6 sierpnia 2026 r. odbyło się posiedzenie Zespołu ds. Infrastruktury, Urbanistyki i Transportu Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego, którego przedmiotem było rozpatrzenie sześciu projektów aktów prawnych i propozycji podziału rezerwy subwencji ogólnej na 2026 r., a także omówienie spraw różnych.
Nowelizacja ustawy o finansowym wsparciu przedsięwzięć mieszkaniowych (UD360)
Pierwszym z rozpatrywanych aktów była nowelizacja obejmująca pakiet pięciu zmian w obszarze wsparcia mieszkalnictwa i termomodernizacji, w tym możliwość przeznaczenia niewykorzystanych środków po programie „Stop Smog” (ok. 141,5 mln zł) na premie programu TERMO oraz podniesienie limitu zasilenia Funduszu Termomodernizacji i Remontów z 331 do 401 mln zł. Uwagi Związku Powiatów Polskich zostały uwzględnione, a projekt uzyskał pozytywną opinię ZPP i Zespołu.
Rozporządzenie w sprawie sposobu przygotowania projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego
Nowe rozporządzenie zastępujące akt z 2021 r. i dostosowujące dokumentację prac planistycznych do reformy z 2023 r. nie wywołało zastrzeżeń ze strony ZPP, który zaopiniował projekt pozytywnie. UMP negatywnie oceniło projekt, wskazując na niedostateczne rozwiązanie problemów spółek Skarbu Państwa działających na terenach portowych. Finalnie projekt uzyskał pozytywną opinię Zespołu z głosem odrębnym UMP.
Rozporządzenie w sprawie planu zrównoważonego rozwoju transportu zbiorowego (WPLMI 169)
Nowe rozporządzenie zastępujące Plan transportowy z 2020 r., którego kluczową zmianą jest oparcie wyboru operatorów przewozów dalekobieżnych na konkurencyjnej procedurze przetargowej, uzyskało pozytywną opinię Zespołu.
Program wieloletni „Rozwój kolei metropolitalnej na obszarze aglomeracyjnym Trójmiasta” (ID 267)
Projekt uchwały Rady Ministrów ustanawiający program wieloletni na lata 2026–2029 na budowę linii PKM Południe (o łącznej wartości ok. 2,3 mld zł) uzyskał pozytywną opinię Zespołu. Żadna z korporacji samorządowych nie zgłosiła uwag.
Nowelizacja ustawy o Rządowym Funduszu Rozwoju Dróg (UD420)
Najszerszą dyskusję wywołał projekt UD420, przewidujący m.in. poszerzenie katalogu zadań o budowę dróg krajowych w miastach na prawach powiatu poza siedzibami wojewody i sejmiku, przeniesienie kompetencji do zatwierdzania list zadań i podziału środków z Prezesa Rady Ministrów i wojewody na ministra właściwego do spraw transportu, wprowadzenie prawa wydawania przez tego ministra wiążących wytycznych wojewodom, zwiększenie rezerwy dla zadań powiatowych i gminnych z 5% do 10% oraz wydłużenie obowiązywania ustawy do 2038 r.
ZPP w osobie mec. Mateusza Jabłońskiego, podniosło, iż w odniesieniu do finansowania budowy dróg krajowych w MNPP wskazał, że dodatkowe zasilenie 2,6 mld zł ma charakter prognozy ograniczonej do lat 2027–2030, podczas gdy nowe zadanie wprowadzane jest do ustawy na stałe, co po 2030 r. doprowadzi do konkurencji między drogami krajowymi a lokalnymi w ramach jednej puli.
Dyrektor Grzegorz P. Kubalski z ZPP wskazał, że ustawa o dochodach JST przyniosła poprawę sytuacji względem stanu poprzedniego, jednak nie przywróciła wydajności dochodowej samorządów sprzed reform Polskiego Ładu. Rzeczywiście występuje wsparcie ze strony rządowej dla określonych zadań samorządowych, jednak wiele zadań przekazanych do realizacji JST nie zostało prawidłowo wycenionych, a system finansowania nie został w tym zakresie odpowiednio skonstruowany. Wątpliwości budzi także docelowy, po 2030 r., sposób dystrybucji środków. Podniesiono, iż MNPP powinny mieć możliwość uzyskania wsparcia, jednak największe koszty inwestycji drogowych ponoszą powiaty i gminy.
W odpowiedzi na uwagi stanowisko przedstawił reprezentujący resort Minister Stanisław Bukowiec, wskazując, że projekt stanowi odpowiedź na sygnały samorządów MNPP, które zgłaszały problemy z realizacją inwestycji w zakresie dróg krajowych na terenie tych miast. Podkreślono, że liczba takich podmiotów nie jest duża, a w ramach Funduszu przewidziano dla nich dodatkową pulę środków. Zdaniem resortu ograniczenie roli wojewodów przy podziale środków wynika z zaleceń pokontrolnych NIK.
Edward Maniura ze Związku Miast Polskich zaproponował zorganizowanie pogłębionej dyskusji poświęconej drogownictwu w JST podczas kolejnego posiedzenia Zespołu. Ze strony samorządowej padła również prośba o przedstawienie informacji dotyczącej rozdysponowywania środków z Funduszu — w szczególności o wskazanie, ile środków pozostanie dla obecnych beneficjentów po wprowadzeniu nowego zadania i nowego podmiotu. Zespół odstąpił od opiniowania projektu, który ma być rozpatrywany na posiedzeniu plenarnym KWRiST.
Podział rezerwy 339,5 mln zł na drogi lokalne
Wspólne stanowisko Ministerstwa Infrastruktury i Ministerstwa Finansów przewidujące podział kwoty 339 569 069 zł rezerwy subwencji ogólnej — 171 785 026 zł na zadania powiatowe „dojazdowe” oraz 167 784 043 zł na zadania gminne z list rezerwowych RFRD — jest zbieżne z postulatami zawartymi w piśmie strony samorządowej. Stanowisko takie przedstawił dyrektor Grzegorz P. Kubalski w imieniu ZPP. Propozycja uzyskała pozytywną opinię Zespołu.
Sprawy różne
W ramach spraw różnych ZPP przedstawił trzy istotne wnioski. Pierwszy dotyczył interpretacji art. 216 ust. 2 ustawy Prawo wodne w świetle postanowienia Sądu Najwyższego z 3 kwietnia 2025 r., sygn. II CSKP 2113/22, w którym uznano, że przepis nie ustanawia zakazu zbywania gruntów pokrytych śródlądowymi wodami płynącymi znajdujących się poza zasobem Skarbu Państwa, lecz czyni czynności prawne bezskutecznymi wyłącznie w zakresie objętym tym zasobem. Wody Polskie oraz resort przyznały, że problem jest złożony, wskazując zarazem na potrzebę ujednolicenia praktyki starostów i sądów powszechnych. ZPP wniósł o ustosunkowanie się na piśmie.
Drugi wniosek dotyczył terminu poinformowania jednostek samorządu terytorialnego o przyznaniu środków w ramach rezerwy subwencji ogólnej na obiekty mostowe. Wojciech Ostrowski z MF wskazał, że dokumenty dotyczące podziału rezerwy są przygotowane i znajdują się w podpisie u wiceminister, a poinformowanie samorządów o przyznaniu środków w wysokości 475 mln zł planowane jest na sierpień.
Trzeci wątek dotyczył kontynuacji sprawy standaryzacji zadań zleconych wykonywanych przez starostów na podstawie specustawy drogowej. ZPP podtrzymał, że postępowania odszkodowawcze na podstawie art. 12 ust. 5 specustawy toczą się w reżimie ustawy o gospodarce nieruchomościami i obejmują te same czynności, które w Katalogu zadań zleconych podlegają standaryzacji, wykonywane często przez tych samych pracowników starostw. Ministerstwo Infrastruktury poinformowało, że po ustaleniu przedmiotowych kwestii z Ministerstwem Rozwoju i Technologii – ustosunkują się na piśmie, przy czym podniesiono, iż mimo że MRiT nie uwzględniło postulatów dot. standaryzacji zadań zleconych z zakresu administracji rządowej wykonywanych przez starostów na podstawie specustawy drogowej, to niemniej są to zadania tożsame z zadaniami ustandaryzowanymi na podstawie ustawy o gospodarce nieruchomościami przy ustalaniu odszkodowań. W tym zakresie uznają zatem, że te standardy ustalone obecnie przez MRiT mogą być wykorzystywane analogicznie.
