Konwent Powiatów Województwa Świętokrzyskiego wniósł o przeanalizowanie obowiązujących przepisów ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej w zakresie ustalania średnich miesięcznych wydatków na utrzymanie dziecka w placówkach opiekuńczo-wychowawczych oraz zwrócił się o podjęcie działań legislacyjnych zmierzających do ujednolicenia tych zasad w skali kraju.
Obecne regulacje, w szczególności wynikające z art. 196 ust. 1 i 2 ustawy, są interpretowane w różny sposób przez jednostki samorządu terytorialnego, co skutkuje znacznymi rozbieżnościami w wysokości ustalanych kosztów. Różnice te nie wynikają wyłącznie z lokalnych uwarunkowań ekonomicznych, lecz w dużej mierze z niejednoznaczności przepisów, co prowadzi do nierównego obciążenia budżetów powiatów oraz utrudnia racjonalne planowanie finansowe.
Jak podkreśla Konwent dane publikowane w dziennikach urzędowych wskazują na wyraźne dysproporcje w kosztach utrzymania dzieci w placówkach tego samego typu funkcjonujących w różnych częściach kraju. Sytuacja ta budzi uzasadnione wątpliwości co do równości zasad finansowania pieczy zastępczej oraz zapewnienia dzieciom porównywalnych warunków opieki, niezależnie od miejsca ich pobytu.
Starostowie województwa świętokrzyskiego zwracają ponadto uwagę na nieprecyzyjne regulacje dotyczące ustalania kosztów w przypadku powierzania prowadzenia placówek organizacjom pozarządowym. Brak jednoznacznych zasad wyliczania dotacji, szczególnie przy ogłaszaniu kolejnych konkursów ofert po zakończeniu obowiązywania dotychczasowych umów, prowadzi do sporów interpretacyjnych oraz wprowadza istotną niepewność finansową po stronie zarówno samorządów, jak i podmiotów realizujących zadania publiczne. Utrudnia to długofalowe planowanie działalności placówek oraz może negatywnie wpływać na ciągłość opieki nad dziećmi.
Niejednolite zasady ustalania kosztów oraz brak stabilnych mechanizmów finansowania osłabiają także współpracę z organizacjami pozarządowymi prowadzącymi placówki opiekuńczo-wychowawcze, co w skrajnych przypadkach może stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa i dobrostanu wychowanków.
W związku z powyższym Konwent Powiatów Województwa Świętokrzyskiego zwraca się o przeprowadzenie pogłębionej analizy obowiązujących przepisów w zakresie ustalania średnich miesięcznych kosztów utrzymania dziecka w placówkach opiekuńczo-wychowawczych, rozważenie wprowadzenia jednolitych ogólnokrajowych zasad kalkulacji kosztów dla placówek danego typu, a także opracowanie mechanizmu systematycznej waloryzacji kosztów uwzględniającego zmiany cen, wynagrodzeń oraz innych uwarunkowań ekonomicznych. Konwent wnosi ponadto o doprecyzowanie zasad ustalania wysokości dotacji dla podmiotów prowadzących placówki w trybie konkursowym, w szczególności w przypadku kolejnych postępowań po wygaśnięciu wcześniejszych umów.
Konwent wskazuje, że ujednolicenie zasad finansowania pieczy instytucjonalnej jest niezbędne dla zapewnienia stabilności systemu, przewidywalności wydatków publicznych oraz równego standardu opieki nad dziećmi pozbawionymi opieki rodzicielskiej. Ostateczny koszt utrzymania dziecka w placówkach opiekuńczo-wychowawczych powinien pozostać w kompetencjach samorządu powiatowego.
