Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 19 marca 2026 r. (sygn. III OSK 1550/23) oddalił skargę kasacyjną Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz poprzedzającą go decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych. Sprawa dotyczyła udostępnienia danych osobowych osoby, która zawiadomiła organ o nieprawidłowościach budowlanych.
Stan faktyczny był niesporny. Osoba fizyczna (D.A.) skierowała do powiatowego inspektora zawiadomienie o możliwych naruszeniach przepisów prawa budowlanego, wskazując jednocześnie na potrzebę przeprowadzenia „anonimowej kontroli”. Na podstawie tego pisma organ wszczął z urzędu postępowanie wyjaśniające. Zawiadomienie zostało włączone do akt sprawy, a dane osobowe zgłaszającej zostały udostępnione stronom postępowania.
Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych uznał, że działanie organu stanowiło naruszenie art. 6 ust. 1 RODO, ponieważ udostępnienie danych osobowych nastąpiło bez podstawy prawnej. W konsekwencji organowi udzielono upomnienia na podstawie art. 58 ust. 2 lit. b RODO.
Stanowisko to podzielił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który oddalił skargę PINB. Sąd wskazał, że brak było przesłanek legalizujących udostępnienie danych osoby zgłaszającej, w szczególności nie można było uznać, że było to niezbędne do realizacji zadania publicznego.
W skardze kasacyjnej PINB argumentował m.in., że działał w oparciu o przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności art. 73 i 75 k.p.a., które regulują dostęp do akt sprawy oraz dopuszczalność środków dowodowych.
Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił tej argumentacji. W uzasadnieniu wyroku wskazano, że przepisy k.p.a. nie mogą być interpretowane w sposób prowadzący do ujawnienia danych osobowych osoby, która nie jest stroną postępowania, a jedynie przekazała informację o nieprawidłowościach. Sąd zwrócił także szczególną uwagę na art. 73 § 1b k.p.a., zgodnie z którym w przypadku wszczęcia postępowania na skutek skargi dostęp do akt następuje z pominięciem danych osobowych składającego skargę. W ocenie NSA przepis ten wprost wyklucza możliwość udostępnienia takich danych stronom postępowania.
Jednocześnie Sąd podkreślił, że pismo zawierające informację o nieprawidłowościach nie stanowi elementu akt postępowania w tym znaczeniu, że nie musi zawierać danych identyfikujących zgłaszającego. Może ono pełnić wyłącznie funkcję impulsu do wszczęcia postępowania z urzędu. NSA wskazał również, że brak było podstaw do uznania, iż ujawnienie danych było niezbędne dla prowadzenia postępowania. Organ może bowiem wszcząć postępowanie z urzędu niezależnie od źródła informacji i bez konieczności ujawniania danych osoby, która przekazała sygnał o nieprawidłowościach.
W konsekwencji Sąd potwierdził, że udostępnienie danych osobowych nastąpiło bez podstawy prawnej, co stanowiło naruszenie art. 6 ust. 1 RODO, a tym samym zastosowanie przez Prezesa UODO środka w postaci upomnienia było zasadne. Wyrok jest prawomocny.
Wyrok NSA z 19 marca 2026 r. (sygn. III OSK 1550/23)
Źródło: CBOSA
