Ministerstwo Klimatu i Środowiska przekazało stronie samorządowej informację dotyczącą wsparcia odbiorców ciepła w 2025 roku. Przytaczamy w całości pismo przesłane na forum Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego, za pośrednictwem współprzewodniczącego Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego.
Szanowny Panie Przewodniczący,
w nawiązaniu do ustaleń z posiedzenia Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego, które odbyło się w dniu 25 czerwca 2025 r. poniżej przedstawiam wyjaśnienia dotyczące wsparcia odbiorców ciepła w 2025 r.
Od 1 lipca 2025 r. przestał obowiązywać mechanizm maksymalnej ceny ciepła oraz dopłaty wyrównawcze dla producentów ciepła.
Mechanizm, który został wprowadzony we wrześniu 2022 r., a następnie, w odpowiedzi na skokowy wzrost cen węgla i gazu po rosyjskiej inwazji na Ukrainę, przedłużony przez rząd premiera Donalda Tuska do 30 czerwca 2025 r., pozwolił na złagodzenie skutków kryzysu oraz dał czas producentom ciepła na dostosowanie taryf do spadających od II poł. 2023 r. cen nośników ciepła na rynkach hurtowych.
Przez trzy lata funkcjonowania mechanizmu, na osłonę odbiorców ciepła poprzez mechanizm maksymalnej ceny ciepła oraz dopłat dla producentów ciepła, budżet państwa przeznaczył kwotę 9,4 mld zł.
Dziś sytuacja rynkowa się ustabilizowała, a utrzymywanie kosztownego systemu dopłat dla producentów ciepła bez względu na kryterium dochodowe odbiorców, nie znajduje uzasadnienia ekonomicznego ani społecznego.
- Obecnie ceny podstawowych nośników energii – węgla i gazu – są znacznie niższe niż w szczycie kryzysu i wynoszą odpowiednio ok. 500 zł za tonę węgla i ok. 200 zł za 1 MWh gazu.
- Większość przedsiębiorstw ciepłowniczych dostosowała swoje taryfy do tych warunków. Oznacza to, że ceny dla ich odbiorców pozostaną stabilne, a w wielu przypadkach mogą ulec obniżeniu.
- Tam, gdzie przedsiębiorstwa nie przeprowadziły aktualizacji taryf, mogą pojawić się podwyżki. Dlatego firmy te powinny jak najszybciej dostosować taryfy do aktualnych cen nośników energii.
- Taryfy są zatwierdzane przez Urząd Regulacji Energetyki (URE). Obecnie URE prowadzi kontrole firm stosujących najwyższe stawki.
- MKiŚ stale monitoruje ceny i skutki zmian dla gospodarstw domowych, w szczególności tych o niższych dochodach.
- W toku prac budżetowych MKiŚ zabiega o systemowe wsparcie dla rodzin o najniższym dochodzie, w formie bonu ciepłowniczego na wzór bonu energetycznego.
Długofalowo, najskuteczniejszym sposobem na niższe rachunki jest transformacja ciepłownictwa w kierunku OZE. Ciepłownictwo jest dziś najbardziej uzależnionym od węgla i gazu i jednym z najbardziej emisyjnych sektorów w polskiej gospodarce. Wysokie ceny ciepła wynikają głównie z tego uzależnienia oraz ze związanej z nim wysokiej podatności sektora na gwałtowne skoki cen paliw kopalnych (węgla, gazu, oleju, ale również coraz częściej biomasy), wywołane m.in. kryzysem geopolitycznym. Kluczowe działania to:
- odejście od paliw kopalnych (węgiel, gaz) i biomasy pochodzenia leśnego,
- rozwój nowoczesnych, zeroemisyjnych i odnawialnych źródeł ciepła w ciepłownictwie (pompy ciepła i kotły elektrodowe zasilane m.in. z PV i wiatru, w tym z nadwyżek OZE w systemie elektroenergetycznym, które dziś są rekordowo wysokie i wytracane; ciepło odpadowe z innych procesów technologicznych np. ścieki, biogazownie, serwerownie, etc., biogaz, biometan, magazyny ciepła, w tym magazyny sezonowe),
- rozwój technologii magazynowania ciepła i współpraca systemów ciepłowniczych z systemem elektroenergetycznym,
- modernizacja i digitalizacja sieci przesyłowych,
- termomodernizacja budynków obsługiwanych przez sieci ciepłownicze.
Wymienione kierunki działań i inwestycji są gwarancją stabilnych, przewidywalnych i niższych rachunków dla obywateli i instytucji publicznych korzystających z ciepła systemowego.
