Małe i średnie przedsiębiorstwa powinny odgrywać znacznie większą rolę w europejskim przemyśle obronnym – uznali uczestnicy posiedzenia Grupy Roboczej ds. Obronności Europejskiego Komitetu Regionów, które odbyło się 16 czerwca 2026 r. w Kartagenie w Regionie Murcji. Członkowie grupy wezwali do uproszczenia procedur, poprawy dostępu do finansowania i zamówień publicznych oraz pełnego uwzględnienia perspektywy MŚP w politykach obronnych Unii Europejskiej i wieloletnich ramach finansowych na lata 2028–2034.
Zdaniem uczestników spotkania rosyjska agresja przeciwko Ukrainie, niestabilność geopolityczna oraz podatność łańcuchów dostaw sprawiły, że wzmocnienie Europejskiej Bazy Technologiczno-Przemysłowej Sektora Obronnego stało się pilnym priorytetem. W tym kontekście szczególną uwagę poświęcono mniejszym przedsiębiorstwom, które dzięki swojej elastyczności rozwijają zaawansowane technologie wspierające strategiczną autonomię UE oraz innowacje o charakterze przełomowym i podwójnym zastosowaniu.
Podkreślono, że MŚP są silnie zakorzenione w regionalnych gospodarkach, klastrach, ośrodkach badawczych i łańcuchach dostaw, co czyni je ważnym elementem terytorialnego wymiaru polityki obronnej. Jednocześnie przedsiębiorstwa te nadal napotykają liczne bariery strukturalne. Wśród najważniejszych problemów wskazano skomplikowany dostęp do unijnych programów badań i innowacji, ograniczony dostęp do finansowania – szczególnie na poziomie regionalnym – oraz trudności w pozyskiwaniu wykwalifikowanych specjalistów.
Przewodniczący Regionu Murcji i szef Grupy Roboczej ds. Obronności Fernando López Miras podkreślił, że wkład MŚP w europejskie bezpieczeństwo jest niepodważalny. Zaapelował o tworzenie silnych regionalnych ekosystemów ułatwiających przedsiębiorstwom dostęp do rynku obronnego oraz o większy udział regionów w kształtowaniu polityk obronnych UE.
Członkowie Grupy Roboczej zwracali uwagę na potrzebę zacieśnienia współpracy pomiędzy MŚP a dużymi przedsiębiorstwami sektora obronnego, rozwijania projektów międzyregionalnych oraz wzmacniania unijnych łańcuchów wartości. W trakcie dyskusji wskazano również na znaczenie skuteczniejszych powiązań między krajowymi modelami przemysłu obronnego a udziałem lokalnych MŚP i organizacji pozarządowych.
Przedstawiciele Parlamentu Europejskiego i Komisji Europejskiej również podkreślali konieczność usuwania barier ograniczających rozwój mniejszych firm. Wśród priorytetów wymieniono uproszczenie procedur administracyjnych, wspieranie specjalizacji, integrację MŚP z dużymi projektami oraz rozwój współpracy publiczno-prywatnej. Komisja Europejska zaznaczyła, że przygotowywane wieloletnie ramy finansowe na lata 2028–2034 mają pomóc w rozwiązaniu problemów związanych z dostępem przedsiębiorstw do finansowania.
Podczas spotkania zaprezentowano również doświadczenia przedstawicieli przemysłu. Fińska sieć Defence Innovation Network Finland przedstawiła model ekosystemu innowacji, obejmującego centrum innowacyjne i akcelerator wspierający rozwój start-upów. Z kolei przedstawiciel firmy Navantia podkreślił rolę dużych przedsiębiorstw w pomaganiu MŚP w spełnianiu wymogów sektora obronnego oraz zwrócił uwagę na potrzebę zwiększenia dostępności finansowania wstępnego dla realizowanych projektów.
Jednym z przykładów wspierania technologii podwójnego zastosowania jest program CAETRA realizowany przez Region Murcji przy wsparciu Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. Program oferuje przedsiębiorstwom i start-upom działającym w obszarach obronności, bezpieczeństwa i odbudowy granty badawczo-rozwojowe, wsparcie w dostępie do rynku oraz doradztwo dotyczące finansowania unijnego. Przedstawiciele programu podkreślali, że jego sukces opiera się na wspólnej wizji, skutecznej koordynacji oraz wartościach takich jak zaufanie, wytrwałość i odporność.
Posiedzenie zakończyła wizyta uczestników w stoczni Navantia w Kartagenie, potwierdzając znaczenie Regionu Murcji jako jednego z ośrodków europejskiego przemysłu morskiego i obronnego.
