Rolnicy i spółdzielnie energetyczne będą mogli ponownie ubiegać się o pieniądze na inwestycje w odnawialne źródła energii i magazyny. Trzeci nabór w programie „Energia dla wsi” rozpoczął się 1 października i potrwa do 31 stycznia 2027 roku. Do rozdysponowania przewidziano 400 mln zł. Inwestycje mogą mieć znaczenie nie tylko dla niezależności energetycznej gospodarstw, ale również dla sposobu zagospodarowania i wykorzystania przestrzeni na terenach wiejskich.
OZE stają się częścią wiejskiego krajobrazu
Rozwój lokalnej energetyki oznacza konieczność pogodzenia funkcji rolniczych z nową infrastrukturą. Instalacje fotowoltaiczne, turbiny wiatrowe, biogazownie czy magazyny energii wymagają odpowiedniego lokalizowania oraz powiązania z gospodarstwami i istniejącymi sieciami.
Program może wspierać inwestycje w instalacje fotowoltaiczne i wiatrowe, elektrownie wodne oraz biogazownie i biogazownie rolnicze pracujące w warunkach wysokosprawnej kogeneracji. Dofinansowanie przewidziano również dla magazynów energii zintegrowanych ze źródłem realizowanym w ramach wspieranej inwestycji.
W efekcie produkcja energii może coraz silniej stawać się jedną z funkcji obszarów wiejskich, funkcjonując obok tradycyjnej działalności rolniczej.
Odpad z gospodarstwa może stać się źródłem energii
Szczególne znaczenie dla zagospodarowania lokalnych zasobów mogą mieć biogazownie rolnicze. Pozwalają one wykorzystać substraty powstające w gospodarstwach, łącząc produkcję energii z rozwiązaniami wpisującymi się w gospodarkę obiegu zamkniętego.
To właśnie inwestycje w biogazownie cieszyły się dotychczas największym zainteresowaniem. W ramach programu podpisano już 164 umowy na łączną kwotę przekraczającą 740 mln zł w formie dotacji i pożyczek. Wsparciem objęto 103 biogazownie rolnicze, a także instalację fotowoltaiczną i elektrownię wodną.
Rozwój takich przedsięwzięć może ograniczać konieczność wywożenia części materiałów poza gospodarstwo, a jednocześnie zwiększać lokalną produkcję energii.
Dotacja może pokryć do 65 proc. kosztów
Wsparcie będzie udzielane w dwóch podstawowych formach. Dotacja może wynieść od 45 do 65 proc. kosztów kwalifikowanych, natomiast pożyczka – do 100 proc. takich kosztów. Poziom pomocy będzie zależał m.in. od rodzaju beneficjenta, technologii OZE oraz mocy instalacji.
O środki mogą ubiegać się rolnicy, spółdzielnie energetyczne oraz ich członkowie. Łączny budżet programu „Energia dla wsi” wynosi 3 mld zł, a finansowanie pochodzi z Funduszu Modernizacyjnego.
Energia elementem zarządzania przestrzenią wsi
Rozwój OZE na terenach wiejskich coraz mocniej łączy politykę energetyczną z planowaniem przestrzennym. Nowe instalacje muszą współistnieć z gruntami rolnymi, zabudową, infrastrukturą techniczną oraz potrzebami mieszkańców. Istotne staje się więc takie rozmieszczenie inwestycji, aby możliwe było efektywne wykorzystanie przestrzeni bez ograniczania jej podstawowych funkcji.
Program „Energia dla wsi” może jednocześnie zwiększać niezależność energetyczną gospodarstw i pomagać w obniżaniu kosztów produkcji rolnej. W szerszej perspektywie oznacza to stopniowe przekształcanie obszarów wiejskich w miejsca, w których produkcja żywności coraz częściej współistnieje z lokalnym wytwarzaniem i magazynowaniem energii.
Źródło: NFOŚiGW
