Instytut Badań Edukacyjnych - Państwowy Instytut Badawczy przeprowadził badania relacji wewnątrz społeczności szkolnej. Analiza wyników międzynarodowych badań prowadzi do wniosku, że więzi między uczniami, nauczycielami i rodzicami powinny zostać wzmocnione. Wskazówki ich poprawy znalazły się w nowych publikacjach.
Różnorodne badania uczniów prowadzone na międzynarodową skalę pokazują dobry poziom umiejętności polskich uczniów, ale także ich niedoskonałości w kwestii więzi z innymi członkami szkolnych społeczności. Poczucie przynależności do szkoły, które w świetle tych badań wymaga poprawy, jest definiowane jako przekonanie o byciu lubianym i akceptowanym przez innych uczniów, a także o swoim dopasowaniu grona ludzi spotykających się w szkolnych murach. Poczucie to - niestety - słabnie i sytuuje polskich uczniów na najniższej pozycji w porównaniu do uczniów z innych państw UE. Niezbyt pozytywnie postrzegane są również relacje między uczniami a nauczycielami, a także - co doskonale zobrazowały wyniki przeprowadzonych niedawno badań TALIS 2024 - między nauczycielami a rodzicami uczniów.
Tymczasem relacje między poszczególnymi członkami społeczności szkolnych są jednym z podstawowych budulców dobrze funkcjonującej oświaty. Dwie publikacje wydane przez IBE, zatytułowane "Relacje społeczne w szkole. Stan, znaczenie, uwarunkowania", a także "Relacje społeczne w szkole. Rekomendacje kierunkowe dla polityki edukacyjnej oraz wskazówki dla społeczności szkolnych", zawierają wyniki badań zależności między jakością relacji społecznych w danej szkole a innymi czynnikami. Z analiz przeprowadzonych przez ekspertów wynika, że lepsze relacje przekładają się na wyższy poziom umiejętności, wzrost motywacji i satysfakcji z życia, a także rzadsze zainteresowania zachowaniami niepożądanymi. Wśród nauczycieli odpowiednie więzi skutkują podnoszeniu jakości kształcenia, natomiast wsparcie nauczycieli ze strony przełożonych pomaga w osiągnięciu poczucia skuteczności własnej pracy.
Wyniki badań przedstawionych w publikacjach, z którymi można się zapoznać pod tym odnośnikiem: ibe.edu.pl zostały określone jako szczególnie przydatne dla trzech kategorii odbiorców. Decydenci z poziomu centralnego i lokalnego mogą odnaleźć informacje dotyczące sposobów monitorowania sytuacji w szkołach czy uwzględniania kwestii polepszania relacji w szkołach przy wyborze ich dyrektorów. Sami dyrektorzy szkół mają odnaleźć w badaniach wskazówki dotyczące stylu przywództwa, tworzenia wizji i misji szkoły, jak również m.in. współpracy z rodzicami i włączania uczniów w procesy decyzyjne. Nauczyciele mogą natomiast dowiedzieć się więcej na temat podejmowania decyzji wspólnie z uczniami, a także współdziałania z ich rodzicami.
Źródło: IBE-PIB
