Do połowy maja trwają konsultacje publiczne projektu ustawy o certyfikacji wykonawców zamówień publicznych. Głównym założeniem certyfikacji jest ograniczenie obowiązków formalnych, zarówno po stronie wykonawców, jak i zamawiających.
Wprowadzenie certyfikacji wykonawców ma zapewniać wykonawcom możliwość uzyskania certyfikatu potwierdzającego, że wobec danego wykonawcy nie zachodzą objęte zakresem certyfikacji podstawy wykluczenia z postępowania o udzielenie zamówienia, lub że posiada on zdolności i zasoby na poziomie wskazanym w certyfikacie, które będzie wykorzystywał do potwierdzania spełniania warunków udziału w postępowaniu.
Zgodnie z projektowaną ustawą wykonawca będzie uprawniony do posługiwania się certyfikatem na potrzeby wielu różnych postępowań o udzielenie zamówienia, bez potrzeby każdorazowego gromadzenia i składania podmiotowych środków dowodowych w zakresie sprecyzowanych przez zamawiającego podstaw wykluczenia oraz warunków udziału w postępowaniu. Certyfikat będzie zastępował podmiotowe środki dowodowe. Inaczej mówiąc, wprowadzenie certyfikacji wykonawców ukierunkowane jest między innymi na zmniejszenie liczby dokumentów składanych w toku postępowania o udzielenie zamówienia.
Zamawiający będą mogli kwestionować informacje wynikające z certyfikatu wyłączenie w uzasadnionych przypadkach. Jak wskazują projektodawcy „uzasadnionym przypadkiem” będzie sytuacja, w której zamawiający w toku konkretnego postępowania o udzielenie zamówienia dysponuje z „urzędu” (np. w wyniku interakcji z innymi zamawiającymi) lub na skutek działań wykonawców biorących udział w tym postępowaniu (np. pismo wykonawcy wskazujące na określone okoliczności faktyczne lub prawne wraz ze stosownym uzasadnieniem) informacjami wskazującymi, że z wysokim prawdopodobieństwem można stwierdzić, że informacje wynikające z certyfikatu danego wykonawcy są nieprawdziwe w całości lub w części.
Dla zamawiających mechanizm certyfikacji będzie oznaczał kolejne usprawnienie procesu weryfikacji podmiotowej wykonawców poprzez stworzenie możliwości dokonania jej bezpośrednio w oparciu o informacje wynikające z przedłożonego przez wykonawcę certyfikatu, a w konsekwencji ograniczenie czasu trwania postępowań.
Certyfikacja dla wykonawców będzie miała charakter fakultatywny. Złożenie wniosku o wydanie certyfikatu, czy też posłużenie się certyfikatem w toku konkretnego postępowania o udzielenie zamówienia będzie leżało w sferze wyłącznej decyzji wykonawców. Innymi słowy, wykonawcy nie będą mieli obowiązku uzyskiwania i posługiwania się certyfikatem.
Proces certyfikacji będzie rozpoczynany przez wykonawcę poprzez złożenie wniosku o wydanie certyfikatu do podmiotu certyfikującego. Wykonawca będzie zawierał z podmiotem certyfikującym umowę w sprawie certyfikacji. Warunkiem uzyskania certyfikatu będzie wykazanie braku podstaw wykluczenia oraz spełniania wymogów przypisanych dla poziomów zdolności wskazanych we wniosku o wydanie certyfikatu.
Podmiot certyfikujący będzie miał obowiązek przeprowadzenia procedury certyfikacji w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia zawarcia umowy z wykonawcą
Certyfikaty będą wydawane na okres od 1 roku do 3 lat. Wydane certyfikaty będą zamieszczane w Bazie Danych o Certyfikatach Wykonawców Zamówień Publicznych.
Inni wykonawcy będą uprawnieni do kwestionowania prawdziwości informacji wynikających certyfikatu (lecz nie prawidłowości decyzji podmiotu certyfikującego) w toku poszczególnych postępowań o udzielenie zamówienia, poprzez złożenie odwołania do Krajowej Izby Odwoławczej, a w dalszej kolejności skargi do sądu zamówień publicznych.
Certyfikaty będą wydawane przez akredytowane podmioty certyfikujące spełniające wymagania wynikające z właściwych norm europejskich. Akredytacji podmiotów certyfikujących będzie dokonywało Polskie Centrum Akredytacji.
Przedstawiony projekt nie jest pierwszym podejściem do tematu certyfikacji. Pierwszy projekt dotyczący tego obszaru był opublikowany w 2023 r.
Z projektem można zapoznać się tutaj
