Dziesiątego sierpnia br. Najwyższa Izba Kontroli zaprezentowała ustalenia kontroli „Wsparcie pszczelarstwa w Polsce”. Wyraźnie wskazują one na potrzebę uporządkowania i usystematyzowania mechanizmów udzielania pomocy dla pszczelarzy. Jest ona niezbędna – i to w interesie całego rolnictwa.
Warto przypomnieć, że pszczoły są uznawane za czwarty pod względem ekonomicznego znaczenia gatunek zwierząt gospodarskich. Jest to związane przede wszystkim z rolą pszczół jako zapylaczy roślin – uzależnione jest od niego 60 gatunków roślin rolniczych i 140 gatunków roślin ogrodniczych, czyli ponad 80% gatunków roślin uprawianych w Polsce. Od zapylania przez pszczoły uzależnione jest ponad 85% plonu takich roślin uprawnych jak: ogórek, czereśnia, wiśnia (obcopylna), fasola, grusza, słonecznik, jabłoń, marchew, czy cebula. Ekonomiści szacują, że dochód jaki jest uzyskiwany dzięki działalności zapylającej pszczół mieści się między 4,1 a 7,4 mld zł i jest około dziesięciokrotnie wyższy niż ekonomiczna wartość produktów pszczelich.
Konieczność wprowadzenia działań wspierających jest konsekwencją narastających zagrożeń dla pszczoły miodnej – m.in. ze względu na nowe choroby (z warrozą na czele), czy stosowanie szkodliwych dla pszczół środków ochrony roślin.
W Polsce głównym narzędziem wsparcia są Krajowe Programy Wsparcia Pszczelarstwa. NIK swoimi badaniami kontrolnymi został objęty okres od 1 stycznia 2013 roku do 30 września 2016 r. W tym okresie realizacja Krajowego Programu doprowadziła do wzrostu liczby rodzin pszczelich o 12%, pszczelarzy o około 19%, zaś produkcji miodu o prawie 10%. Warto jednak zauważyć, że rok bieżący jest bardzo trudny dla pszczelarstwa – co wynika zarówno z dużej liczby rojów, które się osypały, jak i warunków pogodowych, które w tym roku wykluczyły część pożytków. Może się zatem okazać, iż wyniki prawie czterech lat realizacji Programu zostało zniweczone w jednym roku.
NIK zwrócił przy tym uwagę, że brakuje koordynowanych działań na rzecz walki z chorobami pszczół oraz na rzecz takiego stosowania środków ochrony roślin, aby nie zagrażały one pszczołom. W ramach zaleceń pokontrolnych NIK wskazał na konieczność:
- opracowania jednorodnej strategii na rzecz rozwoju pszczelarstwa;
- opracowania projektu nowelizacji ustawy o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych przez wprowadzenie obowiązku rejestracji wszystkich podmiotów prowadzących pasieki.
Z pełną informacją o wynikach kontroli można zapoznać się na stronie Najwyższej Izby Kontroli.