Na stronie Rządowego Centrum Legislacji pojawiły się dwa projekty przygotowane przez Ministerstwo Edukacji Narodowej. Zasadniczą funkcją projektu zmiany ustawy o systemie oświaty oraz ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, jak również projektu rozporządzenia w sprawie maksymalnych kwot dotacji celowej udzielanej na wyposażenie szkół w podręczniki, materiały edukacyjne i materiały ćwiczeniowe jest aktualizacja kwot przeznaczanych na wykonywanie określonych zadań.
Projekt zmiany ustawy o systemie oświaty oraz ustawy o finansowaniu źródeł oświatowych, to nowe maksymalne limity wydatków budżetu państwa na realizację zadań takich, jak zapewnienie bezpłatnego dostępu do podręczników, materiałów edukacyjnych lub materiałów ćwiczeniowych, czy finansowanie kosztów ich zakupu. Zaplanowana na 2026 rok kwota 475 mln zł zostaje zmieniona na 593 mln zł, zaś przyszłoroczna - z 536 mln zł na 625 mln zł. Dołączone zostają także informacje o maksymalnych limitach wydatków na lata późniejsze - do 2035 r. włącznie. Ponadto, projekt zakłada podniesienie opłaty wnoszonej przez podmiot posiadający autorskie prawa majątkowe do podręcznika lub inne prawa do korzystania z utworu będącego podręcznikiem. Kwoty w zakresie 800-6000 zł wzrosną do przedziału aż 2800-14000 zł.
Rozwinięciem tego tematu jest udostępnione rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie maksymalnych kwot dotacji celowej udzielanej na wyposażenie szkół w podręczniki, materiały edukacyjne i materiały ćwiczeniowe. W wyniku zmiany wysokości limitów ma ono zastąpić dotychczasowy akt wykonawczy uchwalony 11 maja 2023 r. Kwoty po zmianach mają wynosić o 20% więcej, czyli odpowiednio:
- 66 zł na materiały ćwiczeniowe na jednego ucznia klas I-III (przy 55 zł obecnie)
- 119 zł na podręczniki do zajęć edukacji: polonistycznej, matematycznej, przyrodniczej i społecznej, do zajęć z danego języka obcego lub na materiały edukacyjne na jednego ucznia klas I-III (przy 99 zł obecnie)
- 33 zł na materiały ćwiczeniowe na jednego ucznia klas IV-VIII (przy 27,50 zł obecnie)
- 222 zł na podręczniki lub materiały edukacyjne na jednego ucznia klasy IV (przy 185 zł obecnie)
- 286 zł na podręczniki lub materiały edukacyjne na jednego ucznia klas V-VI (przy 238 zł obecnie)
- 396 zł na podręczniki lub materiały edukacyjne na jednego ucznia klas VII-VIII (przy 330 zł obecnie)
Jak podano w uzasadnieniu, od czasu wprowadzenia dotacji celowej na ww. materiały w 2015 roku, rozporządzenie było zmieniane tylko dwukrotnie - w latach 2021 (kiedy to maksymalne kwoty podniesiono o 20%) i 2023 (o 10%). Środki nie pokryły jednak wzrostu kosztów. Jak zapowiadają twórcy projektu, przewidywane podniesienie kwot będzie największym od samego początku, gdyż w 2021 r. wspomniane wcześniej zmiany nie objęły materiałów ćwiczeniowych. Inna zapowiedź dotyczy źródeł finansowania - koszty związane z wejściem w życie nowego rozporządzenia mają zostać pokryte w ramach środków rezerwy celowej budżetu państwa.
Ustawa ma wejść w życie w dniu następującym po dniu jej ogłoszenia (z wyjątkiem przepisu dotyczącego opłat podmiotów z autorskimi prawami majątkowymi do podręczników wnioskujących o dopuszczenie tychże podręczników do użytku - ten ma obowiązywać od 1 czerwca 2026 r.). Wejście w życie rozporządzenia jest obliczone na 1 kwietnia br. Ministerstwo Edukacji Narodowej poinformowało o planie odstąpienia od przeprowadzenia uzgodnień i konsultacji, gdyż materia była już poddana temu procesowi w trakcie prac nad pakietem ustaw oświatowych zawetowanych w grudniu 2025 r. przez prezydenta Karola Nawrockiego.
Źródło: RCL
