23 stycznia 2026 r. uchwalono ustawę o zmianie ustawy o rzeczach znalezionych oraz ustawy - Kodeks cywilny. Nowelizacja wprowadza szereg zmian dotyczących zasad postępowania z rzeczami znalezionymi oraz modyfikuje terminy ich odbioru przez osoby uprawnione.
Ustawa została podpisana 12 lutego 2026 r. przez Prezydenta RP. Wejdzie w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia i będzie miała zastosowanie do rzeczy znalezionych po dniu jej wejścia w życie.
Nowelizacja doprecyzowuje, że organem właściwym do prowadzenia postępowania poszukiwawczego w celu odnalezienia osoby uprawnionej do odbioru rzeczy jest starosta właściwy ze względu na miejsce jej znalezienia. Podwyższono również próg kwoty znalezionych pieniędzy, której przekroczenie rodzi obowiązek ich oddania właściwemu staroście - ze 100 zł do 5% minimalnego wynagrodzenia za pracę, wprowadzając mechanizm waloryzacji.
Wprowadzono szczególny tryb postępowania ze znalezionymi dokumentami zawierającymi dane osobowe, chyba że dokument zawiera informacje o innym sposobie postępowania w przypadku jego znalezienia. Jeżeli znalazcy nie jest znana tożsamość albo miejsce pobytu osoby uprawnionej do odbioru dokumentu, ma on obowiązek przekazać go właściwemu staroście w celu podjęcia czynności poszukiwawczych, a w razie ich bezskuteczności dokument zostanie zniszczony.
Rozszerzono katalog podmiotów właściwych do odebrania rzeczy, których cechy zewnętrzne lub umieszczone na niej znaki szczególne wskazują, że stanowią sprzęt lub ekwipunek wojskowy. Oprócz starosty możliwe będzie ich przekazanie najbliższej jednostce organizacyjnej Żandarmerii Wojskowej. Jednocześnie wyłączono z obowiązku przekazania staroście rzeczy, których posiadanie wymaga pozwolenia, w szczególności broni, amunicji albo materiałów wybuchowych, oraz rzeczy niebezpiecznych. W takich przypadkach znalazca jest zobowiązany zawiadomić Policję o miejscu, w którym rzecz się znajduje.
Zmianie ulegają zasady postępowania z rzeczami znalezionymi w budynkach publicznych, innych budynkach lub pomieszczeniach otwartych dla publiczności oraz w środkach transportu publicznego. W pierwszej kolejności właściwy zarządca ma obowiązek zwrócić rzecz osobie uprawnionej. Jeżeli nie jest to możliwe, w szczególności z powodu braku znajomości tożsamości tej osoby, zarządca zamieszcza ogłoszenie na swojej stronie internetowej, o ile ją prowadzi. Przekazanie rzeczy właściwemu staroście następuje niezwłocznie po upływie 30 dni od dnia jej otrzymania.
Nowelizacja upraszcza sposób dokumentowania przyjęcia zawiadomienia o znalezieniu rzeczy oraz odebrania rzeczy znalezionej od znalazcy poprzez sporządzenie protokołu i wydanie jego odpisu. Wprowadzono możliwość przechowywania znalezionych środków pieniężnych w walucie obcej w zabezpieczonej kasie pancernej, skrytce sejfowej lub oddania ich na przechowanie bankowi.
Określono również sposób postępowania z rzeczami znalezionymi umożliwiającymi dostęp do pomieszczeń, pojazdów i innych zamykanych przedmiotów oraz dokumentami zawierającymi dane osobowe. Po bezskutecznym upływie terminu do ich odebrania przez osobę uprawnioną staną się one własnością powiatu, a właściwy starosta niezwłocznie dokona ich zniszczenia, sporządzając protokół z tej czynności.
Zmiany w Kodeksie cywilnym skracają do 6 miesięcy termin do odebrania rzeczy przez osobę uprawnioną, którą imiennie wezwano do odbioru rzeczy, oraz do 1 roku termin odbioru w przypadku, gdy dane osoby uprawnionej są nieznane, a wezwania dokonano zgodnie z przepisami ustawy o rzeczach znalezionych. Po upływie tych terminów rzecz znaleziona stanie się własnością znalazcy albo Skarbu Państwa w przypadku zabytków i materiałów archiwalnych. Wyjątek stanowią rzeczy umożliwiające dostęp do pomieszczeń, pojazdów i innych zamykanych przedmiotów, w szczególności klucze, karty dostępu i piloty, oraz dokumenty zawierające dane osobowe, które przejdą na własność powiatu w celu ich zniszczenia.
