niektóre z przewidywanych efektów.
Prognozy wskazują, że gmina Widuchowa może liczyć na subwencję w wysokości ponad 1 mln zł, Kołbaskowo na 273 tys. zł, a Miasto Szczecin – na 25 tys. zł. Dodatkowo gmina Widuchowa, na terenie której park obejmie 2460 ha, będzie mogła w 2025 r. ubiegać się o środki w wysokości 4,9 mln zł z rezerwy celowej.
Unikalne bogactwo Międzyodrza
Międzyodrze to jeden z najcenniejszych przyrodniczo obszarów w Europie Środkowej. Znajduje się tam największe torfowisko w regionie, liczne kanały, rozlewiska, podmokłe łąki oraz jeziora – często niedostępne dla człowieka. Naukowcy zidentyfikowali tam aż 237 gatunków ptaków, w tym ponad 100 lęgowych oraz wiele objętych ochroną.
Teren ten jest obecnie chroniony jako park krajobrazowy oraz w ramach sieci Natura 2000. W jego granicach funkcjonują także dwa rezerwaty przyrody. Ustanowienie parku narodowego pozwoli na jeszcze skuteczniejszą ochronę tych zasobów.
Ochrona przyrody z poszanowaniem lokalnych interesów
Granice projektowanego parku zostały wyznaczone tak, by zapewnić ochronę przyrody przy jednoczesnym poszanowaniu działalności dotychczasowych użytkowników terenu. Ustalono, że działalność rybacka, wędkarstwo i żegluga pozostaną możliwe w obrębie nowego parku. To kompromis, który pozwala łączyć ochronę środowiska z gospodarką lokalną.
Inwestycja w przyszłość
Powstanie Parku Narodowego Doliny Dolnej Odry to nie tylko przełom dla polskiej ochrony przyrody, ale także inwestycja w przyszłość regionu. Lokalne społeczności, które stały się inicjatorami projektu, będą również jego największymi beneficjentami – zarówno pod względem ekologicznym, jak i ekonomicznym.
Ostateczna decyzja należy teraz do Rady Ministrów. Jeśli wszystkie procedury przebiegną zgodnie z planem, jeszcze w tym roku na mapie Polski pojawi się 24. park narodowy – pierwszy od ponad dwóch dekad i pierwszy zlokalizowany w granicach miasta wojewódzkiego.
Źródło: gov.pl
