W odpowiedzi na wystąpienie Związku Powiatów Polskich dotyczące systemu ostrzegania i alarmowania ludności oraz udziału straży pożarnej, MSWiA wystosowało pismo w sprawie tymczasowej instrukcji ostrzegania i alarmowania ludności cywilnej o zagrożeniu uderzeniami z powietrza.

W swoim piśmie, Departament Ochrony Ludności i Zarządzania Kryzysowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych potwierdził, że Tymczasowa instrukcja zakłada wykorzystanie sił i środków Państwowej Straży Pożarnej do ostrzegania i alarmowania ludności na zagrożonym terenie, poprzez włączenie do systemu ostrzegania syren wykorzystywanych na potrzeby alarmowania jednostek OSP.

Zaznaczono, że instrukcja została opracowana w porozumieniu z Komendą Główną PSP oraz przekazana do urzędów wojewódzkich i komend wojewódzkich PSP. Przedstawiono także przebieg działań mających na celu rozdysponowanie i wyjaśnienie treści instrukcji:

• w listopadzie 2025 r. Tymczasowa instrukcja (…) została przedstawiona, omówiona i skonsultowana w trakcie spotkania z wojewodami, kierownictwem Wydziałów Bezpieczeństwa i Zarządzania Kryzysowego urzędów wojewódzkich, komendantami wojewódzkimi PSP oraz przedstawicielami Komendy Głównej PSP;
• następnie wspólnie z przedstawicielami Komendy Głównej PSP przeprowadzono cykl spotkań, podczas których omówiona została Tymczasowa instrukcja (…). W spotkaniu umożliwiono udział pracowników urzędów wojewódzkich, w szczególności Wojewódzkich Centrów Zarządzania Kryzysowego (WCZK), a także starostom oraz prezydentom miast na prawach powiatu, pracownikom MCZK/PCZK, komendantom wojewódzkim, miejskim i powiatowym PSP, funkcjonariuszom stanowisk kierowania komend wojewódzkich, miejskich i powiatowych PSP oraz przedstawicielom urzędów marszałkowskich;
• po spotkaniach do WCZK, MCZK/PCZK oraz komend wojewódzkich, miejskich i powiatowych PSP przekazana została Tymczasowa instrukcja (…) wraz z prezentacją, w celu wykorzystania materiału do prowadzenia szkoleń w ramach wewnętrznych potrzeb, a dodatkowo Instrukcja funkcjonowania systemu powszechnego ostrzegania wojsk oraz ludności cywilnej o zagrożeniu uderzeniami z powietrza (część wojskowa);
• na potrzeby Tymczasowej instrukcji (…) pozyskano dane kontaktowe 380 MCZK/PCZK oraz 341 stanowisk kierowania komend wojewódzkich, miejskich i powiatowych PSP, które zostały zweryfikowane pod względem poprawności.

Zapewniono również, że dane kontaktowe zostały wprowadzone do opracowanej w RCB aplikacji, umożliwiającej natychmiastowe przekazanie odszyfrowanej informacji o zagrożeniu uderzeniami z powietrza (komunikat nadawany przez wojskowe Ośrodki Dowodzenia i Naprowadzania jest zaszyfrowany) bezpośrednio do MCZK/PCZK oraz stanowisk kierowania komend miejskich/powiatowych PSP oraz do wiadomości WCZK, komend wojewódzkich PSP oraz Komendy Głównej PSP.

Odniesiono się też do przygotowań systemu w postaci ćwiczeń. Wskazano, iż wprowadzające redundancję kanału łączności przekazania komunikatu o zagrożeniu do PCZK, zostało przetestowane 18 grudnia 2025 r. podczas ćwiczenia z COP-DKP. W trakcie ćwiczenia przetestowana została również funkcjonalność przygotowanej w RCB aplikacji. W piśmie poinformowano, że wyniki ćwiczeń pozwoliły uznać przyjęte rozwiązania za spełniające oczekiwane założenia. W 2025 r. cyklicznie – dwa razy w miesiącu – przeprowadzany był również trening systemu powszechnego ostrzegania wojsk oraz ludności cywilnej wraz z COP-DKP. Dotychczas brały w nich udział WCZK. Przedsięwzięcie to ma być kontynuowane w 2026 r. dodatkowo z udziałem MCZK/PCZK.

Według MSWiA Tymczasowa instrukcja (...) przedstawia więc uniwersalny algorytm postępowania w przypadku wyszczególnionych wariantów wystąpienia potencjalnego lub rzeczywistego zagrożenia uderzeniami z powietrza (GROM/FALA).

„Jednocześnie Służba Dyżurna RCB, realizując zadania Krajowego Centrum Zarządzania Kryzysowego, przekazuje otrzymane informacje pomiędzy strukturami zarządzania kryzysowego oraz służbami zaangażowanymi w bezpośrednie działania kryzysowe. Współpraca w zakresie wymiany informacji pomiędzy RCB w WCZK realizowana jest zgodnie z procedurą SPO-12 „Obieg informacji pomiędzy krajowymi organami i strukturami zarządzania kryzysowego", zawartą w KPZK. Ponadto Służba Dyżurna RCB utrzymuje stały, całodobowy kontakt z podmiotami systemu zarządzania kryzysowego za pośrednictwem dostępnych kanałów wymiany informacji, w tym: drogą mailową, telefoniczną, wideokonferencji, a także przy wykorzystaniu Centralnej Aplikacji Raportującej.” – stwierdziło MSWiA.

Ponadto poinformowano, że w piśmie wiceministra Wiesława Leśniakiewicza z 19 września 2025 r., skierowanym do wszystkich wojewodów, wskazano możliwość finansowania modernizacji systemu syren alarmowych w ramach obszaru 2. Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej, obejmującego zabezpieczenie logistyczne i zapewnienie ciągłości dostaw. Jednocześnie polecono wojewodom podjęcie stosowych działań w zakresie modernizacji oraz poprawy funkcjonowania łączności KF, na potrzeby radiowej sieci ostrzegania o zagrożeniach z powietrza, w ramach 10% środków finansowych pozostających w ich dyspozycji. Zapewniono również, że w ramach wcześniejszych korespondencji, wojewodowie otrzymali niezbędne wytyczne określające minimalne wymagania techniczne jakie powinny posiadać cywilne urządzenia odbiorcze i systemy antenowe, aby móc odbierać sygnały nadawane przez stronę wojskową.

Podsumowując wystąpienie, DOLiZK MSWiA stwierdził, że dostrzega potrzebę aktualizacji Tymczasowej instrukcji (...) oraz procedury SPO-13, natomiast wyłącznie w przypadku zmiany decyzji Ministra Obrony Narodowej w kwestii treści wojskowej instrukcji. Wynika to z faktu, że wszystkie dokumenty, w postaci instrukcji oraz procedur, muszą być ze sobą spójne.