WSA: Kluby sportowe posługujące się publicznymi pieniędzmi są zobowiązane do udzielania informacji publicznej. Złożenie skargi na ich bezczynność w tym zakresie nie wymaga uprzedniego wniesienia ponaglenia.
Działalność sportowa pod nadzorem
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyrokiem w sprawie skargi na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej podkreślił, że wśród podmiotów zobowiązanych do udzielania takich informacji należą również kluby sportowe dysponujące środkami publicznymi. Kwestie finansowe były bowiem podstawą wniosku otrzymanego przez klub będący zarazem stowarzyszeniem. Wnioskodawca zażądał udostępnienia w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej (u.d.i.p.) m.in. wyciągów bankowych wraz z historią transakcji ze wszystkich rachunków bankowych klubu, dokumentacji księgowej i umów współpracy z zewnętrznymi dostawcami sprzętu sportowego. Dodatkowo zażądał również kopii umów o świadczenie usług prawnych, zawartych z pełnomocnikami reprezentującymi stowarzyszenie przed sądami administracyjnymi. W uzasadnieniu wniosku nadmienił, iż jego zdaniem wszystkie żądane informacje należą do kategorii tzw. informacji prostych - czyli dostępnych "od ręki" bez potrzeby ich przetwarzania. Jedyną odpowiedzią ze strony klubu było pismo, z którego wynikał brak możliwości udzielenia informacji bez otrzymania stosownej dokumentacji z sądu, w tym uzasadnienia wyroku. Posiadanie niepełnej dokumentacji jako uzasadnienie dla nieudzielenia informacji skarżącemu zostało potraktowane przez niego jako świadoma odmowa realizacji jego wniosku, wskutek czego doszło do wniesienia skargi na bezczynność klubu do sądu administracyjnego.
Środki z samorządowych dotacji - zawsze jawnie
Sąd administracyjny uznał skargę za dopuszczalną i podlegającą rozpoznaniu, podkreślając m.in. brak ograniczenia jej terminem, a także brak obowiązku poprzedzenia jej ponagleniem. Sąd wyjaśnił przy tym, że wymóg wniesienia ponaglenia należy odnosić tylko do spraw rozpoznawanych w trybie kodeksu postępowania administracyjnego, o czym stanowi art. 53 § 2b ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przechodząc do kwestii obowiązków klubu sportowego w zakresie udostępniania informacji publicznej, Sąd wskazał, że z racji dysponowania przez stowarzyszenie majątkiem publicznym, jest ono niewątpliwie objęte regulacjami u.d.i.p. Wynika to z art. 4 ust. 1 pkt 5 tej ustawy, w myśl którego do udostępniania informacji publicznej zobowiązane są podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne wykonujące zadania publiczne lub dysponujące publicznymi pieniędzmi. W opisywanej sprawie klub sportowy, działając w formie stowarzyszenia, posiadał statut, zgodnie z którym prowadzenie działalności gospodarczej nie było przewidziane. Klub był zatem podmiotem, o którym mowa w art. 4 ust. 7 ustawy o sporcie, a ponadto - na podstawie ust. 4 - wpisanym do ewidencji prowadzonej przez starostę właściwego ze względu na siedzibę klubu. Z charakteru prawnego oraz przepisów statutu wynikało, że przedmiotem działalności stowarzyszenia jest działalność sportowa realizowana we współpracy ze szkołami, władzami samorządowymi i innymi klubami sportowymi. Środki finansowe na działalność klubu miały natomiast pochodzić m.in. z dotacji organów rządowych i samorządu terytorialnego, o czym wyraźnie wspomniano w statucie.
Umowy, rachunki, polisy - typowe przykłady dokumentów podlegających udostępnieniu
Mając na uwadze fakt posługiwania się publicznymi pieniędzmi, Sąd podzielił utrwalony w praktyce orzeczniczej pogląd, zgodnie z którym każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do gospodarowania mieniem publicznym powinna być traktowana jako informacja publiczna. Do tej kategorii należy w szczególności dokumentacja taka, jak decyzje administracyjne, umowy cywilnoprawne, faktury, rachunki, polisy czy raporty. Zawierają one bowiem zapisy tego, w jaki sposób dany podmiot dysponował publicznymi środkami, a tym samym wpisują się w zakres pojęcia "informacji publicznej". Jak wynika z orzecznictwa, informacją publiczną są bowiem nie tylko dokumenty zredagowane i wytworzone przez organy administracji publicznej, ale także te dokumenty, których organ używa do realizowania powierzonych mu zadań publicznych. Sąd powołał się w tym miejscu m.in. na wyrok NSA z 2 sierpnia 2024 r. (sygn. III OSK 2998/23). Oznacza to, że każda z żądanych informacji oraz każdy dokument, którego udostępnienia żądał skarżący, powinny były zostać mu przedstawione w trybie u.d.i.p. Z uwagi na brak odpowiedzi uznał, że stowarzyszenie dopuściło się bezczynności, jednak nie doszło do niego w warunkach rażącego naruszenia prawa. Stowarzyszenie nie przejawiło bowiem lekceważenia ani oczywistego braku woli załatwienia sprawy, lecz pozostawało w mylnym przeświadczeniu o tym, że żądane informacje mogą zostać udostępnione dopiero po uzyskaniu odpowiedniej korespondencji z sądu.
Wyrok potwierdza odpowiedzialność klubów sportowych za wykonanie obowiązków nałożonych przez ustawę o dostępie do informacji publicznej, a także szeroką gamę dokumentów, które - określając sposób wydatkowania publicznych pieniędzy - podlegają udostępnieniu w trybie tej ustawy. Należy bowiem mieć na uwadze, iż obowiązek ten obejmuje nie tylko same organy administracji publicznej, lecz również podmioty jakkolwiek połączone z nimi finansowo.
Wyrok WSA w Opolu z 13 sierpnia 2026 r. (sygn. I SAB/Op 83/26) - orzeczenie nieprawomocne
Źródło: CBOSA
