Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygnął spór o właściwość między organami gmin. Toczył się on w przedmiocie dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika, zamieszkującego w placówce opiekuńczo-wychowawczej.

Spór o właściwość dwóch organów - wójta gminy i prezydenta miasta - trafił na wokandę NSA po tym, jak prowadzący przedsiębiorstwo zwrócił się do prezydenta z wnioskiem o dofinansowanie kosztów nauki zawodu młodocianego pracownika, który ukończył już kształcenie. Problematyczne było ustalenie, jak na kwestię właściwości miejscowej organów wpływa fakt zamieszkiwania pracownika w placówce opiekuńczo-wychowawczej. Placówka na terenie gminy została zlikwidowana w trakcie odbywania przygotowywania do zawodu, przez co miejsce zamieszkania młodocianego pracownika uległo zmianie. Z tego powodu wójt, uznany przez prezydenta miasta za organ właściwy w tej sprawie, podniósł że niezamieszkiwanie przez pracownika na terenie gminy w dniu ukończenia nauki i przystąpienia do egzaminu przesądza o właściwości prezydenta.

Ustalanie właściwości w oparciu o miejsce zamieszkania bywa problematyczne, gdyż bardzo często pojęcie to jest rozumiane w sposób nieprawidłowy i mylone z miejscem zameldowania, które może się od niego różnić. Jak wynika z przywołanego przez NSA przepisu art. 122 ust. 10 Prawa oświatowego, dofinansowanie jest przyznawane przez wójta (co oznacza także burmistrza czy prezydenta miasta) właściwego wyłącznie w oparciu o miejsce zamieszkania młodocianego pracownika.

Wobec zastosowania w przepisie wyłącznie kryterium miejsca zamieszkania, kluczowe jest to, gdzie znajdowało się centrum życiowej aktywności pracownika. Z ustaleń poczynionych w tej sprawie wynika, że była to placówka opiekuńczo-wychowawcza wskazana w umowie zawartej między pracownikiem a przyuczającym go do zawodu przedsiębiorcą. Okoliczność ta wskazuje na zamieszkiwanie na terenie gminy, oznaczając tym samym właściwość wójta. Jak wskazał NSA, bez znaczenia jest w tym kontekście fakt, iż przystąpienie do egzaminu nastąpiło już po likwidacji placówki i przeprowadzce. Przez cały czas pracy u przedsiębiorcy ubiegającego się o dofinansowanie kosztów, młodociany pracownik zamieszkiwał na terenie gminy, a więc tylko to (bez konieczności uwzględniania) jego dalszych losów przesądziło o właściwości wójta.

Postanowienie NSA z 8 stycznia 2026 r. (sygn. III OW 86/25)

Źródło: CBOSA