Rosnące zagrożenie dezinformacją, cyberatakami i zagraniczną ingerencją było jednym z głównych tematów Dni Rozszerzenia UE, które odbyły się w Brukseli w dniach 2-3 czerwca. W spotkaniu uczestniczyli przedstawiciele władz lokalnych i regionalnych z państw Unii Europejskiej oraz krajów objętych procesem rozszerzenia. Dyskusje toczyły się w momencie, gdy Ukraina i Mołdawia zbliżają się do rozpoczęcia formalnych negocjacji akcesyjnych z Unią Europejską.

Uczestnicy konferencji podkreślali, że skuteczne przeciwdziałanie zagranicznej manipulacji informacjami i ingerencji wymaga ścisłej współpracy pomiędzy instytucjami europejskimi, państwami członkowskimi, regionami i miastami. Wskazywano również na konieczność lepszego komunikowania obywatelom korzyści wynikających z rozszerzenia Unii Europejskiej.

Jednym z głównych mówców wydarzenia był mer Kijowa Witalij Kliczko. Podkreślił on, że pragnienie Ukraińców, aby być częścią Europy i zachować niezależność, było jednym z powodów rosyjskiej agresji. Zwrócił uwagę, że dezinformacja stanowi jeden
z czterech frontów wojny prowadzonej przeciwko Ukrainie.

Kliczko wskazał na znaczenie przekazywania mieszkańcom obiektywnych i prawdziwych informacji. Jak zaznaczył, rzetelna komunikacja jest kluczowa zarówno dla ochrony ludności, jak i przeciwdziałania rosyjskiej dezinformacji. Przypomniał również
o skutkach rosyjskich ataków na Kijów, w wyniku których giną cywile, a zniszczeniu ulega infrastruktura cywilna, w tym szpitale i przedszkola.

Znaczenie wiarygodnej komunikacji podkreślali również inni uczestnicy konferencji. Magali Altounian, przewodnicząca Komisji Obywatelstwa, Zarządzania, Spraw Instytucjonalnych i Zewnętrznych Europejskiego Komitetu Regionów, zwróciła uwagę, że środowisko informacyjne staje się coraz bardziej wrogie, a żaden szczebel administracji nie jest w stanie samodzielnie sprostać wyzwaniom związanym z dezinformacją. Jej zdaniem władze lokalne i regionalne powinny zostać wyposażone w odpowiednie narzędzia, wiedzę i kompetencje umożliwiające skuteczne reagowanie.

Altounian podkreśliła również, że Ukraina znajduje się na pierwszej linii wojny informacyjnej, a podobne zjawiska można obserwować w Mołdawii, państwach Bałkanów Zachodnich oraz w krajach Unii Europejskiej. Jak zaznaczyła, dezinformacja wykorzystuje podziały społeczne, podważa zaufanie do instytucji publicznych i osłabia poparcie dla integracji europejskiej oraz reform.

W kontekście procesu rozszerzenia UE uczestnicy spotkania wskazywali, że wielu obywateli nadal nie otrzymuje jasnej odpowiedzi na pytanie, jakie korzyści przyniesie rozszerzenie ich społecznościom lokalnym. Zdaniem przedstawicieli Komitetu Regionów konieczne jest przedstawianie konkretnych efektów i faktów pokazujących, że rozszerzenie może przyczyniać się do wzrostu gospodarczego, stabilności i pokoju.

Petras Auštrevičius, sprawozdawca Parlamentu Europejskiego ds. strategii rozszerzenia, podkreślił, że rozszerzenie przynosi wymierne korzyści gospodarcze i wzmacnia współpracę w Europie. Zaznaczył jednak, że samo przedstawianie faktów nie wystarczy i konieczne jest przekonywanie obywateli do procesu integracyjnego poprzez wspólne działania informacyjne prowadzone zarówno wobec partnerów, jak i mieszkańców państw członkowskich.

O znaczeniu odporności demokratycznej mówiła również Marilena Raouna, wiceminister ds. europejskich Republiki Cypryjskiej. Podkreśliła, że wobec rosnącej rywalizacji geopolitycznej i prób podważania demokracji przez podmioty zewnętrzne szczególne znaczenie mają władze lokalne, które często cieszą się największym zaufaniem obywateli. Jej zdaniem skuteczne przeciwdziałanie dezinformacji wymaga zaangażowania społeczności lokalnych oraz współpracy instytucji europejskich, rządów krajowych, społeczeństwa obywatelskiego i samorządów.

Wnioski z konferencji mają zostać wykorzystane przy opracowywaniu rekomendacji Europejskiego Komitetu Regionów dla Europejskiej Tarczy Demokracji – inicjatywy Unii Europejskiej mającej wzmacniać pozycję obywateli, chronić instytucje demokratyczne i rozwijać odporność demokratyczną zarówno w państwach członkowskich UE, jak i w krajach objętych procesem rozszerzenia.