Blisko 460 mln zł ze środków europejskich przeznaczono na przedsięwzięcia związane z renaturyzacją rzek, mokradeł i torfowisk oraz zwiększaniem naturalnej retencji. Z tej kwoty 310 mln zł przewidziano na projekty parków narodowych i regionalnych dyrekcji ochrony środowiska, 100 mln zł na działania samorządów i organizacji pozarządowych, a 50 mln zł dla Lasów Państwowych. Samorządy i organizacje pozarządowe mogą składać wnioski o dofinansowanie do 31 października 2026 r.
Jak poinformowało Ministerstwo Klimatu i Środowiska, w ramach naboru skierowanego do parków narodowych i regionalnych dyrekcji ochrony środowiska złożono 19 wniosków o łącznej wartości 314 mln zł. Projekty zgłosiło 11 parków narodowych i 8 regionalnych dyrekcji ochrony środowiska. Ich ocena nadal trwa.
Działania na rzecz poprawy stosunków wodnych
Dofinansowanie ma wspierać przedsięwzięcia służące odtwarzaniu naturalnych mokradeł i torfowisk, poprawie stanu rzek oraz zwiększaniu retencji naturalnej. Zakres planowanych działań obejmuje m.in. poprawę warunków wodnych torfowisk, zwiększanie retencji dolinowej, przywracanie ciągłości ekologicznej cieków oraz ochronę stref buforowych wzdłuż rzek.
Jak podkreśla resort klimatu i środowiska, przedsięwzięcia renaturyzacyjne pozwalają zatrzymywać wodę w krajobrazie i zwiększać odporność ekosystemów na suszę. Działania te mają znaczenie również dla rolnictwa i lokalnych społeczności. Część projektów, szczególnie realizowanych we wschodniej Polsce, stanowi jednocześnie element przyrodniczy programu „Tarcza Wschód”.
Na przedsięwzięcia parków narodowych i regionalnych dyrekcji ochrony środowiska przeznaczono 310 mln zł. W ich przypadku dofinansowanie może wynieść do 100 proc. kosztów kwalifikowanych.
Projekty na terenie województwa podlaskiego
Wśród zgłoszonych przedsięwzięć znajduje się projekt Biebrzańskiego Parku Narodowego o wartości 8,03 mln zł. Zakłada on poprawę warunków wodnych torfowisk na obszarze około 3742 ha oraz zwiększenie retencji dolinowej o około 20 mln m³ wody rocznie.
Planowane działania mają również poprawić stan 1692 ha siedlisk Natura 2000 oraz warunki dla 29 rzadkich i zagrożonych gatunków. Jednym z założeń projektu jest spowolnienie odpływu wody w rzekach, tak aby większa jej ilość pozostawała na torfowiskach.
Kolejne przedsięwzięcie zgłosiła Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Białymstoku. Wniosek o wartości 22,94 mln zł dotyczy renaturyzacji terenów bagiennych na obszarach Natura 2000 województwa podlaskiego.
Projekt obejmuje 32 obiekty rezerwatowe. Zaplanowano w nim m.in. wykonywanie naturalnych przetamowań oraz działania ograniczające tempo odpływu wody, z wykorzystaniem naturalnych materiałów.
100 mln zł dla samorządów i organizacji pozarządowych
Osobny nabór skierowany jest do jednostek samorządu terytorialnego, ich związków, organizacji pozarządowych oraz partnerstw. Na realizację przedsięwzięć przeznaczono 100 mln zł, a maksymalny poziom dofinansowania wynosi 79,71 proc. kosztów kwalifikowalnych.
Wnioski można składać do Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej do 31 października 2026 r.
Oba nabory prowadzone są w ramach działania FENX.02.04 „Adaptacja do zmian klimatu, zapobieganie klęskom i katastrofom” programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021–2027. Operatorem jest Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.
Jak zaznacza Ministerstwo Klimatu i Środowiska, ocena 19 wniosków złożonych przez parki narodowe i regionalne dyrekcje ochrony środowiska nie została jeszcze zakończona. W toku oceny część wniosków może wymagać uzupełnień lub wyjaśnień, a niektóre wydatki mogą zostać uznane za niekwalifikowalne.
Źródło: MKiŚ
