Przewodniczący zarządów osiedla nie mogą liczyć na świadczenia przysługujące sołtysom - wynika z odpowiedzi na interpelację poselską.
Poseł Bartosz Romowicz skierował do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi interpelację dotyczącą nierównego traktowania przewodniczących zarządów jednostek pomocniczych gmin niebędących sołectwami w kontekście świadczenia pieniężnego przyznanego sołtysom ustawą z dnia 26 maja 2023 roku. W interpelacji poseł zwrócił uwagę, że ustawa o świadczeniu pieniężnym z tytułu pełnienia funkcji sołtysa pominęła osoby piastujące analogiczne stanowiska w dzielnicach, osiedlach i innych jednostkach pomocniczych gmin. Jego zdaniem zakres kompetencji tych osób jest tożsamy z zakresem kompetencji sołtysów, co czyni to pominięcie nieuzasadnionym. Poseł zapytał, czy ministerstwo planuje rozszerzenie katalogu uprawnionych oraz czy dysponuje danymi o liczbie takich osób w Polsce, w tym o tych, które spełniałyby kryteria wieku i stażu uprawniające do świadczenia.
W odpowiedzi podsekretarz stanu Adam Nowak wyjaśnił, że ustawa została uchwalona z wyraźnym zamiarem uhonorowania wyłącznie sołtysów – jako instytucji głęboko zakorzenionej w polskiej tradycji i kulturze wiejskiej. „Zamiarem ustawodawcy nie było, aby o to świadczenie mogły ubiegać się inne osoby sprawujące określone funkcje w jednostkach pomocniczych gmin” – podkreślił Nowak w swoim piśmie. Zaznaczono jednocześnie, że sołtys – w przeciwieństwie do osób sprawujących funkcje w innych jednostkach pomocniczych - jest bardziej samodzielnym przedstawicielem społeczności wiejskiej, a ponadto organem wykonawczym sołectwa, który bezpośrednio reprezentuje mieszkańców wsi wobec władz gminy i realizuje decyzje zebrań wiejskich. Jako przykład przeciwny podano rolę przewodniczącego rady osiedla , który stoi na czele organu uchwałodawczego, jego znaczenie sprowadza się przede wszystkim do organizowania pracy kolegialnej rady, a decyzje podejmowane są wspólnie przez wszystkich jej członków. Warto jednak zauważyć, że poseł pytał o przewodniczących zarządów osiedli czy dzielnic, a nie przewodniczących rad.
Ministerstwo poinformowało jednocześnie, że na obecnym etapie nie przewiduje inicjatywy legislacyjnej rozszerzającej krąg uprawnionych do świadczenia, powołując się na konieczność zachowania stabilności finansów publicznych. Resort przyznał ponadto, że nie posiada i nie gromadzi danych o liczbie przewodniczących zarządów jednostek pomocniczych innych niż sołectwa. Jako potencjalne źródła takich informacji wskazał Główny Urząd Statystyczny oraz bezpośrednio gminy – z zastrzeżeniem, że rady osiedli nie są obowiązkowe, a ich liczba i struktura zależą od decyzji poszczególnych samorządów, co wyklucza istnienie jednego centralnego rejestru.
Opracowano na podstawie interpelacji nr 16315 z dnia 1 kwietnia 2026 r. oraz odpowiedzi Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 4 maja 2026 r. znak DTS.wzs.058.10.2026.
