W  środę, 25 marca, odbyło się posiedzenie plenarne Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego. Najważniejsze tematy dotyczyły podziału rezerwy subwencji ogólnej, dochodu powiatów i miast na prawach powiatu ze sprzedaży nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa na rzecz użytkowników wieczystych, reformy „Kompas Jutra”, FBiO oraz lokali.

Obradom przewodniczyli Prezydent Wodzisławia Śląskiego Mieczysław Kieca oraz Wiceminister Spraw Wewnętrznych i Administracji Tomasz Szymański.

Związek Powiatów Polskich reprezentowali Wiceprezes Zarządu Jan Grabkowski, Dyrektor Biura Rudolf Borusiewicz oraz jego Zastępca dr Grzegorz Kubalski. 

Fundusz solidarnościowy, drogi lokalne, pomoc społeczna i edukacja

Strona samorządowa przekazała propozycję podziału rezerwy subwencji ogólnej. Korporacje samorządowe – za wyjątkiem Związku Województw RP – chcą przeznaczyć ok. 361 mln zł na utworzenie tzw. funduszu solidarnościowego, wspierającego JST, które nie otrzymały dochodów, rok do roku, na poziomie uwzględniającym wskaźnik inflacji. Fundusz miałby zasilić w sumie 208 gmin, 35 powiatów i 7 miast na prawach powiatu. Strona samorządowa zwróciła się do Ministerstwa Finansów z prośbą, by połowa tej kwoty pochodziła z części rezerwy, o której przeznaczeniu minister właściwy ds. finansów publicznych decyduje w uzgodnieniu z reprezentacją JST, a druga połowa z części pozostającej w dyspozycji tego ministra. Pozostała kwota rezerwy subwencji miałaby zostać przeznaczona na drogi lokalne – 40%, pomoc społeczną – 33% (w tym 25% tej kwoty ma zostać przeznaczone na domy pomocy społecznej proporcjonalnie do liczby ich mieszkańców umieszczonych w nich na starych zasadach, a 75 % procent na pieczę zastępczą) i edukację – 27 %.

W czasie posiedzenia przedstawiciel Związku Województw RP przypomniał, że Zarząd organizacji wysłał do Ministra Finansów i Gospodarki Andrzeja Domańskiego pismo prezentujące odrębne stanowisko. Związek chce, by w podziale rezerwy uwzględnione zostały także samorządy województw.

– Mówicie państwo o solidarnościowym podziale środków, natomiast artykuł 34 ustawy mówi o rezerwie na uzupełnienie dochodów JST, nie różnicując w tym zakresie poszczególnych kategorii jednostek samorządu. Jeżeli chodzi o województwa, owszem, padają oczywiście zdania dotyczące uzyskania w poprzednich latach wielkich niby dochodów, nie wskazując oczywiście pewnych kategorii wydatków w zakresie na przykład utrzymania przewozów regionalnych, które pochłaniają coraz większe środki. Jeżeli chodzi o ubytek dochodów jednostek samorządów wojewódzkich, w 2026 roku w stosunku do 2025 roku, nastąpił on o 681 mln zł. Po korekcie dot. rozliczania CIT-u, które nastąpiło z innej rezerwy, jest to 495 mln zł – mówił.

W tym punkcie sekretarz strony samorządowej Marek Wójcik zaapelował do strony rządowej, by ta zabezpieczała odpowiednie środki na zadania realizowane przez JST.

– My nie chcielibyśmy ze środków tej rezerwy naprawiać tego, co wynika z niedoszacowania zadań, które realizują jednostki samorządu terytorialnego. Przede wszystkim dotyczy to pieczy zastępczej i pomocy społecznej. Tak się składa, że po raz kolejny strona samorządowa proponuje przekazanie środków na to zadanie, ale powiedzmy sobie uczciwie i szczerze, nie można w nieskończoność akceptować tego, że nie udaje się w budżecie państwa znaleźć środków na szeroko rozumianą pieczę zastępczą i na finansowanie mieszkańców DPS-ów, skierowanych do tych domów przed 1 stycznia 2004 roku. (…) Zwracam się tym samym – i do pani Minister Finansów, i do pani minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej – o to, żebyście Państwo zrobili wszystko, aby w kolejnym roku zabezpieczyć odpowiednie pieniądze na te zadania – skonkludował.

O dochodach ze sprzedaży nieruchomości Skarbu Państwa

Strona samorządowa wystąpiła z wnioskiem o informację Ministra Rozwoju i Technologii na temat zaawansowania prac legislacyjnych porządkujących kwestie wysokości potrącania na rzecz powiatu dochodów ze sprzedaży użytkownikom wieczystym prawa własności nieruchomości Skarbu Państwa.

Problem pozostaje nierozwiązany od kilkunastu miesięcy i dotyczy wysokości dochodu powiatów i miast na prawach powiatu ze sprzedaży nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa na rzecz użytkowników wieczystych. Od pewnego momentu, w niektórych regionach, naliczany jest on w wysokości 5%, w innych – praktyka pozostała przy 25%.

Tym razem strona samorządowa zapowiedziała przekazanie Ministrowi pisma z apelem w tej sprawie.

– Prosimy o wstrzymanie lub zawieszenie realizacji wszystkich postępowań administracyjnych w sprawie o zwrot nieprzekazanych dochodów pozyskanych ze sprzedaży nieruchomości Skarbu Państwa, a oddane w użytkowanie wieczyste na podstawie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami w stosunku do tych samorządowców, którzy wykonywali zadania z zakresu administracji rządowej i na zmianę przepisów w taki sposób, aby wszystkie samorządy były traktowane tak samo i żeby dotyczyło to pozostawienia 25 %  z tego dochodu w gestii samorządu – mówiła Dorota Bąbiak-Kowalska z Unii Metropolii Polskich.

W odpowiedzi Podsekretarz stanu w Ministerstwie Rozwoju i Technologii Tomasz Lewandowski zapowiedział, że resort odpowie na apel w formie pisemnej.

– Mamy pierwsze rozstrzygnięcia sądów administracyjnych, które potwierdzają zasadność i słuszność działań Ministra Finansów i Gospodarki, więc myślę, że doskonale państwo sobie zdają sprawę, że jeżeli mielibyśmy to zmienić, to musiałaby być przygotowana zmiana przepisów prawa. To nie jest kwestia tylko i wyłącznie interpretacyjna, więc te pogłębione analizy, potwierdzam, się toczą i z całą pewnością na ten apel odpowiemy.

Grzegorz Kubalski przypomniał, że „pogłębione prace analityczne” w ministerstwie trwają już od kilku miesięcy.

– Myślę, że biorąc pod uwagę, że nie jest to szczególnie skomplikowany problem, to jednak ten czas być może już wystarczył do wyciągnięcia jakichś wniosków. (…) Ja rozumiem, że może być problem wynikający z unii personalnej w zakresie dwóch ministerstw, ale o tym, że trzeba w tym zakresie zrobić zmianę przepisów, rozmawialiśmy rok temu. Co więcej, my jako Związek Powiatów Polskich, napisaliśmy proponowane brzmienie przepisów. (…) Sytuacja, w której państwo czekacie de facto na rozstrzygnięcia sądów administracyjnych, ma charakter podejścia na zasadzie: a nuż uda się uzyskać w sądach administracyjnych korzystne dla budżetu państwa rozwiązania i wtedy będziemy tłumaczyć, że nie można dokonać zmian, bo to będzie uszczerbkiem w budżecie państwa. My generalnie z takim podejściem kategorycznie się nie zgadzamy, bo jest to łamanie ustaleń, które mieliśmy między stroną samorządową a rządową. I to, że budżet państwa jest w lepszym czy gorszym stanie, nie powinien być w najmniejszym nawet stopniu przesłanką do tego, żeby traktować nie fair jednostki samorządu terytorialnego – podsumował.

Niespełnione deklaracje

Strona samorządowa krytycznie oceniła procedowanie nowelizacji ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej. Projekt ten wzbudzał po stronie samorządów daleko idące wątpliwości. Ostatecznie jednak KWRiST wydała opinię pozytywną do całości aktu, zastrzegając jednocześnie negatywną opinię do dwóch konkretnych rozwiązań. MSWiA zadeklarowało, że pochyli się jeszcze nad propozycjami samorządów. Tak się jednak nie stało.

– Skończyło się to ostatecznie tym, że do Sejmu poszła informacja obcięta o fragment mówiący o wydaniu opinii negatywnej w odniesieniu do pewnych rozwiązań, a propozycje, które zostały przez nas złożone na etapie prac przed skierowaniem do parlamentu, w żaden sposób nie zostały przeanalizowane czy w jakikolwiek sposób zbadane – przypomniał Grzegorz Kubalski.

W odpowiedzi przedstawiciel strony rządowej podziękował za uwagi ze strony Związku Powiatów Polskich.

– (…) zapewniam, że nad wszystkimi uwagami wspólnie pracowaliśmy przez ten czas i głęboko były analizowane. Z naszej strony został dokonany najbardziej optymalny wybór, jeżeli chodzi o zapisy do projektu ustawy (…) – mówił.

Grzegorz Kubalski stwierdził, że przepisy nie są zoptymalizowane, lecz dalej zawierają błędy, które – ma nadzieję – uda się naprawić na etapie prac w Senacie i że skłonność strony samorządowej do elastycznych rozwiązań przy opiniowaniu projektów drastycznie spadła.

Marek Wójcik zwrócił się z kolei z prośbą o realizację pozostałych ustaleń dotyczących nowelizacji ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej, w tym organizacji spotkania strony samorządowej z przedstawicielami MSWiA i MON oraz spotkania z wojewodami.

Kompas Jutra

Na wniosek strony samorządowej Sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Katarzyna Lubnauer zaprezentowała informacje dotyczące reformy edukacyjnej „Kompas Jutra”.

Jak powiedziała we wstępie, wprowadzane zmiany wynikają z dokładnych analiz dotyczących stanu edukacji. Wiceminister przypomniała, że o ile od roku 2003 do 2018 pozycja Polski w zakresie edukacji stale się zwiększała, co jest również zasługą samorządów, to pomiędzy rokiem 2018 a 2022 nasz kraj spadł we wszystkich rankingach

– Nasz spadek jest największy ze wszystkich krajów Unii Europejskiej. Spadek w przypadku matematyki o dwadzieścia siedem punktów oznacza, że wróciliśmy do pozycji sprzed roku 2003. Czyli wszystko to, co przez te lata nadrabialiśmy pracowicie, straciliśmy poprzez zarówno kwestię długiego zamknięcia szkół w pandemii, jak i również likwidację gimnazjów, które wyrównywały szanse – mówiła.

Ministerstwo zdecydowało się na zmiany w kilku obszarach. Dotyczą one m.in. podręczników (zwiększenie dotacji podręcznikowej, wprowadzenie czwartej recenzji – metodyczno-dydaktycznej),  nauki poprzez praktykę (obowiązkowy tydzień projektowy), nauczania przyrody także w klasie piątek i szóstej czy ograniczania korzystania z ekranów w przedszkolach.

Informacje na temat reformy można śledzić na reforma26.men.gov.pl

Środki z Funduszu Bezpieczeństwa i Obronności

Na prośbę samorządów Mateusz Gaczyński z Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej przedstawił informację w sprawie zaawansowania prac nad wdrażaniem zapisów ustawy o Funduszu Bezpieczeństwa i Obronności, ze wskazaniem kryteriów oraz terminów aplikowania o środki przez jednostki samorządu terytorialnego (FBiO), która weszła w życie 7 stycznia br.

Jak podsumował przedstawiciel resortu, Komitet Sterujący FBiO przyjął podział na 4 priorytety inwestycyjne: infrastruktura ochrony ludności (ok. 9 mld zł), infrastruktura dual use (ok. 6 mld zł), cyberbezpieczeństwo (ok. 2,4 mld zł), modernizacja przemysłu – ze szczególnym uwzględnieniem działań związanych z badaniami i rozwojem (ponad 4 mld zł).

Pożyczki dla jednostek samorządu terytorialnego będą nieoprocentowane i będą miały dość długi harmonogram zwrotu. Dodatkowo, przewiduje się możliwość umarzania części takich pożyczek.

– W tym momencie trwają jeszcze rozmowy z Ministerstwem Finansów, z udziałem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, Ministra Obrony Narodowej na temat tego, w jakiej wysokości będą te umorzenia pożyczek dla jednostek samorządu terytorialnego w poszczególnych priorytetach inwestycyjnych. Dodatkowo, na bazie uzgodnień z Ministrem Obrony Narodowej, w tym momencie planowana jest procedura, którą będą musiały przejść jednostki samorządu terytorialnego zainteresowane złożeniem wniosków (…). Zgodnie z naszymi aktualnymi ustaleniami z MON-em, w przypadku, kiedy jednostka samorządu terytorialnego będzie zainteresowana złożeniem wniosku o pożyczkę do do BGK-u na finansowanie infrastruktury dual use, będzie musiała uzyskać zielone światło z Ministerstwa Obrony Narodowej, które będzie potwierdzało, że droga planowana przez jednostkę samorządu terytorialnego wpisuje się w plany mobilności bądź antymobilności, które są przygotowywane przez Ministra Obrony Narodowej. Dopiero z taką informacją z MON-u jednostka samorządu terytorialnego będzie mogła złożyć wniosek o pożyczkę do Banku Gospodarstwa Krajowego – mówił Mateusz Gaczyński.

Pierwsze nabory zostaną ogłoszone przez Bank Gospodarstwa Krajowego w części pożyczkowej dla jednostek samorządu terytorialnego najprawdopodobniej na początku drugiej połowy br. W naborach z FBiO będą mogły brać udział także spółki komunalne, jednak w ich przypadku pożyczki będą bardzo nisko oprocentowane.

Nowe przepisy dotyczące lokali

Strona samorządowa zwróciła się z prośbą o informację Ministra Rozwoju i Technologii na temat zaawansowania prac legislacyjnych pozwalających rozwiązać problem powstawania obiektów zamieszkania zbiorowego  w jednorodzinnych budynkach mieszkalnych oraz zmiany Prawa budowlanego ograniczającego możliwość nieograniczonego dzielenia lokali mieszkalnych w budynkach jednorodzinnych.

– Ta sprawa stawała już na posiedzeniu plenarnym. My się później spotykaliśmy z przedstawicielami resortu (…). Po naszym ostatnim spotkaniu, bardzo dobrym, za które dziękuję, przesłaliśmy zgodnie z umową nasze propozycje legislacyjne. Otrzymaliśmy odpowiedź, której nie akceptujemy, ponieważ to jest takie wysyłanie nas w odległą perspektywę bez żadnej nadziei na to, że uda się załatwić ten problem szybko. A musi się go załatwić szybko, zanim dojdzie do tragedii – mówił Marek Wójcik.

W odpowiedzi Tomasz Lewandowski zapewnił, że zmiany nadejdą.

– Mamy przygotowane przepisy, które zmieniają prawo w trzech obszarach. Po pierwsze, doprecyzowują, że przeznaczenie powierzchni mieszkaniowej budynku jednorodzinnego w większym procencie niż 30 na cele zamieszkania okresowego, a więc między innymi na te quasi hotele pracownicze, wymaga zmiany decyzji o zmianie sposobu użytkowania budynku. A więc przecinamy tę wątpliwość, wprost wskazujemy: jeżeli ktoś chce u siebie prowadzić taki hotel pracowniczy, musi wystąpić o zmianę sposobu użytkowania budynku. Po drugie, zamierzamy wprowadzić karę finansową do 10 tys. zł za użytkowanie budynku bez uprzedniej zgody na zmianę sposobu użytkowania. Przy czym ta kara będzie mogła być nakładana także w kolejnych  etapach, jeżeli właściciel budynku się temu nie podporządkuje. Co do tych przepisów, ja szczegółowo to opiszę i propozycję treści tych przepisów oczywiście przedstawimy. Natomiast w tej chwili zastanawiamy się, jaką najszybszą ścieżką pójść: czy wnioskiem o wpis do wykazu prac rządu, czy czasem w porozumieniu z parlamentarzystami, którzy też o to zabiegają, tych przepisów nie wprowadzić do którejś z inicjatyw parlamentarnych – zreferował.

Na koniec Marek Wójcik zwrócił się także z prośbą o przywrócenie przepisu Prawa budowlanego, mówiącego o możliwości wydzielenia co najwyżej dwóch lokali mieszkalnych.

Inne sprawy poruszone na posiedzeniu

Pracownicy Narodowego Instytutu Samorządu Terytorialnego przedstawili prezentację pt. „Partycypacja oczami urzędników administracji samorządowej. Wyniki sondażu SAM-SON.”  

Burmistrz Anna Grygierek zwróciła się z prośbą o przesłanie do właściwego ministerstwa pytania dotyczącego wydłużenia terminu realizacji zadań w ramach KPO związanych z środkami na gospodarkę wodno-ściekową.

KWRiST upoważniła właściwy Zespół do wydania opinii wiążącej do projektu rozporządzenia Ministra Finansów i Gospodarki w sprawie Centralnego Rejestru Umów Jednostek Sektora Finansów Publicznych oraz projektu rozporządzenia Ministra Finansów i Gospodarki w sprawie szczegółowej klasyfikacji dochodów, wydatków, przychodów i rozchodów oraz środków pochodzących ze źródeł zagranicznych.

Strona samorządowa rozpatrzyła pozytywnie następujące wnioski:

• wniosek Ministra Finansów o wyrażenie zgody na upoważnienie Zespołu ds. Systemu Finansów Publicznych do wydania opinii wiążącej do projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (UD116);
• wniosek Ministra Edukacji o wyrażenie zgody na upoważnienie Zespołu ds. Edukacji, Kultury i Sportu do wydania opinii wiążącej do projektu rozporządzenia Ministra Edukacji zmieniającego rozporządzenie w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego oraz dodatkowych umiejętności zawodowych w zakresie wybranych zawodach szkolnictwa branżowego;
• wniosek Ministra Edukacji o wyrażenie zgody na upoważnienie Zespołu ds. Edukacji, Kultury i Sportu do wydania opinii wiążącej do projektu rozporządzenia Rady Ministrów zmieniającego rozporządzenie w sprawie realizacji modułu 3 wieloletniego rządowego programu „Posiłek w szkole i w domu” dotyczącego wspierania w latach 2024–2028 organów prowadzących publiczne szkoły podstawowe w zapewnieniu bezpiecznych warunków nauki, wychowania i opieki przez organizację stołówek i miejsc spożywania posiłków;
• wniosek Ministerstwa Klimatu i Środowiska o wyrażenie zgody na upoważnienie Zespołu ds. Energii, Klimatu i Środowiska do wydania opinii wiążącej do projektu rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska w sprawie sposobu przygotowania projektu planu obszarów przyspieszonego rozwoju instalacji odnawialnego źródła energii;
• wniosek Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji o wyrażenie zgody na upoważnienie Zespołu ds. Administracji Publicznej i Bezpieczeństwa Obywateli do wydania opinii wiążącej do projektu ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z organizacją XXVI Światowego Jamboree Skautowego w Polsce w 2027 r. (UD359);
• wniosek Ministerstwa Infrastruktury o upoważnienie zespołu do wydania opinii wiążącej do projektu rozporządzenia zmieniającego rozporządzenie w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy w komunikacji miejskiej oraz autobusowej komunikacji międzymiastowej

Strona samorządowa rozpatrzyła negatywnie następujące wnioski:

• wniosek Ministra Edukacji o wyrażenie zgody na upoważnienie Zespołu ds. Edukacji, Kultury i Sportu do wydania opinii wiążącej do projektu ustawy o zmianie ustawy - Prawo oświatowe (UD381);
• wniosek Ministerstwa Klimatu i Środowiska o wyrażenie zgody na upoważnienie Zespołu ds. Energii, Klimatu i Środowiska do wydania opinii wiążącej do projektu ustawy o opakowaniach i odpadach opakowaniowych (UC100).

KWRiST zaopiniowała pozytywnie następujące projekty i wniosek:

• projekt ustawy o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych innych (UD30);
• projekt rozporządzenia Ministra Sportu i Turystyki zmieniającego rozporządzenie w sprawie wzorów umowy o turystyczny rachunek powierniczy, formularzy gwarancji bankowej, gwarancji ubezpieczeniowej oraz umowy ubezpieczenia na rzecz podróżnych (MSiT 14);
• projekt rozporządzenia Ministra Sportu i Turystyki zmieniającego rozporządzenie w sprawie obiektów hotelarskich i innych obiektów, w których są świadczone usługi hotelarskie (MSiT 13);
• wniosek Ministerstwa Cyfryzacji o opinię do nowego zawodu technik cyberbezpieczeństwa;
• projekt rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego zmieniającego rozporządzenie w sprawie oceny pracy nauczycieli szkół artystycznych (nr 42);
• projekt rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zmieniającego rozporządzenie w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej;
• projekt rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zmieniającego rozporządzenie w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego;
• projekt rozporządzenia Ministra Zdrowia zmieniającego rozporządzenie w sprawie Systemu Wspomagania Dowodzenia Państwowego Ratownictwa Medycznego (MZ1832);
• projekt rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie kursu reedukacyjnego w zakresie problematyki przeciwalkoholowej i przeciwdziałania narkomanii oraz szczegółowych warunków i trybu kierowania na badania lekarskie lub badania psychologiczne w zakresie psychologii transportu (MZ 1851);
• projekt Programu Polityki Senioralnej Województwa Łódzkiego 2030 „Łódzkie na rzecz dobrostanu seniorów” (Regionalne Centrum Polityki Społecznej w Łodzi);
• projekt ustawy o zmianie ustawy o samorządzie gminnym, ustawy o samorządzie powiatowym i ustawy o samorządzie województwa oraz niektórych innych ustaw dotyczących jednostek samorządu terytorialnego (UD309) – z deklaracją MSWiA, że uwzględni uwagę Związku Województw RP dotyczącą telekomunikacji oraz postara się przeforsować zmianę postulowaną przez Związek Powiatów Polskich, dotyczącą umożliwienia zarządom dróg realizację zadań w zakresie zarządzania ruchem drogowym;
• projekt rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska w sprawie szczegółowego zakresu sprawozdania z monitorowania wdrażania działań adaptacyjnych do zmian klimatu oraz mierników monitorowania i wskaźników monitorowania zawartych w miejskich planach adaptacji – opinia pozytywna z uwagą Unii Metropolii Polskich.

KWRiST zaopiniowała negatywnie następujące projekty:

• projekt ustawy o zmianie ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków ustawy Prawo wodne oraz ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (UD48) (Ministerstwo Infrastruktury);
• projekt rozporządzenia Ministra Infrastruktury oraz Ministra Finansów i Gospodarki w sprawie wymaganego zakresu planów zagospodarowania przestrzennego morskich wód wewnętrznych, morza terytorialnego i wyłącznej strefy ekonomicznej (Ministerstwo Infrastruktury);
• projekt ustawy o zmianie ustawy o lasach oraz niektórych innych (UD 61) (Ministerstwo Klimatu i Środowiska);
• projekt rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska w sprawie ustanowienia strefy ochronnej zwierząt łownych w otulinie Parku Narodowego „Ujście Warty”

Najbliższe, dodatkowe, posiedzenie plenarne Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego odbędzie się 10 kwietnia i będzie w całości poświęcone tematowi finansowania systemu ochrony zdrowia.