Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej zapowiedział uruchomienie ogólnopolskiego programu wsparcia społeczności energetycznych o budżecie 80 mln zł. Program ma wspierać jednostki samorządu terytorialnego w tworzeniu i przygotowaniu społeczności energetycznych, ze szczególnym uwzględnieniem dokumentacji technicznej i analitycznej.
Zapowiedź padła podczas Forum Energetyki Obywatelskiej 2026 we Wrocławiu, poświęconego rozwojowi społeczności energetycznych i transformacji energetycznej w Polsce. W wydarzeniu uczestniczyli przedstawiciele administracji rządowej oraz instytucji odpowiedzialnych za rozwój sektora energetycznego.
Program ma nawiązywać do doświadczeń pilotażu realizowanego na Dolnym Śląsku. Jego celem jest tworzenie powtarzalnych, modelowych społeczności energetycznych, które będą mogły stać się punktem odniesienia dla innych regionów kraju. Środki mają zostać rozdystrybuowane do wszystkich wojewódzkich funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej.
Energetyka obywatelska to nie przyszłość – to teraźniejszość polskich samorządów. Gminy i wspólnoty lokalne mają dziś realne narzędzia, by produkować własną energię, obniżać koszty i budować lokalną odporność energetyczną. NFOŚiGW jest tu po to, by ten proces wspierać. Forum Energetyki Obywatelskiej we Wrocławiu to właśnie miejsce, gdzie ta zmiana nabiera tempa – powiedziała Dorota Zawadzka-Stępniak, prezes Zarządu NFOŚiGW.
Jednym z głównych punktów wydarzenia było również podpisanie deklaracji wspólnych działań na rzecz rozwoju energetyki obywatelskiej i rozproszonej. Inicjatywa ma wspierać bezpieczeństwo energetyczne państwa, rozwój nowoczesnego miksu energetycznego, zwiększanie odporności lokalnych społeczności oraz krajowy system elektroenergetyczny.
Podczas paneli dyskusyjnych uczestnicy zwracali uwagę na rolę energetyki obywatelskiej w budowaniu bezpieczeństwa energetycznego kraju i wzmacnianiu lokalnych gospodarek. Szczególną uwagę poświęcono społecznościom energetycznym umożliwiającym wspólne wytwarzanie i wykorzystywanie energii ze źródeł odnawialnych. Zaprezentowano także modele funkcjonowania społeczności energetycznych oraz rozwiązania finansowe wspierające ich rozwój.
Energetyka oparta na systemie rozproszonym tworzy strukturę znaczenia bardziej odporną na potencjalne ataki ze strony agresora, jak i na kryzysy wynikające z niestabilności systemu. Dlaczego jest to takie ważne? Przede wszystkim ma solidne uzasadnienie ekonomiczne. Energetyka oparta na małych, lokalnych obiegach dystrybucji energii, nastawiona na autokonsumpcję, własne magazynowanie oraz produkcję zespoloną z jej zużywaniem, jest po prostu najtańsza. W najmniejszym stopniu obciąża system elektroenergetyczny i funkcjonuje w mniejszych obiegach. To energia dla ludzi z myślą o ludziach – powiedziała Paulina Hennig-Kloska, ministra klimatu i środowiska.
Podczas konferencji podsumowano również pierwszy etap Pilotażowego Programu Wsparcia Spółdzielni Energetycznych realizowanego przez WFOŚiGW we Wrocławiu. Program ma wspierać lokalne inicjatywy energetyczne, budowę nowoczesnego, bezpiecznego i zrównoważonego systemu energetycznego oraz wypracowanie rozwiązań możliwych do wykorzystania w innych regionach kraju.
Dolnośląski pilotaż pokazuje, jak skutecznie rozwijać spółdzielnie energetyczne i angażować lokalne społeczności w transformację energetyczną. Naszym celem jest nie tylko wsparcie konkretnych projektów, ale również wypracowanie sprawdzonych modeli organizacyjnych i finansowych, które będą mogły zostać wdrożone w innych regionach kraju. Niezwykle się cieszę, że doświadczenia zebrane podczas naszego pilotażu staną się fundamentem programu o zasięgu ogólnopolskim, wspierającego rozwój społeczności energetycznych w całej Polsce – podkreślił Paweł Łapacz, prezes WFOŚiGW we Wrocławiu.
Źródło: NFOŚiGW
