Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej rozpoczął nabór wniosków na rekultywację i remediację terenów zdegradowanych działalnością przemysłową. Program daje możliwość przywrócenia wartości użytkowej obszarom, które przez lata stanowiły problem dla lokalnych społeczności. Na realizację projektów przeznaczono 50 mln zł ze środków europejskich w ramach programu FEnIKS 2021–2027.

Nabór potrwa do połowy lipca 2026 roku. To kolejny krok w kierunku poprawy stanu środowiska oraz zagospodarowania terenów poprzemysłowych, które często pozostają niewykorzystane i niebezpieczne.

Rekultywacja jako impuls rozwojowy

Zdegradowane obszary, będące pozostałością po działalności przemysłowej, od lat stanowią wyzwanie dla samorządów. Dzięki wsparciu finansowemu możliwe będzie ich przekształcenie w przestrzenie przyjazne mieszkańcom – od terenów zielonych i rekreacyjnych po obszary inwestycyjne.

Działania te mają nie tylko poprawić jakość środowiska, ale również wpłynąć na rozwój lokalnych gospodarek. Oczyszczone i odpowiednio zagospodarowane tereny mogą przyciągać inwestorów, zwiększać atrakcyjność regionów oraz podnosić standard życia mieszkańców.

Zakres możliwego wsparcia

Program obejmuje szeroki zakres działań związanych z oczyszczaniem i przywracaniem funkcji użytkowych gruntów. Dofinansowanie może być przeznaczone na usuwanie odpadów i zanieczyszczeń powstałych w wyniku działalności przemysłowej, w tym na terenach po zlikwidowanych zakładach.

Wsparcie obejmuje także działania przygotowawcze, takie jak analizy środowiskowe czy opracowanie dokumentacji. Istotnym elementem jest również przywracanie terenów do bezpiecznego użytkowania – zarówno w kontekście przyrodniczym, jak i inwestycyjnym.

Dla kogo przeznaczony jest program

O środki mogą ubiegać się przede wszystkim instytucje publiczne oraz jednostki samorządu terytorialnego. W gronie potencjalnych beneficjentów znajdują się także regionalne dyrekcje ochrony środowiska oraz podmioty realizujące zadania publiczne na rzecz samorządów.

Program skierowany jest szczególnie do tych obszarów, gdzie nie ma możliwości ustalenia odpowiedzialności za powstałe zanieczyszczenia. Dotyczy to m.in. terenów należących do Skarbu Państwa, które przez lata pozostawały bez odpowiedniego zagospodarowania.

Wysoki poziom dofinansowania

Jednym z istotnych elementów programu jest poziom wsparcia finansowego. Dotacja może pokryć nawet 85 proc. kosztów kwalifikowanych projektu, co znacząco ułatwia realizację inwestycji, szczególnie w przypadku bardziej wymagających przedsięwzięć.

Taki model finansowania ma zachęcić samorządy do podejmowania działań, które w normalnych warunkach mogłyby okazać się zbyt kosztowne lub trudne do przeprowadzenia.

Bezpieczeństwo i jakość życia

Realizacja projektów rekultywacyjnych ma bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo mieszkańców. Usunięcie zanieczyszczeń i zagrożeń środowiskowych przyczynia się do poprawy warunków życia oraz ograniczenia ryzyka zdrowotnego.

Jednocześnie działania te wpisują się w szersze cele związane z ochroną środowiska i adaptacją do zmian klimatu. Tworzenie nowych terenów zielonych sprzyja poprawie jakości powietrza, retencji wody oraz zwiększeniu odporności miast na ekstremalne zjawiska pogodowe.

Nowy rozdział dla trudnych przestrzeni

Program rekultywacji terenów zdegradowanych otwiera nowe możliwości dla obszarów, które dotąd były symbolem problemów środowiskowych i gospodarczych. Dzięki wsparciu finansowemu mogą one stać się miejscami przyjaznymi mieszkańcom i atrakcyjnymi dla inwestorów.

To przykład działań, które łączą ochronę środowiska z rozwojem lokalnym, pokazując, że nawet najbardziej zaniedbane przestrzenie mogą zyskać drugie życie.

Link do naboru - www.gov.pl/web/nfosigw.

Źródło: NFOŚiGW